dziś (język polski)

dziś (1.1)
czwartek
4
042024
wymowa:
, IPA: [ʥ̑iɕ], AS: [ʒ́iś], zjawiska fonetyczne: zmięk.
znaczenia:

przysłówek czasu

(1.1) = dzisiaj
odmiana:
(1.1) nieodm.
przykłady:
(1.1) Jeżeli wczoraj był czwartek, to dziś jest piątek, a jutro będzie sobota.
składnia:
kolokacje:
(1.1) dziś wieczorem • dziś ranood dziś • na dziś • po dziś dzieńdo dziś dnianie od dziś • stan na dziś • nie dziś
synonimy:
(1.1) dzisiaj
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
przym. dzisiejszy
przysł. dzisiaj
związki frazeologiczne:
co mnie dziś, tobie jutro • dziś już wiem • dziś już jestem mądry • nie odkładaj do jutra, co masz zrobić dziś • dziś tu, jutro tam • dzisiaj wesele i dziś zmówiny, a za pół roku chrzciny • dziś człek skacze, jutro płacze • dziś jest nasze, jutro – kto wie czyje • dziś na koniu bieży – jutro w błocie leży • powiedział Bartek, że dziś tłusty czwartek, a Bartkowa uwierzyła, dobrych pączków nasmażyła • dziś tylko ryby nie biorą • co dziś upuścisz, jutro nie dogonisz • dziś jest leśniczym, a jutro niczym
etymologia:
od prasł. *dьnьsь[1][2][3], od frazy prasł. *dьnь sь[1][2]dzień si[4]
por. chorw. danas, czes. dnes, pol. dzisiaj i słc. dnes
w językach wschodniosłowiańskich (białor. сягоння, ros. сегодня i ukr. сього́дні) używane są pochodne frazy prasł. *se dьne lub *sego dьne[2]siego dnia
uwagi:
dzisiaj” ma dokładnie to samo znaczenie.
zobacz też: przedwczorajwczorajdziśdzisiajjutropojutrzepopojutrze
tłumaczenia:
(1.1) zobacz listę tłumaczeń w haśle: dzisiaj
źródła:
  1. 1 2 publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Hasło „dziś” w: Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN.
  2. 1 2 3 Этимологический словарь славянских языков, red. O. Trubaczow, A. Żurawlоw, t. V, Moskwa 1974-, s. 215.
  3. Hasło „danas” w: Hrvatski jezični portal.
  4. Hasło „Dzień dzisiejszy” w: Maciej Malinowski, Obcy język polski.
This article is issued from Wiktionary. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.