dwa (język polski)

dwie (1.1) sowy
dwaj (1.1) mężczyźni
dwa (1.1) jabłka
dwa (2.1)
wymowa:
IPA: [dva], AS: [dva],
znaczenia:

liczebnik główny (porządkowy: drugizbiorowy: dwoje)

(1.1) liczba 2

rzeczownik, rodzaj nijaki

(2.1) cyfra 2
(2.2) pot. eduk. ocena mierna
(2.3) daw. pot. eduk. ocena niedostateczna (w skali czterostopniowej)
odmiana:
(1.1) por. uwagi;
(2.1-3) nieodm.,
przykłady:
(1.1) Przy stole stoją dwa krzesła. Na tych krzesłach siedzi dwóch panów (= siedzą dwaj panowie).
(1.1) Po jeziorze pływają dwie kaczki. Nakarmimy te dwie kaczki?
(2.1) Dwadzieścia jest zapisywane jako dwa-zero.
(2.2) Celina znowu otrzymała dwa z biologii.
(2.3) Mirek ma dwa z chemii i geografii na świadectwie.
składnia:
kolokacje:
(2.2) dwa z polskiego / z matmydostać / otrzymać / zarobić dwa • dwa minus / plus • dwa z plusem • dwa na szynach
synonimy:
(1.1) zapis arabski: 2; zapis rzymski: II
(2.2) mierny; pot. dwója, dwójka,
(2.3) niedostateczny; pot. dwója, dwójka, lufa, kosa, gała, gol, lacz, kapa, pała
antonimy:
hiperonimy:
(2.1) cyfra
(2.2) ocena
(2.3) ocena
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
licz. dwanaście, dwadzieścia, dwieście
zbiorowy: dwoje
rzecz. druga ż, dwojaczki lm nmos, dwojenie n, dwójka ż, podwajanie n, zdwajanie n
czas. dwoić ndk., dwoić się ndk., podwoić dk.
przym. podwójny
przedr. dwu-
przysł. podwójnie
związki frazeologiczne:
bez dwóch zdańdruga strona medaludwa krokidwa kroki stądo dwa kroki stąddwa ogniena dwoje babka wróżyłatrzymać dwie sroki za ogonupiec dwie pieczenie przy jednym ogniuwalczyć na dwa fronty
przysłowia: co dwie głowy, to nie jednachytry dwa razy traciskąpy dwa razy tracimądrej głowie dość dwie słowie
etymologia:
prasł. *dъva
uwagi:
  • W rodzaju męskoosobowym używa się formy mianownika „dwaj” (np. dwaj chłopcy) lub dopełniacza z czasownikiem lp „dwóch” (np. dwóch chłopców), a w bierniku „dwóch”.
  • W rodzaju żeńskim używa się w mianowniku, bierniku i wołaczu „dwie”.
  • W rodzaju niemęskoosobowym w mianowniku i w bierniku używa się „dwa”
  • W celowniku dla wszystkich rodzajów formy „dwóm” i „dwom” są równorzędne.
  • Forma „dwu” w dopełniaczu, celowniku i miejscowniku obecnie zanika; podobnie jak „dwóch” w mianowniku, bierniku i wołaczu łączy się z biernikiem.
  • Forma „dwu” jest dawną formą dopełniacza, natomiast forma „dwóch” powstała pod wpływem wyrazów trzech, czterech, a także dopełniacza zaimków i przymiotników typu tych, dobrych[1]
  • Pierwotnie wyraz dwa był przymiotnikiem[2].
  • Forma „dwóch” była niegdyś pisana jako dwuch (dwu + -ch). Obecna pisownia pochodzi od skojarzenia z wyrazami dwoje, dwoisty, dwojaki, dwoma, w których występuje litera o[1].
  • por. duet dwója dwójka dwójeczka dwoisty podwójny dwojaki para parka parować dubel dubler dubeltowy
tłumaczenia:
  • abazyński: (1.1) гӏвба (ʿvba)
  • abchaski: (1.1) ҩба
  • alabama: (1.1) tòklo
  • albański: (1.1) dy
  • amharski: (1.1) ሁለት (hullät)
  • angielski: (1.1) two
  • arabski: (1.1) اِثْنَان (iṯnān), egip. arab. إتنين (itnēn)
  • awarski: (1.1) кӏиго (k'igo)
  • baskijski: (1.1) bi
  • białoruski: (1.1) два (dva)
  • bretoński: (1.1) daou m, div ż
  • bułgarski: (1.1) два (dva)
  • cebuano: (1.1) duhá
  • chiński standardowy: (1.1) (èr), (liăng)
  • chorwacki: (1.1) dvȃ
  • czeczeński: (1.1) шиъ (šiʔ)
  • czeski: (1.1) dva
  • dolnołużycki: (1.1) dwa
  • duński: (1.1) to
  • esperanto: (1.1) du
  • estoński: (1.1) kaks
  • fidżyjski: (1.1) rua
  • fiński: (1.1) kaksi
  • francuski: (1.1) deux
  • fryzyjski: (1.1) twa
  • górnołużycki: (1.1) dwaj
  • guarani: (1.1) mokõi
  • hawajski: (1.1) lua, ʻelua, ʻalua
  • hebrajski: (1.1) שְׁנַייִם (sh'náyim) m, שְׁתַּייִם (shtáyim)
  • hindi: (1.1) दो (dō)
  • hiszpański: (1.1) dos
  • ilokano: (1.1) dua
  • indonezyjski: (1.1) dua
  • interlingua: (1.1) duo
  • islandzki: (1.1) tveir
  • jaćwieski: (1.1) duo
  • japoński: (1.1) (ni)
  • jidysz: (1.1) צוויי (cwej)
  • jugorusiński: (1.1) два (dva)
  • karpatorusiński: (1.1) два (dva)
  • kaszubski: (1.1) dwa
  • kataloński: (1.1) dos m, dues ż
  • kazachski: (1.1) екі (eki)
  • khmerski: (1.1) ពីរ (pii)
  • kirgiski: (1.1) эки (eki)
  • klingoński: (1.1) cha'
  • koreański: (1.1) (dul) / (du) / (; i)
  • lezgiński: (1.1) кьвед (q̇ved)
  • litewski: (1.1)
  • łaciński: (1.1) duo
  • łatgalski: (1.1) div
  • łotewski: (1.1) divi
  • macedoński: (1.1) два (dva)
  • mandżurski: (1.1) ᠵᡠᠸᡝ (juwe)
  • niderlandzki: (1.1) twee
  • niemiecki: (1.1) zwei
  • norweski (bokmål): (1.1) to
  • nowogrecki: (1.1) δύο (dýo), δυο (dyo)
  • ormiański: (1.1) երկու (erku)
  • polski język migowy:
  • połabski: (1.1) dåvo
  • portugalski: (1.1) dois m, duas ż
  • północnolapoński: (1.1) guokte
  • rosyjski: (1.1) два
  • rumuński: (1.1) doi m, două ż
  • ruski: (1.1) два (dva)
  • serbski: (1.1) два̑
  • slovio: (1.1) dva / два
  • słowacki: (1.1) dva
  • słoweński: (1.1) dvȃ
  • słowiński: (1.1) dvȧ̃
  • staro-cerkiewno-słowiański: (1.1) дъва (dŭva)
  • staroczeski: (1.1) dva
  • staroormiański: (1.1) երկու (erku)
  • staroruski: (1.1) дъва (dŭva)
  • starosłowacki: (1.1) dva
  • suahili: (1.1) mbili
  • szwabski: (1.1) zwåe, zwoi, zwoe
  • szwedzki: (1.1) två, przest. tu, przest. żart. tvenne
  • tajski: (1.1) สอง (sŏng)
  • tetum: (1.1) rua
  • tok pisin: (1.1) tu
  • turecki: (1.1) iki
  • tuvalu: (1.1) lua
  • twi: (1.1) abieng
  • tybetański: (1.1) གཉིས (gnyis)
  • ukraiński: (1.1) два (dva)
  • uzbecki: (1.1) ikki
  • walijski: (1.1) dau
  • wepski: (1.1) kaks
  • węgierski: (1.1) kettő
  • wietnamski: (1.1) hai
  • wilamowski: (1.1) cwē, cwe
  • włoski: (1.1) due
  • wolof: (1.1) naar, yaar
  • żmudzki: (1.1) do
źródła:
  1. 1 2 Zapytania i odpowiedzi, „Poradnik Językowy” nr 1/1905, s. 7, 8.
  2. Jan Miodek, Jest 500 milionów, 3 miliony korzystały, „Polski w Niemczech. Pismo Federalnego Związku Nauczycieli Języka Polskiego” nr 6/2018, s. 106.

dwa (język dolnołużycki)

wymowa:
znaczenia:

liczebnik główny

(1.1) 2
odmiana:
(1.1) m/ż,n: dwa/dwě, dweju, dwěma, dwa/dwě, dwěma, dwěma
przykłady:
(1.1) Tam stojtej dwa stoła.Tam stoją dwa krzesła.
(1.1) Na pólu źěłatej dwě źowći.Na polu pracuje dwoje dziewcząt.
składnia:
kolokacje:
synonimy:
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
licz. porz. drugi
licz. dwóje
przym. drugi
związki frazeologiczne:
etymologia:
uwagi:
(1.1) dla rzeczowników plurale tantum stosuje się liczebnik dwóje; zobacz też: Indeks:Dolnołużycki - Liczebniki
źródła:

dwa (język kaszubski)

wymowa:
znaczenia:

liczebnik główny

(1.1) dwa, 2[1]
odmiana:
przykłady:
(1.1) Dwa stółczi.Dwa stołki.
składnia:
kolokacje:
(1.1) dwanôscedwadzescedwasta
synonimy:
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
licz. dwòje
związki frazeologiczne:
etymologia:
uwagi:
(1.1) używa się przy rzeczownikach męskich nieosobowych i nijakich
(1.1) zobacz też: jedendwatrzëszterëpiãcszescsétmëòsmëdzewiãcdzesãc
źródła:
  1. Roman Drzeżdżon, Grzegorz J. Schramke, Słowniczek polsko-kaszubski, Region, Gdynia 2003-2012, ISBN 978-83-7591-191-6.
This article is issued from Wiktionary. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.