| Państwo | |
|---|---|
| Miejscowość | |
| Typ budynku |
zamek |
| Ukończenie budowy | |
| Zniszczono |
1768 |
| Pierwszy właściciel |
Walenty Aleksander Kalinowski |
| Kolejni właściciele |
Feliks Kazimierz Potocki, Stanisław Potocki, |
Położenie na mapie obwodu czerkaskiego | |
Położenie na mapie Ukrainy | |
| 48°45′N 30°13′E/48,750000 30,216667 | |
Zamek w Humaniu – zbudowany w XVII w. przez Walentego Aleksandra Kalinowskiego, starostę bracławskiego i winnickiego w Humaniu.
Historia
W 1609 roku Humań przez Sejm Rzeczypospolitej został ofiarowany Walentemu Aleksandrowi Kalinowskiemu, staroście bracławskiemu i winnickiemu. W 1648 r. Kozacy pod dowództwem pułkownika Krzywonosa i Gandzy opanowali zamek i stacjonowali w nim przez kilka lat. W 1654 r. Polacy pod dowództwem Stanisława Rewery Potockiego, hetmana wielkiego koronnego przystąpili do szturmu zamku, bronionego przez Iwana Bohuna, ale odstąpiło od oblężenia. 20 stycznia 1655 r. Stanisław Rewera Potocki z Tatarami drugi raz próbował zdobyć Humań, ale odstąpił od oblężenia na wieść, że Chmielnicki podąża z odsieczą.
Feliks Kazimierz Potocki, podstoli koronny, wojewoda sieradzki i krakowski, hetman polny i wielki koronny, właściciel Humania, Podhajec i Krystynopola, zmarł w 1702 roku. Nowym właścicielem zamku został jego syn – Stanisław Potocki, wojewoda bełski, który odrestaurował zamek. Po jego bezdzietnej śmierci w 1732 r. majątek przeszedł na jego bratanka Franciszka Salezego Potockiego, krajczego koronnego, właściciela Krystynopola, który rządy nad zamkiem powierzył Rafałowi Deszpot Mładanowiczowi. Deszpot zamek wzmocnił i uzbroił wały w 22 armaty. W 1768 roku w czasie koliszczyzny, na skutek zdrady milicjanta Gonty, całą załogę warowni wymordowali zbuntowani chłopi pod dowództwem Żeleźniaka.
Architektura
W XV wieku obronny zamek był budowlą drewnianą z wieloma basztami, wałami i otoczona fosą, która dawała gwarancję bezpieczeństwa dla mieszkańców. Warownia obok zamków w Haliczu i w Jazłowcu była najlepiej ufortyfikowaną budowlą na szlakach tatarskim. Kozacy po zdobyciu zamku w 1648 r. jeszcze bardziej go umocnili. Zamek był budowlą imponującą, niezdobytą warownią podobną do zamku w Bredzie. Na rogach miał cztery baszty. Ze wszystkich stron otaczały go potrójne mury, wały i suche fosy. W tym czasie Humań nazywano Ukraińską Bredą.
Przypisy
Linki zewnętrzne
- Humań, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. III: Haag – Kępy, Warszawa 1882, s. 208.
- Zamek w Humaniu