Bloudkova velikanka
Punkt konstrukcyjny K125
Państwo

 Słowenia

Miejscowość

Rateče (Planica)

Data otwarcia

14 października 2012

Rozmiar skoczni (HS)

138 m

Igelit

jest

Rekord

142,0 m

(2014-03-23)

Peter Prevc

Najdłuższy skok

147,0 m

(2023-03-04)

Jarl Magnus Riiber

Kluby

SD Planica

Położenie na mapie gminy Kranjska Gora
Położenie na mapie Słowenii
46°28′35″N 13°43′16″E/46,476389 13,721111
Srednja skakalnica
Punkt konstrukcyjny K95
Państwo

 Słowenia

Miejscowość

Rateče (Planica)

Data otwarcia

14 października 2012

Rozmiar skoczni (HS)

102 m

Igelit

jest

Rekord

105,0 m

(2023-02-25)

Piotr Żyła

Najdłuższy skok

105,0 m

(2023-02-25)

Piotr Żyła

Kluby

SD Planica

Bloudkova velikanka (1934)
Punkt konstrukcyjny K130
Państwo

 Słowenia

Miejscowość

Rateče (Planica)

Data otwarcia

4 lutego 1934

Rozmiar skoczni (HS)

140 m

Igelit

brak

Rekord

147,5 m

(1998-03-22)

Noriaki Kasai

Kluby

SD Planica

Bloudkova velikanka – kompleks dwóch skoczni narciarskich, zlokalizowany nieopodal wsi Rateče (gmina Kranjska Gora) w dolinie Planica w Alpach Julijskich w Słowenii, wybudowany w 2012 r. w miejscu starej Bloudkovej velikanki z 1934 r. W skład kompleksu wchodzą: skocznia duża (K125) i normalna Srednja skakalnica (K95), stanowiące część Nordijskiego centera Planica. Obok usytuowana jest Letalnica.

Na starej Bloudkovej velikance ustanowiono 10 oficjalnych rekordów świata, a 5 z upadkiem lub dotkięciem zeskoku. Pierwszy w historii oficjalny skok na ponad sto metrów oddano tutaj w 1936 r., kiedy Sepp Bradl wylądował na 101,5 metra.

Historia

Początki

Inicjatorem budowy obiektów sportowych w Planicy był Joso Gorec z Lublany, ówczesny sekretarz generalny Jugosłowiańskiego Związku Narciarskiego i członek klubu narciarskiego Ilirija Lublana. Zapragnął on, by Słowenia stała się rozpoznawalna na arenie międzynarodowej, dlatego wpadł na pomysł budowy największej skoczni narciarskiej świata w tym miejscu. Co prawda od 1930 r. w połowie drogi między Ratečami, a terenem współczesnego ośrodka (Nordijski center Planica) istniała skocznia narciarska, jednak była niewielkich rozmiarów (K25). 20 grudnia 1931 z inicjatywy Goreca otwarto – nowoczesny jak na tamte czasy – Dom Ilirija (obecnie Dom Planica) z kortem tenisowym i basenem pływackim, które wedle jego wizji miały stać się zaczątkiem dużego ośrodka narciarstwa klasycznego. W 1932 r. zatrudnił on swojego przyjaciela Stanko Bloudka do sporządzenia planów nowej skoczni K80, ponieważ FIS nie dopuszczał wówczas większych obiektów. Po wspólnym ustaleniu dokładnej lokalizacji i wykonaniu pomiarów geodezyjnych rozpoczęto budowę, jednak dość szybko zabrakło na nią pieniędzy. Wówczas do Goreca zgłosił się Ivan Rožman, budowniczy i alpinista z Lublany, który zaproponował budowę skoczni K90 przez swoją firmę wykonawczą. Po sporządzeniu dokumentacji przez Rožmana, Gorec przystał na tę propozycję zwłaszcza że plan nowego partnera obejmował również sfinansowanie całości inwestycji. Według nowego projektu obiekt miał stanąć w miejscu budowy rozpoczętej przez Bloudka. Na początku pojawiły się co prawda problemy z własnością gruntów, bowiem rolnicy z Ratečów nie chcieli sprzedawać swojej ojcowizny, jednak po interwencji proboszcza miejscowej parafii, zmienili zdanie. Budowę obiektu zrealizowano w zaledwie dwa miesiące, od października do grudnia 1933 r., a według ówczesnych kryteriów spełniała ona wszystkie warunki dla skoczni mamuciej. Dlatego nadano jej nazwę Velikanka, dość niespodziewanie dodając człon Bloudkova. 4 lutego 1934 uroczyście otwarto ją mistrzostwami Królestwa Jugosławii.

Spór o nazwę skoczni

Kwestia nazwy skoczni doprowadziła do wielkiego sporu pomiędzy Rožmanem, a Gorecem i Bloudkiem. Rožman twierdził, że obiekt powinien nosić jego imię, zarzucając Gorecowi faworyzowanie Bloudka, z którym przyjaźnili się od lat i działali w tym samym klubie – SK Ilirija. Choć Gorec oczywiście wiedział kto jest prawdziwym twórcą Velikanki, dawał ciche przyzwolenie na nazywanie skoczni przez media oraz kibiców od nazwiska Bloudka. Bloudek z kolei natychmiast wrócił do Planicy jako główny konstruktor odpowiedzialny za wszystkie rozbudowy skoczni aż do swojej śmierci. W 1935 r. obrażony Rožman wyjechał z Planicy, nigdy już do niej nie wracając.

Późniejsze lata

25 marca 1934 na Velikance odbył się pierwszy konkurs międzynarodowy, a Birger Ruud ustanowił wówczas nowy rekord świata w długości skoku, uzyskując 92 m. W trakcie zawodów w 1936 r. Bradlowi udało się ustać pierwszy skok ponad 100 m. W konkursie udziału nie brali Norwegowie, gdyż próbowali ustanowić rekord w swoim kraju. W czasie II wojny światowej wciąż bito tu rekordy. W 1941 r. Rudi Gering ustanowił tylko dwa rekordy świata (108 i 118 m), a nie pięć, tak często mylnie cytowanych. Heinz Palme dotknął ziemi na rekordowym dystansie 109 metrów. Ze słoweńskich źródeł wynika, że Hans Lahr (111 m) i Paul Krauß 112 m skoczyli po tym, jak Gering ustanowił swój drugi rekord świata. W 1954 r. stworzono pierwsze plany budowy nowej, większej skoczni narciarskiej i od 1969 r. do lotów używana była już Letalnica. Mimo tego aż do lat 90. w kompleksie regularnie organizowane były zawody. Ostatni międzynarodowe konkursy rozegrane na obiekcie K-120 to zakończenie Pucharu Świata w sezonie 1997/98 w dniach 21 i 22 marca 1998 oraz zawody Pucharu Kontynentalnego w sezonie 2000/01 dnia 18 lutego 2001. Skocznia była użytkowana do 16 grudnia 2001, później popadła w ruinę. Z powodu problemów finansowych była nieczynna przez ponad 10 lat. Dłużej działała skocznia normalna (Srednja velikanka), na której zawody Pucharu Kontynentalnego organizowano aż do sezonu 2006/07. Rozegrano tam też Mistrzostwa Świata Juniorów w Narciarstwie Klasycznym 2007.

Przebudowa 2011–2012

W lutym 2011 r. podjęto decyzję o budowie Nordijskiego centera Planica, tj. o przebudowie istniejących obiektów i budowie nowych. W październiku 2012 r. ukończono przebudowę Bloudkovej velikanki i Srednjej skakalnicy, po której rozmiary skoczni zostały zmienione do rozmiarów HS-139 i HS-104. 13 października 2012 pierwszy skok na nowym obiekcie oddał Primož Peterka, a następnego dnia podczas otwarcia obiektu rozegrano mistrzostwa Słowenii w skokach narciarskich, których zwycięzcą został Jurij Tepeš. W sezonie 2013/2014 po 16 latach przerwy na skoczni odbyły się konkursy Pucharu Świata. W związku z nowymi przepisami Międzynarodowej Federacji Narciarskiej w sezonie 2017/18 został zmieniony rozmiar skoczni normalnej z odległości 104 na 102 metry oraz rozmiar skoczni dużej ze 139 na 138 metrów.

Parametry techniczne

Skocznia duża

  • Punkt konstrukcyjny: 125 m
  • Wielkość skoczni (HS): 138 m
  • Długość rozbiegu: 98,4 m
  • Nachylenie rozbiegu: 35°
  • Długość progu: 6,7 m
  • Nachylenie progu: 11°
  • Wysokość progu: 3,1 m
  • Nachylenie zeskoku: 33,55°

Skocznia normalna

  • Punkt konstrukcyjny: 95 m
  • Wielkość skoczni (HS): 102 m
  • Długość rozbiegu: 88,5 m
  • Nachylenie rozbiegu: 34°
  • Długość progu: 6,4 m
  • Nachylenie progu: 10,5°
  • Wysokość progu: 2,4 m
  • Nachylenie zeskoku: 35,17°

Lista triumfatorów zawodów w Planicy

Data Skocznia Zawody 1. miejsce 2. miejsce 3. miejsce
4 lutego 1934  K-90Otwarcie Franc Palme Bogo Šramel Gregor Klančnik
25 marca 1934  K-90Międzynarodowy Birger Ruud Sigmund Ruud Gregor Höll
17 marca 1935  K-106Międzynarodowy Stanisław Marusarz Antonín Bartoň Marcel Reymond
15 marca 1936  K-106Międzynarodowy Sepp Bradl Gregor Höll Rudolf Rieger
16 marca 1938  K-106Studiowanie Sepp Bradl Hans Wiedemann Walter Delle Karth
10 marca 1940  K-120Studiowanie Sepp Bradl Gustl Berauer Paul Häckel
2 marca 1941  K-120Studiowanie Rudi Gering Paul Krauß Hans Lahr
24 marca 1947  K-120Studiowanie Rudi Finžgar Charles Blum Fritz Tschannen
17 marca 1948  K-120MTLN Fritz Tschannen Jean Zurbriggen Charles Blum
14–17 marca 1950  K-120MTLN Janez Polda Rudi Finžgar Sverre Stenersen
19 marca 1950  K-120Wystawa Rudi Finžgar Slattsveen Janez Polda
13–14 marca 1954  K-120MTLN Ossi Laaksonen Jack Alfredsen Hemmo Silvennoinen
9–10 marca 1957  K-120MTLN Helmut Recknagel Eino Kirjonen Pekka Tirkkonen
26–27 marca 1960  K-120MTLN Helmut Recknagel Arne Larsen Raimo Vitikainen
22–24 marca 1963  K-120K.O.P. MTLN Dieter Bokeloh Dietmar Klemm Veit Kührt
25–27 marca 1966  K-120MTLN Jiří Raška Michaił Wierietiennikow Dieter Neuendorf
24 marca 1968  K-120Pomnik Polda 3 Jiří Raška Josef Matouš Willi Schuster
25 marca 1973  K-120Pomnik Polda 6 Walter Steiner Heinz Wosipiwo Josef Matouš
12 kwietnia 1975  K-120Kongsberg Cup Toni Innauer Rudolf Wanner Janez Loštrek
13 kwietnia 1975  K-120Pomnik Polda 7 Willi Pürstl Bogdan Norčič Rudolf Wanner
20 marca 1976  K-120Kongsberg Cup Hans Wallner Bogdan Norčič Peter Leitner
21 marca 1976  K-120Pomnik Polda 8zawody odwołane z powodu złych warunkow pogodowych
19 marca 1978  K-120Pomnik Polda 9 Reinhold Bachler Bogdan Norčič Marko Mlakar
22 marca 1980  K-120Puchar Świata Hubert Neuper Armin Kogler Hans Millonig
22 marca 1981  K-120Puchar Świata Dag Holmen Jensen Armin Kogler Alfred Groyer
28 marca 1982  K-120Puchar Świata Ole Bremseth Hubert Neuper Massimo Rigoni
27 marca 1983  K-120Puchar Świata Primož Ulaga Horst Bulau Richard Schallert
25 marca 1984  K-120Puchar Świata Pavel Ploc Vegard Opaas Piotr Fijas
23 marca 1986  K-120Puchar Świata Ernst Vettori Andreas Felder Matti Nykänen
27 marca 1988  K-120Puchar Świata Primož Ulaga Rajko Lotrič Didier Mollard
26 marca 1989  K-120Puchar Świata Jens Weißflog Kent Johanssen Andreas Felder
24 marca 1990  K-120Puchar Świata Roberto Cecon Ari-Pekka Nikkola Jens Weißflog
25 marca 1990  K-120Puchar Świata Ari-Pekka Nikkola Dieter Thoma Primož Ulaga
28 marca 1992  K-120Puchar Świata
drużynowy
Austria
Andreas Felder
Martin Höllwarth
Werner Rathmayr
Heinz Kuttin
Niemcy
Christof Duffner
Andreas Scherer
Ralf Gebstedt
Jens Weißflog
Finlandia
Ari-Pekka Nikkola
Toni Nieminen
Raimo Ylipulli
Risto Laakonen
29 marca 1992  K-120Puchar Świata Andreas Felder Heinz Kuttin Toni Nieminen
27 marca 1993  K-120Puchar Świata
drużynowy
Japonia
Masahiko Harada
Noriaki Kasai
Takanobu Okabe
Naoki Yasuzaki
Norwegia
Roar Ljøkelsøy
Bjørn Myrbakken
Helge Brendryen
Espen Bredesen
Słowenia
Robert Meglič
Matjaž Zupan
Urban Franc
Samo Gostiša
28 marca 1993  K-120Puchar Świata Espen Bredesen Andreas Felder Christof Duffner
12 grudnia 1993  K-120Puchar Świata Jens Weißflog Andreas Goldberger Espen Bredesen
9 grudnia 1995  K-120Puchar Świata
drużynowy
Finlandia
Jani Soininen
Mika Laitinen
Ari-Pekka Nikkola
Janne Ahonen
Japonia
Jin’ya Nishikata
Kenji Suda
Hiroya Saito
Masahiko Harada
Norwegia
Espen Bredesen
Eirik Halvorsen
Roar Ljøkelsøy
Lasse Ottesen
10 grudnia 1995  K-120Puchar Świata Mika Laitinen Roar Ljøkelsøy Janne Ahonen
24 marca 1996  K-120Wystawa Primož Peterka Andreas Goldberger Samo Gostiša
21 marca 1998  K-120Puchar Świata Kazuyoshi Funaki Primož Peterka Hiroya Saito
22 marca 1998  K-120Puchar Świata Noriaki Kasai Hiroya Saito Martin Höllwarth
21 marca 2014  HS 139Puchar Świata Severin Freund Anders Bardal Peter Prevc
22 marca 2014  HS 139Puchar Świata
drużynowy
Austria
Stefan Kraft
Andreas Kofler
Thomas Diethart
Gregor Schlierenzauer
Polska
Maciej Kot
Piotr Żyła
Klemens Murańka
Kamil Stoch
Norwegia
Andreas Stjernen
Tom Hilde
Anders Fannemel
Anders Bardal
23 marca 2014  HS 139Puchar Świata Peter Prevc Severin Freund Anders Bardal
25 lutego 2023   HS 102 Mistrzostwa Świata Piotr Żyła Andreas Wellinger Karl Geiger
3 marca 2023 HS 138 Mistrzostwa Świata Timi Zajc Ryōyū Kobayashi Dawid Kubacki

MTLN – Międzynarodowy Tydzień Lotów Narciarskich

Rekordziści skoczni

Skocznia duża K120 (przed przebudową)

W 1941 r. na Bloudkovej velikance ustanowiono tylko dwa rekordy świata, a nie pięć, jak wskazują niektóre źródła W sumie na tej skoczni pobito dziesięć rekordów świata w długości skoku.

Data Zawodnik Odległość
4 lutego 1934   Jahr55,0 m
4 lutego 1934   Rado Istenič55,0 m
4 lutego 1934   Tone Dečman56,0 m
4 lutego 1934   Edo Bevc55,0 m
4 lutego 1934   Franc Palme55,0 m
4 lutego 1934   Jahr62,0 m
4 lutego 1934   Tone Dečman62,5 m
23 marca 1934   Per Jonson78,0 m
23 marca 1934   Birger Ruud78,0 m
23 marca 1934   Sigmund Ruud81,0 m
23 marca 1934   Sigmund Ruud82,0 m
23 marca 1934   Gregor Höll83,0 m
23 marca 1934   Radmond Sørensen90,0 m
24 marca 1934   Sigmund Ruud85,5 m
25 marca 1934   Birger Ruud86,5 m
25 marca 1934   Gregor Höll89.0 m
25 marca 1934   Sigmund Ruud95.0 m
25 marca 1934   Birger Ruud92,0 m
14 marca 1935   Reidar Andersen93,0 m
15 marca 1935   Stanisław Marusarz95,0 m
15 marca 1935   Reidar Andersen98,0 m
15 marca 1935   Reidar Andersen99,0 m
15 marca 1936   Josef Bradl101,5 m
Data Zawodnik Odległość
15 marca 1938   Josef Bradl107,0 m
2 marca 1941   Rudi Gehring108,0 m
2 marca 1941   Heinz Palme109.0 m
2 marca 1941   Rudi Gehring118,0 m
14 marca 1948   Janez Polda120.0 m
14 marca 1948   Charles Blum121.0 m
15 marca 1948   Fritz Tschannen120,0 m
8 marca 1957   Helmut Recknagel120,0 m
9 marca 1957   Helmut Recknagel124,0 m
25 marca 1960   Helmut Recknagel124,5 m
27 marca 1960   Helmut Recknagel127,0 m
25 marca 1966   Jiří Raška129,0 m
27 marca 1966   Jiří Raška130,0 m
21 marca 1976   Lennart Elimä132,0 m
22 marca 1981   Armin Kogler134,0 m
26 marca 1993   Noriaki Kasai140,0 m
27 marca 1993   Noriaki Kasai140,0 m
27 marca 1993   Noriaki Kasai140,0 m
24 marca 1996   Primož Peterka140.0 m
24 marca 1996   Primož Peterka142.0 m
24 marca 1996   Primož Peterka142.0 m
22 marca 1998   Noriaki Kasai147,5 m

     Rekord świata z upadkiem lub dotknięciem zeskoku.

     Rekord skoczni z upadkiem lub dotknięciem zeskoku.

Skocznia normalna K95 (po przebudowie)

W tabeli podano rekordy oficjalne.

L.p Dzień Rok Zawodnik Odległość Zawody Uwagi
1. 24 lutego 2023 Simon Ammann 99,5 m kwalifikacje do MŚ 2023
2. 24 lutego 2023 Kamil Stoch 99,5 m kwalifikacje do MŚ 2023 wyrównanie rekordu
3. 24 lutego 2023 Ryōyū Kobayashi 101,0 m kwalifikacje do MŚ 2023
4. 25 lutego 2023 Andreas Wellinger 101,0 m 1. seria konkursu MŚ 2023 wyrównanie rekordu
5. 25 lutego 2023 Stefan Kraft 102,5 m 1. seria konkursu MŚ 2023
6. 25 lutego 2023 Jewhen Marusiak 103,0 m 2. seria konkursu MŚ 2023
7. 25 lutego 2023 Piotr Żyła 105,0 m 2. seria konkursu MŚ 2023

Skocznia duża K125 (po przebudowie)

W tabeli podano rekordy oficjalne.

Lp. Dzień Rok Zawodnik Odległość Zawody Uwagi
1. 20 marca 2014 Severin Freund 129,0 m Kwalifikacje do konkursu indywidualnego PŚ 2013/14
2. 21 marca 2014 Andreas Stjernen 130,5 m 1. seria konkursu indywidualnego PŚ 2013/14
3. 21 marca 2014 Andreas Kofler 134,0 m 1. seria konkursu indywidualnego PŚ 2013/14
4. 21 marca 2014 Anders Bardal 136,5 m 1. seria konkursu indywidualnego PŚ 2013/14
5. 21 marca 2014 Severin Freund 137,5 m 1. seria konkursu indywidualnego PŚ 2013/14
6. 21 marca 2014 Severin Freund 137,5 m 2. seria konkursu indywidualnego PŚ 2013/14 wyrównanie rekordu
7. 22 marca 2014 Tom Hilde 138,5 m 1. seria konkursu drużynowego PŚ 2013/14
8. 22 marca 2014 Piotr Żyła 141,0 m 1. seria konkursu drużynowego PŚ 2013/14
9. 23 marca 2014 Severin Freund 141,0 m 2. seria konkursu finałowego PŚ 2013/14 wyrównanie rekordu
10. 23 marca 2014 Peter Prevc 142,0 m 2. seria konkursu finałowego PŚ 2013/14

Galeria

Przypisy

  1. Svetozar Guček, 90-letnik. Gore in ljudje, 1 januar 2010. (słoweń.).
  2. Luftseilas på ski (strona 4). Nordland Avis, 1 april 1952. (norw.).
  3. Rateče K25. skisprungschanzen.com. [dostęp 2021-11-21]. (pol.).
  4. Adam Kwieciński: Wyniki konkursu. wyniki-skoki.hostingasp.pl. [dostęp 2021-12-31]. (pol.).
  5. Neznana znana Planica (Ustęp 5). smucisca.net, 13 marca 2010. (słoweń.).
  6. Adam Kwieciński: Wyniki konkursu. wyniki-skoki.hostingasp.pl. [dostęp 2021-12-31]. (pol.).
  7. 1 2 Znamki 101 za nas in 108 za Nemce & Serija senzacij (strona 1, kolumna 4). Jutro, 3 marca 1941. (słoweń.).
  8. 1 2 Neverjetne daljave (strona 4, kolumna 4). Slovenski dom, 3 marca 1941. (słoweń.).
  9. 1 2 3 Velikanka, Planica. skisprungschanzen.com. [dostęp 2012-10-15].
  10. Anna Bińkowska: Skoki Narciarskie: Powstanie „Planica Nordic Centrum”. skijumping.pl, 2011-02-16. [dostęp 2012-10-15].
  11. Konstancja Suchanek: Skoki Narciarskie: Jurij Tepes ponownie mistrzem Słowenii. skijumping.pl, 2012-10-14. [dostęp 2012-10-15].
  12. Adam Bucholz: Planica i Vikersund z HS240. FIS ujednolica przepisy o rozmiarach obiektów. skijumping.pl, 2017-11-16. [dostęp 2017-11-21].
  13. Homologated Jumping Hills. fis-ski.com, 2017-11-19. [dostęp 2017-11-21]. (ang.).

Bibliografia

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.