dobry (język polski)

wymowa:

​, IPA: [ˈdɔbrɨ], AS: [dobry]

znaczenia:

przymiotnik

(1.1) miły, uczynny, usłużny, szlachetny

(1.2) odpowiedni, pasujący do czegoś

(1.3) pomyślny, udany

(1.4) smaczny

(1.5) grzeczny

(1.6) świetny, znakomity w swojej dziedzinie

(1.7) ciekawy, interesujący, wysokiej jakości

(1.8) o nastroju wesoły, radosny

(1.9) o zdrowiu, zmysłach zdrowy; szczególnie wyostrzony

(1.10) korzystny

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) urz. eduk. nazwa oceny szkolnej 4

wykrzyknik

(3.1) pot. dzień dobry

odmiana:

(1.1-10)

 

przypadek	liczba pojedyncza				liczba mnoga
	mos/mzw	mrz	ż	n	mos	nmos
mianownik	dobry		dobra	dobre	dobrzy	dobre
dopełniacz	dobrego		dobrej	dobrego	dobrych
celownik	dobremu		dobrej	dobremu	dobrym
biernik	dobrego	dobry	dobrą	dobre	dobrych	dobre
narzędnik	dobrym		dobrą	dobrym	dobrymi
miejscownik	dobrym		dobrej	dobrym	dobrych
wołacz	dobry		dobra	dobre	dobrzy	dobre
stopień wyższy lepszy przypadek liczba pojedyncza liczba mnoga mos/mzw mrz ż n mos nmos mianownik lepszy lepsza lepsze lepsi lepsze dopełniacz lepszego lepszej lepszego lepszych celownik lepszemu lepszej lepszemu lepszym biernik lepszego lepszy lepszą lepsze lepszych lepsze narzędnik lepszym lepszą lepszym lepszymi miejscownik lepszym lepszej lepszym lepszych wołacz lepszy lepsza lepsze lepsi lepsze
stopień najwyższy najlepszy przypadek liczba pojedyncza liczba mnoga mos/mzw mrz ż n mos nmos mianownik najlepszy najlepsza najlepsze najlepsi najlepsze dopełniacz najlepszego najlepszej najlepszego najlepszych celownik najlepszemu najlepszej najlepszemu najlepszym biernik najlepszego najlepszy najlepszą najlepsze najlepszych najlepsze narzędnik najlepszym najlepszą najlepszym najlepszymi miejscownik najlepszym najlepszej najlepszym najlepszych wołacz najlepszy najlepsza najlepsze najlepsi najlepsze

(2.1)

 

przypadek	liczba pojedyncza	liczba mnoga
mianownik	dobry	dobre
dopełniacz	dobrego	dobrych
celownik	dobremu	dobrym
biernik	dobry	dobre
narzędnik	dobrym	dobrymi
miejscownik	dobrym	dobrych
wołacz	dobry	dobre

przykłady:

(1.1) Jest pan dla mnie bardzo dobry.

(1.2) Ta śrubka jest dobra.

(1.3) Mam nadzieję, że miał pan dobrą podróż?

(1.3) Gdy bezrobocie jest niskie, to sytuacja gospodarcza kraju jest dobra.

(1.4) Najbardziej lubię kapustę. Jest bardzo dobra.

(1.5) Byłeś wczoraj bardzo dobry, a dzisiaj strasznie rozrabiasz!

(1.6) Pan Kowalski jest dobrym kierowcą.

(1.7) właśnie leci dobry film w telewizji.

(1.8) Mam dziś dobry humor.

(1.9) Janek ma najlepszy słuch w całej klasie.

(2.1) Pana syn ostatnio dostał z plastyki dwa dobre i jeden niedostateczny.

składnia:

kolokacje:

(1.1) dobry człowiek / pies / uczynek / opinia

synonimy:

(1.3) udany, pomyślny, przyjemny, wygodny

(1.4) smaczny

(1.5) grzeczny, posłuszny

(1.6) świetny

(1.10) korzystny

(2.1) czwórka, czwóra

antonimy:

(1.1) niedobry, zły

(1.2) niedobry, zły, nieodpowiedni

(1.3) niedobry, zły, nieprzyjemny

(1.4) niedobry, niesmaczny

(1.5) niedobry, niegrzeczny, nieposłuszny

(1.6) niedobry, kiepski, zły

(1.7) niedobry, kiepski, zły

(1.8) niedobry, kiepski, zły

(1.9) niedobry, kiepski, zły

(1.10) niedobry, kiepski, zły

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

rzecz. dobro n, dobroć ż, dobrota ż, dobra nmos, przedobrzenie n, przedobrzanie n

czas. przedobrzać ndk., przedobrzyć dk.

przym. dobrotliwy

przysł. dobrze

wykrz. dobra, dobrze

związki frazeologiczne:

bez dobrej woli jako mięso bez chleba, a jaja bez soli • brać za dobrą monetę / przyjmować za dobrą monetę • być na dobrej drodze • chcenie pożytku nie przyniesie, ale dobre czynienie • choć chłop jak żaba, lepszy niźli baba • co czerwone, to piękne, a co słodkie, to dobre^[1] • coś uczynił dobrego, nie żałuj nigdy tego • dawać dobry przykład • dobra Agnieszka – kto z nią nie mieszka • dobra gospodyni – dom wesołym czyni • dobra gospodyni ma i w komorze, i w skrzyni • dobra psu i mucha kiedy głodny • dobra rada – nie zawada • dobra żona – mężowi korona • dobre dziatki to jakby kwiatki: zdobią ojce swe i matki • dobre dziatki to skarb matki • dobre przy lepszym tanieje • dobra i bułka przy chlebie • dobre wychowanie – wrócić rano na śniadanie • dobrego człowiek nie wytrzyma, a złe musi^[2] • dobrego i karczma nie zepsuje, a złego i kościół nie naprawi • dobrego syna nigdy Bóg nie zapomina • dobrego więzienie nie zepsuje – złego Kościół nie naprawi • dobremu wszędzie dobrze, a złemu to i w piekle nie dogodzi^[3] dobry adwokat, zły sąsiad • dobry chleb i z ości, jak się kto przepości • dobry początek to połowa roboty • dobry rozum po szkodzie, lepszy przed szkodą • dobry wieczór • dobry zwyczaj – nie pożyczaj, jak oddaje, jeszcze łaje • dobry zwyczaj – nie pożyczaj, jeszcze lepszy – nie oddawaj • dobry żart tynfa wart • dobrymi chęciami piekło jest wybrukowane • dobrze się tam dzieje, gdzie dwóch orze, trzeci sieje • dzień dobry • dzień świętego Alojzego przyczynia wina dobrego • gdy kwiecień chmurny, a maj z wiatrami – dobry rok przed nami • gdy na św. Barbarę mróz, sanie na górę włóż, a szykuj dobry wóz • gdy w styczniu pszczoła z ula wylatuje, rzadko dobry rok zwiastuje • grzmot w kwietniu dobra nowina, już szron roślin nie pościna • jak spadać – to z dobrego konia • kiedy w św. Barbarę mróz, to szukaj chłopie dobry wóz • kiedy w św. Barbarę mróz, to szykuj chłopie dobry wóz • kto pierwszy ten lepszy • kto przy dobrym stoi. złego się nie boi • kto zakosztuje dobrego, nie patrzy na biedniejszego • kto złym pobłaża, ten dobrych obraża • lepsza Agata niźli jej tata • lepsza byle jaka prawda, niż dobre kłamstwo • lepsze jest wrogiem dobrego • lepszy chleb z solą z dobrą wolą, niż marcepan z niewolą • maj z grzmotami – rok dobry przed nami • miesiąc styczeń, czas do życzeń: a więc życzym pomyślności, Boga, chleba, dobrych gości • na dobre • na dobre i na złe • na frasunek dobry trunek • najlepsza zasada – patrz w karty sąsiada • najlepsze mienie – czyste sumienie • nie ma tego złego, co by na dobre nie wyszło • nikt nie jest dobrym sędzią w swojej własnej sprawie • ogień i woda, dobrzy słudzy, lecz źli gospodarze • robić dobrą minę do złej gry • stare psisko dobre, jak leży pod płotem • stare to są dobre: fortepian i skrzypce • trzej najlepsi lekarze: dr Spokój, dr Dieta i dr Humor • ubogiemu łacniej być dobrym • w dobrej wierze • wszystko dobre, co się dobrze kończy • wszystko, co dobre, szybko się kończy • z braku laku dobry kit • zły ojciec rzadko ma dobrego syna

etymologia:

prasł. *dobrъ (dokładny odpowiednik łac. faber → rzemieślnik), być może z praindoeur. *dʰabʰ-ro-s → dobrany, odpowiedni, stosowny, od pierwiastka praindoeur. *dʰabʰ- → dopasowywać^[4]

uwagi:

(2.1) zobacz też: celujący • bardzo dobry • dobry • dostateczny • dopuszczający • niedostateczny

tłumaczenia:

• abchaski: (1.1) абзи'а
• angielski: (1.1) good; (1.2) right; (1.3) good; (1.4) tasty; (1.5) good; (1.6) good; (1.7) interesting; (1.8) good; (1.9) good; (1.10) good; (2.1) B
• arabski: (1.1) حسن (hasan), فاضل (fādil), جيد, خير, طيب, marok. arab. مزيان
• baskijski: (1.1) zintzo, zuzen
• białoruski: (1.1) добры; (1.2) акуратны, які падыходзіць, добры; (1.3) удалы, паспяховы, добры; (1.4) смачны, смакавіты, добры; (1.5) выхаваны, добры; (1.6) дасканалы, выдатны, добры; (1.7) цікавы, высакаякасны, добры; (1.8) вясёлы, радасны, добры; (1.9) добры
• bułgarski: (1.1) добър
• chiński standardowy: (1.1) 好 (hǎo); (1.2) 好 (hǎo); (1.3) 好 (hǎo); (1.4) 好吃 (hǎochī); (1.6) 对 (duì), 好 (hǎo), 对 (duì), 不错 (búcuò); (1.7) 对 (duì), 好看 (hǎokàn)
• chorwacki: (1.1) dobar
• czeski: dobrý
• dolnołużycki: (1.1) dobry
• duński: (1.1) god; (1.2) god; (1.3) god; (1.4) god; (1.5) god; (1.6) god
• esperanto: (1.1) bona; (1.2) bona; (1.3) bona; (1.4) bona; (1.5) bona; (1.6) bona
• estoński: (1.7) hea
• fenicki: (1.1) 𐤌𐤍𐤇
• francuski: (1.1) bon
• górnołużycki: (1.1) dobry
• hebrajski: (1.1) טוב (tow)
• hiszpański: (1.1) bueno
• islandzki: (1.1) góður
• jaćwieski: (1.1) pagis
• japoński: (1.1) 良い(よい), 善良な(ぜんりょうな)
• jidysz: (1) גוט (gut)
• joruba: (1.1) rere
• kaszubski: (1.1) dobri, bëlny; (1.2) dobri, bëlny; (1.3) dobri
• kataloński: (1.1) bo
• kazachski: (1.1) жақсы, қайырымды, мейірімді; (1.2) жақсы, қайырымды, мейірімді; (1.3) жақсы; (1.4) дәмді, тәбетті; (1.5) жақсы; (1.6) жақсы; (1.7) сапалық; (1.10) жақсы, игілікті, пайдалы, тиімді
• koreański: (1.1) 좋다 (Zota)
• kornijski: (1.1) da
• litewski: (1.1) geras
• łaciński: (1) bonus
• macedoński: (1.1) добар
• niderlandzki: (1.1) goed
• niemiecki: (1.1) gut; (1.2) gut, recht; (1.3) gut, bequem; (1.4) gut, schmackhaft; (1.5) artig; (1.6) gut; (1.7) gut, interessant; (1.8) gut; (1.9) gut; (1.10) gut
• norweski (bokmål): (1.1) god
• nowogrecki: (1.1) καλός
• osetyjski: (1.1) хорз
• pali: (1.1) kalyāṇa
• polski język migowy:
  (w zapisie SignWriting)

  (1.2) , lepszy: , najlepszy:  ,     ; (2.1)
• połabski: (1.1) dübrĕ
• portugalski: (1.1) bom; (1.2) bom, correto, certo; (1.3) bom; (1.4) bom, saboroso, gostoso; (1.5) comportado; (1.6) bom, competente; (1.7) bom, interessante; (1.8) bom; (1.9) bom; (1.10) bom
• rosyjski: (1.1) хороший
• rumuński: (1.1) bun; (1.2) bun
• serbski: (1.1) добар; (1.2) добар
• słowacki: (1.1) dobrý
• staroegipski: (1.6) (nfr)
• szwedzki: (1.1) god, bra
• tahitański: (1.1) maitaʻi
• tuvalu: (1.1) gali
• tybetański: (1.1) བཟང་པོ
• ukraiński: (1.1) добрий; (1.2) добрий; (1.3) добрий; (1.4) добрий; (1.5) добрий; (1.6) добрий; (1.7) добрий; (1.8) добрий; (1.9) добрий; (1.10) добрий
• węgierski: (1.1) jó
• wilamowski: (1.1) gut, gu̇t, güt; (1.2) gut, gu̇t, güt; (1.3) gut, gu̇t, güt; (1.4) gut, gu̇t, güt; (1.6) gut, gu̇t, güt; (1.7) gut, gu̇t, güt; (1.8) gut, gu̇t, güt; (1.9) gut, gu̇t, güt; (1.10) gut, gu̇t, güt
• włoski: (1.1) buono
• wolof: (1.1) neex; (1.2) neex

źródła:

dobry (język dolnołużycki)

wymowa:

znaczenia:

przymiotnik

(1.1) dobry

odmiana:

(1.1) st. wyższy lěpšy; st. najwyższy nejlěpšy

przykłady:

składnia:

kolokacje:

synonimy:

antonimy:

(1.1) zły

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

przysł. derje

związki frazeologiczne:

etymologia:

uwagi:

źródła:

dobry (język górnołużycki)

wymowa:

znaczenia:

przymiotnik

(1.1) dobry

odmiana:

przykłady:

składnia:

kolokacje:

synonimy:

antonimy:

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

związki frazeologiczne:

etymologia:

uwagi:

źródła:

Hasło zaimportowane automatycznie – nie zostało zweryfikowane w wiarygodnych słownikach. Jeśli znasz górnołużycki, kliknij na Edytuj, dokonaj ewentualnych korekt i usuń niniejszy komunikat. Dziękujemy! Listę innych niesprawdzonych haseł w tym języku można znaleźć pod tym linkiem.