| Obwód | |||||
| |||||
| Państwo | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Siedziba | |||||
| Kod ISO 3166-2 |
UA-51 | ||||
| Przewodniczący ODA | |||||
| Powierzchnia |
33 310 km² | ||||
| Populacja (2021) • liczba ludności |
| ||||
| Numer kierunkowy |
+380-48 | ||||
| Kod pocztowy |
65000-68999 | ||||
| Tablice rejestracyjne |
BH; НН | ||||
Adres urzędu: 65032 Odessa, Prospekt Szewczenki 4 | |||||
| Szczegółowy podział administracyjny | |||||
| Liczba rejonów |
7 | ||||
| Położenie na mapie Ukrainy | |||||
| Strona internetowa | |||||
Obwód odeski (ukr. Одеська область) – jeden z 24 obwodów Ukrainy. Leży w południowej części Ukrainy, na zachodzie i południowym zachodzie graniczy z Mołdawią i Rumunią, na północy z obwodem winnickim i obwodem kirowohradzkim, na wschodzie z obwodem mikołajowskim.
Obwód leży na terenie zachodniego Jedysanu, Budziaku i na południowo-wschodnich krańcach Podola. Stolicą obwodu jest Odessa.
W starożytności mieściły się tu greckie kolonie Tyras, Nikonion, Isiaka i Istrian (obie ostatnie na terenie dzisiejszej Odessy). Północne ziemie obwodu (historyczne Pobereże) leżały w granicach Polski do II rozbioru w 1793 roku.
W dwudziestoleciu międzywojennym zachodnia część (37% terytorium) obwodu, czyli Budziak, znajdowała się w granicach Rumunii - częścią Rumunii był też wtedy Obwód czerniowiecki.
Administracja
30 maja 2015 roku gubernatorem został były prezydent Gruzji Micheil Saakaszwili, naturalizowany na Ukraińca przez Petro Poroszenkę, prezydenta Ukrainy.
Demografia
Skład narodowościowy obwodu w 2001 roku:
- Ukraińcy: 1542,3 tys. (62,8%)
- Rosjanie: 508,5 tys. (20,7%)
- Bułgarzy: 150,7 tys. (6,1%)
- Mołdawianie: 123,8 tys. (5,0%)
- Gagauzi: 27,6 tys. (1,1%)
- Żydzi: 13,4 tys. (0,6%)
- Białorusini: 12,8 tys. (0,5%)
- Ormianie: 7,4 tys. (0,3%)
- Romowie: 4,0 tys. (0,2%)
- Polacy: 3,2 tys. (0,1%)
- Niemcy: 2,9 tys. (0,1%)
- Gruzini: 2,8 tys. (0,1%)
- Azerowie: 2,8 tys. (0,1%)
- Tatarzy: 2,6 tys. (0,1%)
Większość spośród żyjących w obwodzie Polaków mieszka w Odessie (2,1 tys.).
- Rozmieszczenie mniejszości narodowych
Największe miasta
Lista największych miast obwodu oraz ich skład narodowościowy w 2001 roku (dane ze spisu powszechnego):
| miasto | populacja (2016) |
region historyczny |
najliczniejsze narodowości | |
|---|---|---|---|---|
| 1. | Odessa | 1 010 848 | Jedysan | Ukraińcy (61,6%), Rosjanie (29%), Bułgarzy (1,3%) |
| 2. | Izmaił | 72 178 | Budziak | Rosjanie (43,7%), Ukraińcy (38%), Bułgarzy (10%) |
| 3. | Czarnomorsk | 59 825 | Jedysan | Ukraińcy (66,5%), Rosjanie (28,5%), Białorusini (1,1%) |
| 4. | Białogród nad Dniestrem | 50 131 | Budziak | Ukraińcy (62,9%), Rosjanie (28,2%), Bułgarzy (3,7%) |
| 5. | Podilśk | 40 582 | Jedysan | Ukraińcy (82,2%), Rosjanie (10,3%), Mołdawianie (5,1%) |
| 6. | Jużne | 32 154 | Jedysan | Ukraińcy (65,9%), Rosjanie (29%), Białorusini (1,1%) |
| 7. | Kilia | 20 060 | Budziak | Ukraińcy (48,6%), Rosjanie (35,4%), Mołdawianie (9,8%) |
| 8. | Reni | 18 965 | Budziak | Mołdawianie (50%), Ukraińcy (17,5%), Rosjanie (15,5%) |
| 9. | Bałta | 18 955 | Jedysan/Podole | Ukraińcy (86%), Rosjanie (10%), Mołdawianie (2%) |
| 10. | Rozdilna | 18 015 | Jedysan | |
| 11. | Bołgrad | 15 423 | Budziak | |
| 12. | Arcyz | 14 859 | Budziak | |
| 13. | Wełykodołynśke | 13 543 | Jedysan | |
| 14. | Owidiopol | 11 950 | Jedysan | |
| 15. | Bielajewka | 11 873 | Jedysan |
W czasach panowania polskiego Bałta (wówczas Józefgród) i Sawrań były prywatnymi miastami szlacheckimi Lubomirskich. Miasto Bołgrad zostało założone przez Bułgarów i pozostaje ich głównym ośrodkiem w regionie.
Bałta w latach 1924–1928 i Podilśk (wówczas Birzuła) w latach 1928–1929 były stolicami Mołdawskiej ASRR.
Zabytki
- Pozostałości starożytnych greckich miast Tyras i Nikonion
- Zabytki Odessy
- Twierdza Akerman (Białogród nad Dniestrem)
- Kościoły polskie: kościół św. Stanisława w Bałcie, kościół św. Piotra i katedra Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Odessie
- Kościół ormiański w Białogrodzie nad Dniestrem z XIV w.
- Pałac Szydłowskiego w Odessie
- Twierdza Akerman
- Kościół ormiański w Białogrodzie nad Dniestrem
Zobacz też
Uwagi
Przypisy
- ↑ Чисельність наявного населення України на 1 січня 2021 року [online] [dostęp 2021-07-31] (ukr.).
- ↑ Saakaszwili oficjalnie szefem administracji obwodu odeskiego. www.tvn24.pl, 2015-05-30. [dostęp 2015-06-01].
- ↑ Всеукраїнський перепис населення 2001 | English version | Results | General results of the census | National composition of population | Odesa region [online], 2001.ukrcensus.gov.ua [dostęp 2017-11-25].
- ↑ http://ukrstat.gov.ua/druk/publicat/kat_u/2016/zb/06/zb_chnnu2016pdf.zip