Kalendarium historii Polski – uporządkowany chronologicznie, począwszy od czasów najdawniejszych aż do współczesności, wykaz dat i wydarzeń z historii Polski.

Czasy najdawniejsze

Panowanie Piastów

Panowanie Mieszka I (ok. 960–992)

  • 963–968 – Mieszko I pokonał zachodniosłowiańskie plemiona wieleckie
  • 965–966 – żydowski kupiec Ibrahim ibn Jakub opisał gród „Karako” (Kraków)
  • 966 – Mieszko I ożenił się z Dobrawą
  • 966chrzest Polski
  • 968 – biskup misyjny Jordan zorganizował diecezję kościelną w Gnieźnie
  • ok. 970 – pojawiły się denary Mieszka I
  • 24 czerwca 972bitwa pod Cedynią; zwycięstwo Mieszka I nad margrabim Hodonem
  • 989 – Mieszko I zdobył Małopolskę
  • 990 – wybuchł konflikt zbrojny z czeskim Bolesławem II – Mieszko I zdobył Śląsk
  • ok. 990–992 – powstał dokument Dagome iudex, w którym Mieszko I i jego żona Oda przekazali swoje władztwo pod opiekę Stolicy Apostolskiej
  • 25 maja 992 – zmarł Mieszko I

Panowanie Bolesława Chrobrego (992–1025)

  • 992 – Bolesław Chrobry usunął z kraju macochę Odę i jej synów
  • 997 – odbyła się misja św. Wojciecha
  • 999 – papież Sylwester II ustanowił w Gnieźnie arcybiskupstwo
  • 8–10 marca 1000zjazd gnieźnieński: niemiecki cesarz Otto III przybył z pielgrzymką do grobu św. Wojciecha, symbolicznie koronował Bolesława Chrobrego oraz zgodził się na utworzenie niezależnej polskiej metropolii w Gnieźnie oraz biskupstw w Krakowie, Kołobrzegu i Wrocławiu
  • 1003 – Bolesław Chrobry zajął Czechy i Morawy
  • 1004–1005 – pierwsza wojna z Henrykiem II
  • 1007–1013druga wojna z Henrykiem II
  • 1015 – 30 stycznia 1018trzecia wojna z Henrykiem II
  • 30 stycznia 1018pokój w Budziszynie. Na jego mocy Milsko, Łużyce i Morawy pozostały przy Polsce
  • 1018 – Bolesław Chrobry zdobył Grody Czerwieńskie oraz osadził na tronie ruskim zięcia Świętopełka
  • 1025 – koronowano Bolesława Chrobrego
  • 17 czerwca 1025 – zmarł Bolesław Chrobry

Panowanie Mieszka II Lamberta (1025–1031)

  • 1031 – bunt Bezpryma, starszego syna Chrobrego
  • 1031 – wypędzono Mieszka II
  • 1031 – książę kijowski Jarosław zdobył Grody Czerwieńskie, zaś Cesarstwo Niemieckie odzyskało Milsko i Łużyce
  • 1032 – Mieszko II wrócił do Polski
  • 1034 – śmierć Mieszka II

Panowanie Kazimierza Odnowiciela (1034–1058)

  • ok. 1034 – wybuchło powstanie ludowe o podłożu antyfeudalnym i antychrześcijańskim, wygnanie Kazimierza Odnowiciela
  • 1039 – książę czeski Brzetysław I zdobył kosztem Polski Śląsk
  • 1039 – Kazimierz Odnowiciel wrócił z wygnania
  • 1039 – nową stolicą Polski został Kraków
  • 1050 – Polska odzyskała Śląsk
  • 1058 – zmarł Kazimierz Odnowiciel

Panowanie Bolesława II Szczodrego (1058–1079)

  • 1069 – Bolesław Szczodry odzyskał Grody Czerwieńskie i wprowadził na tron kijowski Izjasława II
  • 25 grudnia 1076 – odbyła się koronacja Bolesława Szczodrego
  • 1077 – zakończył się spór o inwestyturę: cesarz Henryk IV upokorzył się przed papieżem Grzegorzem VII w Canossie
  • 1078–1079 – biskup Stanisław ze Szczepanowa został oskarżony o zdradę i skazany na śmierć przez poćwiartowanie na rozkaz króla Bolesława II
  • 1079 – w wyniku buntu Bolesław II uciekł z kraju

Panowanie Władysława I Hermana (1079–1102)

  • ok. 1081 – na Węgrzech zmarł Bolesław II
  • 1102 – zmarł Władysław I – kraj został podzielony pomiędzy jego dwóch synów: Zbigniewa (Północ) i Bolesława (Małopolska)

Panowanie Bolesława III Krzywoustego (1102–1138)

  • 1103 – Bolesław Krzywousty wyruszył na Czechy
  • 1106–1108 – wojna domowa w Polsce: Bolesław Krzywousty przejął tron książęcy oraz oślepił brata
  • 1109 – pod pretekstem obrony praw Zbigniewa, Henryk V najechał na Polskę
  • ok. 1112–1116Gall Anonim spisał dzieje Piastów do 1113 roku
  • 1113–1119 – odbyła się wyprawa Bolesława Krzywoustego na Pomorze Gdańskie
  • 1135 – odbył się zjazd w Merseburgu, podczas którego Bolesław Krzywousty złożył hołd lenny cesarzowi Lotarowi III oraz zobowiązał się do płacenia trybutu w zamian za utrzymanie całości państwa polskiego
  • 1136bulla gnieźnieńska potwierdziła niezależność Kościoła polskiego
  • 28 października 1138 – zmarł Bolesław Krzywousty – w wyniku testamentu Bolesława III, Polska została podzielona na dzielnice

Rozbicie dzielnicowe (1138–1320)

Panowanie Władysława Łokietka (1320–1333)

Panowanie Kazimierza Wielkiego (1333–1370)

Panowanie Andegawenów

  • 17 listopada 1370 – koronowano Ludwika Węgierskiego
  • 1374 – odbył się zjazd w Koszycach, na którym ustanowiono przywileje dla szlachty
  • 1382 – zmarł Ludwik Węgierski
  • 16 października 1384 – koronowano Jadwigę Andegaweńską
  • 14 sierpnia 1385 – Polska z Litwą zawarły unię w Krewie – Jadwiga Andegaweńska poślubi Władysława Jagiełłę

Panowanie Jagiellonów

Panowanie Władysława Jagiełły (1386–1434)

  • 15 lutego 1386 – koronowano Władysława Jagiełłę
  • 1386 – odbył się chrzest Litwy
  • 1387 – w Wilnie powstało biskupstwo katolickie
  • 1397 – organizacja szlachty chełmińskiej powołała Związek Jaszczurczy skierowany przeciwko nadużyciom urzędników krzyżackich
  • 1398 – na wyspie Salin podpisano pokój litewsko-krzyżacki
  • 17 lipca 1399 – zmarła Jadwiga Andegaweńska
  • 12 sierpnia 1399 – wojska Witolda poniosły klęskę w bitwie nad Worsklą – przegrana skłoniła Witolda do zbliżenia z Polską przeciwko Krzyżakom
  • ok. 1400 – odnowiono Akademię Krakowską
  • 1401 – brat Władysława Jagiełły, Witold, został wielkim księciem litewskim
  • 1401 – zawarto unię wileńsko-radomską, na mocy której Witold otrzymał dożywotnio tron wielkiego księcia litewskiego, w zamian musiał uznać zwierzchnictwo Jagiełły jako najwyższego księcia Litwy oraz zobowiązał się nie zawierać traktatów z Krzyżakami bez zgody Jagiełły
  • 1401 – przeciwko Krzyżakom wybuchło powstanie na Żmudzi
  • 1402 – Krzyżacy odkupili od Brandenburczyków Nową Marchię, oddzielając Pomorze Zachodnie od Polski
  • 1404 – Polska i Litwa zawarły z Krzyżakami pokój w Raciążku
  • 1404–1406 – wojna litewsko-moskiewska: Witold zdobył Smoleńsk
  • kwiecień 1409 – Krzyżacy zarekwirowali polskie statki płynące na Litwę pod pretekstem przewożenia broni dla Żmudzinów
  • maj 1409 – wybuchło kolejne powstanie Żmudzinów
  • 1-6 sierpnia 1409 – polskie poselstwo wyruszyło do Malborka: na deklarację o sojuszu z Litwą Krzyżacy odpowiedzieli wypowiedzeniem wojny
  • 12 sierpnia 1409–1411wielka wojna z zakonem krzyżackim
  • 12 sierpnia 1409 – Krzyżacy wkroczyli na Kujawy i ziemię dobrzyńską
  • 6 października 1409 – wojska polskie zdobyły Bydgoszcz
  • 8 października 1409 – Polska zawarła pokój z zakonem
  • 20 grudnia 1409 – Krzyżacy zawarli antypolski sojusz z królem Węgier Zygmuntem Luksemburskim
  • 21 czerwca 1410 – Zygmunt Luksemburski wypowiedział Polsce wojnę
  • 24 czerwca 1410 – Polska i Litwa zaatakowały tereny krzyżackie
  • 30 czerwca – 2 lipca 1410 – wojska koronne przeprawiły się przez Wisłę pod Czerwińskiem – rozpoczął się marsz na Malbork
  • 15 lipca 1410 – 40 tys. armia polsko-litewsko-ruska pokonała pod Grunwaldem wojska krzyżackie wspierane przez zachodnie rycerstwo – w bitwie zginął wielki mistrz krzyżacki Ulrich von Jungingen
  • 25 lipca – 19 sierpnia 1410 – nieudane oblężenie Malborka
  • 10 października 1410 – pod Koronowem Polska pokonała krzyżackie posiłki
  • październik 1410 – na Sądecczyznę najechał Zygmunt Luksemburski
  • 9 grudnia 1410 – w Nieszawie zawarto rozejm polsko-krzyżacki
  • 1 lutego 1411 – w Toruniu zawarto pokój, na mocy którego Krzyżacy oddali Polsce ziemię dobrzyńską oraz Litwie Żmudź
  • 1412 – Zygmunt Luksemburski zawarł pokój z Polską i Litwą
  • 1413 – zawarto unię w Horodle, na mocy której Polska i Litwa pozostały niezależnymi od siebie państwami
  • lipiec – grudzień 1414wojna głodowa pomiędzy Polską a zakonem
  • 1421 – Polska i Brandenburgia zawarły sojusz antykrzyżacki
  • 1422 – ustanowiono przywilej czerwiński, na mocy którego Władysław Jagiełło zobowiązał się nie konfiskować majątków szlacheckich bez wyroku sądowego
  • lipiec – listopad 1422 – wojna polsko-krzyżacka: wojska polskie spustoszyły ziemię chełmińską
  • 27 listopada 1422 – Polska zawarła z Krzyżakami pokój nad jeziorem Melno, na mocy którego Litwa uzyskała potwierdzenie praw do Żmudzi, a Polska odzyskała krzyżacką część Kujaw
  • 1423 – ustanowiono statut warcki, na mocy którego szlachta uzyskała prawo rugowania sołtysów, a wojewodowie ustalania cen produktów rolnych
  • 1430–1433 – uchwalono przywileje jedlneńsko-krakowskie, które zagwarantowały szlachcie nietykalność osobistą
  • 27 października 1430 – zmarł wielki książę litewski Witold, jego następcą został najmłodszy brat Władysława Jagiełły, Świdrygiełło
  • 1431–1432 – wybuchł konflikt polsko-litewski o Podole i Wołyń, Świdrygiełło zawarł rozejm z Krzyżakami
  • 1432Zygmunt Kiejstutowicz obalił rządy Świdrygiełły – w Grodnie zawarł nową unię z Polską
  • 1433 – wojska polskie zaatakowały terytoria krzyżackie
  • 1434 – zmarł Władysław Jagiełło

Panowanie Władysława Warneńczyka (1434–1444)

  • 25 lipca 1434 – koronowano Władysława III Warneńczyka
  • 31 grudnia 1435 – w Brześciu Kujawskim podpisano pokój pomiędzy Polską i Krzyżakami.
  • 1439Konfederacja Spytka z Melsztyna została rozbita przez wojska królewskie w bitwie pod Grotnikami
  • 20 marca 1440 – Zygmunt Kiejstutowicz zginął w wyniku zamachu, na tron litewski wybrano Kazimierza Jagiellończyka.
  • 7 lipca 1440 – Władysław III został królem Węgier
  • 1443 – Władysław III zawarł w Szegedzie pokój z Turcją na okres dziesięciu lat
  • 10 listopada 1444 – wojska węgierskie przegrały z Turkami pod Warną – podczas bitwy zginął Władysław III
  • 1445–1446 – odbyły się rokowania polskich panów w sprawie przejęcia tronu polskiego

Panowanie Kazimierza Jagiellończyka (1447–1492)

  • 25 czerwca 1447 – królem Polski i Litwy został Kazimierz Jagiellończyk – podczas koronacji zawarto unię personalną obu państw na zasadzie równorzędności
  • 1449 – biskup krakowski Zbigniew Oleśnicki został kardynałem
  • 1454 – uchwalono statuty nieszawskie
  • 1454–1466wojna trzynastoletnia
  • luty 1454 – Związek Pruski wypowiedział posłuszeństwo zakonowi krzyżackiemu i oddał się w opiekę królowi polskiemu
  • 6 marca 1454 – Kazimierz Jagiellończyk inkorporował Prusy do Królestwa Polskiego
  • 18 września 1454 – polskie pospolite ruszenie odniosło klęskę pod Chojnicami
  • 11–12 listopada 1454 – Kazimierz Jagiellończyk wydał przywilej nieszawski, na mocy którego pospolite ruszenia miały się odbyć tylko za zgodą sejmików ziemskich
  • 1455–1480 – powstawanie Roczników, czyli kronik sławnego Królestwa Polskiego Jana Długosza
  • czerwiec 1457 – Polska kupiła od zakonu krzyżackiego Malbork, Tczew i Iławę. Nową siedzibą zakonu stał się Królewiec
  • wrzesień 1457 – Krzyżacy odbili Malbork
  • sierpień 1460 – Polacy ponownie zajęli Malbork
  • 17 września 1462 – wojska polskie pokonały zakon krzyżacki pod Świecinem
  • 15 września 1463 – rozegrała się bitwa na Zalewie Wiślanym, wygrana przez Polskę
  • 19 października 1466 – na mocy II pokoju toruńskiego zakończono wojnę trzynastoletnią – Polska odzyskała Pomorze Gdańskie, Malbork, Elbląg, ziemię michałowską i chełmińską oraz warmińskie księstwo biskupie
  • 1468 – Kazimierz Jagiellończyk zawarł układ z czeskim królem Jerzym z Podiebradu w sprawie sukcesji czeskiego tronu dla Jagiellonów
  • 22 lipca 1471Władysław Jagiellończyk objął tron czeski
  • 1471 – odbyła się nieudana polska wyprawa na Węgry
  • 1473–1474 – konflikt z Węgrami – Kazimierz Jagiellończyk próbował obsadzić tron węgierski swoim synem Kazimierzem
  • 19 lutego 1473 – urodził się Mikołaj Kopernik
  • 1473 – w Krakowie powstała pierwsza polska drukarnia
  • 1475–1476 – uchwalono memoriał o urządzeniu Rzeczypospolitej Jana Ostroroga
  • 1477–1489Wit Stwosz tworzy Ołtarz Mariacki
  • 1478–1479wojna popia: Krzyżacy zajęli kilka pruskich miast, ale musieli się wycofać – sprzymierzony z zakonem Maciej Korwin zajął Śląsk
  • 1490 – Władysław Jagiellończyk objął tron węgierski
  • 1490–1492 – wojna o tron między Władysławem Jagiellończykiem a Janem Olbrachtem
  • 7 lipca 1492 – zmarł Kazimierz Jagiellończyk
  • 1492 – zerwano unię personalną pomiędzy Polską a Litwą w wyniku obsadzenia syna Kazimierza Jagiellończyka, Aleksandra, na wielkiego księcia litewskiego

Panowanie Jana Olbrachta (1492–1501)

  • 1496 – Jan Olbracht wydał przywilej piotrkowski, który ograniczył wychodźstwo chłopów oraz zakazał nabywania dóbr ziemskich przez mieszczan
  • 1497 – Jan Olbracht przeprowadził nieudaną wyprawę na Mołdawię
  • 1499 – Polska z Litwą zawarły unię wileńską, która potwierdziła równorzędność obu państw.
  • 1500 – nad Wiedroszą Litwa została pokonana przez siły moskiewskie – Litwa utraciła część ziemi czernihowsko-siewierskiej oraz Smoleńszczyznę
  • 17 czerwca 1501 – zmarł Jan Olbracht

Panowanie Aleksandra Jagiellończyka (1501–1506)

  • 1501 – w wyniku przywileju mielnickiego zwiększono rolę senatu
  • 12 grudnia 1501 – Aleksander Jagiellończyk został koronowany
  • 1505 – sejm radomski przyjął konstytucję Nihil novi, która anulowała postanowienia mielnickie oraz wprowadziła zasadę, że nic nowego nie może być postanowione bez zgody obu izb sejmu, senatu i izby poselskiej
  • 1506 – powstał Statut Łaskiego
  • 1506 – zmarł Aleksander Jagiellończyk

Panowanie Zygmunta Starego (1506–1548)

  • 8 grudnia 1506 – sejm zebrany w Piotrkowie wybrał Zygmunta Starego na króla polski i wielkiego księcia litewskiego.
  • 24 stycznia 1507 – koronowano Zygmunta Starego
  • 1507 – wojska litewskie powstrzymały ofensywę moskiewską w Smoleńsku
  • 1507 – zakończono przebudowę zamku królewskiego na Wawelu w stylu odrodzeniowym
  • 1508 – wybuchł bunt księcia Michała Glińskiego na Litwie
  • 14 grudnia 1511 – Zygmunt Stary zezwolił na objęcie urzędu wielkiego mistrza zakonu krzyżackiego przez księcia brandenburskiego Albrechta Hohenzollerna
  • 1512 – wojska koronne i litewskie pokonały pod Łopusznem wojska tatarskie
  • 1514 – wojska moskiewskie zdobyły Smoleńsk
  • 8 września 1514 – armia polsko-litewska pokonała wojska moskiewskie w bitwie pod Orszą
  • 1515 – powstała Historia de Rega opisująca dzieje Władysława Warneńczyka
  • 17–22 lipca 1515 – odbył się zjazd w Wiedniu
  • 13 marca 1516 – zmarł Władysław Jagiellończyk – władca Węgier i Czech. Oba trony przejął jego syn Ludwik
  • 1517 – rozpoczęto budowę kaplicy Zygmuntowskiej
  • 18 kwietnia 1518 – ślub Zygmunta Starego z Boną Sforzą
  • 1519–1521wojna pruska
  • 1522–1526 – konflikt pomiędzy katolikami a protestantami w Gdańsku, zakończony interwencją króla
  • 10 kwietnia 1525Albrecht Hohenzollern złożył w Krakowie hołd lenny Zygmuntowi Staremu
  • 1526Ludwik Jagiellończyk zmarł podczas bitwy pod Mohaczem – trony Węgier i Czech objął arcyksiążę Ferdynand Habsburg
  • 1528 – Mikołaj Kopernik wydał traktat O sposobie bicia monety, w której zawarł tezę o wypieraniu monety lepszej przez gorszą
  • 1529 – inkorporowano Mazowsze do Korony
  • 1529 – wydano pierwszy statut litewski, który kodyfikował prawo zwyczajowe w Wielkim Księstwie
  • 18 grudnia 1530 – na mocy vivente rege koronowano Zygmunta Augusta
  • 1533 – Polska zawarła pokój z Turcją
  • 1534–1537wojna litewsko-moskiewska
  • 1534–1535 – odbył się sejm piotrkowski
  • 1538–1539 – w Piotrkowie odbyły się sejmy egzekucyjne
  • 1543 – powstała Krótka rozprawa między trzema osobami, Panem, Wójtem a Plebanem Mikołaja Reja
  • 1543 – Mikołaj Kopernik wydał traktat O obrotach ciał niebieskich, w którym udowodnił, że Ziemia kręci się wokół Słońca
  • 1544 – Zygmunt Stary przekazał Zygmuntowi Augustowi władzę na Litwie
  • 1547 – Zygmunt August potajemnie ożenił się z Barbarą Radziwiłłówną – małżeństwo wywołało wzburzenie wśród szlachty
  • 1 kwietnia 1548 – zmarł Zygmunt Stary

Panowanie Zygmunta Augusta (1548–1572)

  • 1548 – odbył się sejm w Piotrowie, zdominowany sprawą małżeństwa Zygmunta Augusta z Barbarą Radziwiłłówną
  • 2 lipca 1549 – Zygmunt August zawarł przymierze z królem Czech Ferdynandem Habsburgiem
  • 1550 – Barbara Radziwiłłówna została koronowana
  • 1550 – Zygmunt August wydał edykt przeciwko różnowiercom
  • 8 maja 1551 – zmarła Barbara Radziwiłłówna
  • 1551Andrzej Frycz Modrzewski wydał O naprawie Rzeczypospolitej
  • 1557 – w Bari otruto Bonę Sforzę
  • 1558Iwan IV Groźny zaatakował Inflanty
  • 1558 – powstała pierwsza polska poczta
  • 1558Bartłomiej Groicki wydał pierwszą prawniczą książkę w języku polskim: Artykuły prawa magdeburskiego
  • 1559 – Zygmunt August wydał edykt gwarantujący swobodę wyznania w Prusach Królewskich
  • 1560 – Gdańsk zorganizował flotę kaperską w służbie polskiej
  • 1561 – mistrz zakonu inflanckiego Gotthard Kettler sekularyzował Inflanty i przekazał je Polsce i Litwie
  • 1562–1563 – odbył się sejm piotrkowski, na którym Zygmunt August zwiększył przywileje szlachty
  • 1563–1564 – odbył się sejm warszawski, na którym Zygmunt August zrzekł się praw dziedzicznych do Wielkiego Księstwa Litewskiego
  • 1564 – armia litewska rozbiła siły rosyjskie pod Orszą i Czaśnikami
  • 1564 – księstwa zatorskie i oświęcimskie inkorporowano do Korony
  • 1564 – ukazały się pierwsze utwory Jana Kochanowskiego
  • 1566 – odbył się drugi statut litewski
  • 1568–1570 – konflikt Zygmunta Augusta z patrycjatem Gdańska
  • 1568 – ukazało się Zwierciadło Mikołaja Reja
  • 1568 – we wrześniu król przenosi się na stałe wraz z dworem i urzędami centralnymi do Warszawy
  • 16 marca 1569Prusy Królewskie inkorporowano do Korony
  • 1 lipca 1569 – Polska i Litwa zawarły unię lubelską, na mocy którego oba państwa połączyły się w jeden kraj
  • 7 lipca 1572 – zmarł Zygmunt August – koniec dynastii Jagiellonów

Panowanie królów elekcyjnych

Bezkrólewie (1572–1573)

  • 1572–1573 – okres bezkrólewia
  • 6–28 stycznia 1573 – odbył się sejm konwokacyjny w Warszawie
  • 28 stycznia 1573 – odbyła się konfederacja warszawska, podczas której zapewniono swobodę wyznania dysydenckiej szlachcie w Rzeczypospolitej Obojga Narodów
  • 16 maja 1573 – odbyła się pierwsza wolna elekcja w Polsce

Panowanie Henryka Walezego (1573–1574)

  • 21 lutego 1574 – koronowano Henryka Walezego.
  • 18–19 czerwca 1574 – Henryk Walezy potajemnie wyjechał z Polski
  • 12 maja – 8 lipca 1575 – podczas zjazdu szlachty w Stężycy ogłoszono bezkrólewie

Panowanie Stefana Batorego (1575–1586)

  • 1576 – zjazd szlachty w Jędrzejowie poparł kandydaturę Stefana Batorego
  • 1 maja 1576 – Stefan Batory ożenił się z Anną Jagiellonką
  • 1576–1577 – konflikt Stefana Batorego z Gdańskiem
  • 1577 – Iwan IV Groźny najechał na Inflanty
  • 1578 – ustanowiono Trybunał Koronny
  • 1578 – Jan Kochanowski wydał Odprawę posłów greckich
  • wrzesień 1578 – Stefan Batory utworzył we Lwowie rejestr 530 kozaków na wojnę z Moskwą
  • 1579–1581 – wojna z Rosją o Inflanty
  • czerwiec – wrzesień 1579 – odbyła się pierwsza wyprawa Stefana Batorego na Moskwę
  • maj 1579 – Stefan Batory założył Akademię Wileńską
  • 5 sierpnia 1580 – odbyła się druga wyprawa Stefana Batorego przeciwko Moskwie
  • 1580Jan Zamoyski założył Zamość
  • 1581 – odbyła się trzecia wyprawa Stefana Batorego przeciwko Moskwie, podczas której wojska polskie otoczyły Psków
  • 1581 – powstał Trybunał Litewski
  • 15 stycznia 1582 – w Jamie Zapolskim Polska zawarła z Moskwą rozejm – Moskwa zwróciła Polsce Inflanty i ziemię połocką
  • 1584 – wydano Fraszki Jana Kochanowskiego
  • 12 grudnia 1586 – w Grodnie zmarł Stefan Batory
  • 30 czerwca – 22 sierpnia 1587 – podczas zjazdu elekcyjnego wybrano na króla Zygmunta Wazę

Panowanie Zygmunta Wazy (1587–1632)

  • 27 grudnia 1587 – koronowano Zygmunta Wazę
  • 2 sierpnia 1589 – w zamachu zginął Henryk Walezy
  • 1589 – Jan Zamoyski utworzył ordynację zamojską – zespół dóbr ziemskich nie podlegających podziałowi
  • 1591–1593 – wybuchło powstanie kozackie Krzysztofa Kosińskiego
  • 31 maja 1592 – Zygmunt III Waza ożenił się z Anną Habsburżanką
  • wrzesień–październik 1592 – wybuchł kryzys polityczny
  • 20 lutego 1594 – w Uppsali koronowano Zygmunta Wazę
  • 1594–1596 – wybuchło kozackie powstanie Semena Nalewajki
  • wrzesień–listopad 1595 – odbyła się zwycięska wyprawa Jana Zamoyskiego na Mołdawię
  • 6–10 października 1596 – zawarto unię brzeską
  • 1597 – wydano Kazania sejmowe Piotra Skargi
  • 1598 – odbyła się wyprawa Zygmunta III Wazy do Szwecji. Celem wyprawy było poskromienie buntu Karola Sudermańskiego
  • 25 września 1598 – Zygmunt III Waza wrócił do Rzeczypospolitej
  • lipiec 1599 – parlament Szwecji detronizował Zygmunta III
  • 1599 – ukazał się pierwszy pełny przekład Biblii na język polski ks. Jakuba Wujka
  • 12 marca 1600–1611 – wojna polsko-szwedzka o Inflanty
  • 12 marca 1600 – Polska inkorporowała Estonię
  • 1604–1606 – odbyła się pierwsza dymitriada, wyprawa zbrojna wojsk kilku polskich magnatów na Rosję w celu osadzenia na tronie moskiewskim Dymitra Samozwańca
  • 1605 – Polacy osadzili na tronie Dymitra Samozwańca
  • 3 czerwca 1605 – zmarł Jan Zamoyski
  • 27 września 1605pod Kircholmem wojska hetmana polnego litewskiego Jana Chodkiewicza pokonały trzykrotnie silniejszą armię szwedzką
  • 1606–1609rokosz Zebrzydowskiego
  • 1607–1610 – odbyła się druga dymitriada
  • 10 marca 1609 – w Wyborgu uchwalono antypolski traktat szwedzko-rosyjski
  • 28 maja 1609 – Zygmunt III Waza przeniósł siedzibę królestwa z Krakowa do Warszawy
  • październik 1609 – wojska Rzeczypospolitej zaatakowały Rosję: oblężenie Smoleńska
  • 4 lipca 1610 – wojska polskie pod dowództwem Stanisława Żółkiewskiego rozbiły liczniejsze wojska rosyjskie pod Kłuszynem
  • sierpień–październik 1610 – Polska zajęła moskiewski Kreml
  • 1611–1612 – wybuchł antypolski bunt w Moskwie
  • 13 lipca 1611 – Polacy zdobyli Smoleńsk
  • 1612 – Zygmunt III przeprowadził nieudaną wyprawę na Moskwę
  • 23 marca 1613 – Rzeczpospolita zawarła sojusz z Austrią
  • 1617–1618 – odbyła się nieudana wyprawa na Rosję
  • 1617–1618 – wojna polsko-szwedzka
  • 3 stycznia 1618 – na mocy rozejmu w Deulinie Polska otrzymała nowe zdobycze terytorialne
  • wrzesień 1620 – odbyła się nieudana wyprawa na Mołdawię
  • 18–20 września 1620 – podczas bitwy pod Cecorą zginął Stanisław Żółkiewski
  • 15 listopada 1620Michał Piekarski przeprowadził nieudany zamach na króla Zygmunta III
  • 1621bitwa pod Chocimiem
  • 1622 – Szwedzi ponownie najechali na Inflanty
  • 1625 – trzeci najazd Szwecji na Inflanty
  • 1626–1629 – wojna polsko-szwedzka
  • 28 listopada 1627 – Polska pokonała flotę szwedzką pod Oliwą
  • 27 lipca 1629 – hetman Stanisław Koniecpolski pokonał Szwedów pod Trzcianą
  • 26 września 1629 – zawarto rozejm altmarski pomiędzy Polską a Szwecją
  • 30 kwietnia 1632 – zmarł Zygmunt III Waza

Panowanie Władysława Wazy (1632–1648)

  • 8 listopada 1632 – Władysław IV został wybrany na króla Polski
  • 1632–1634 – wojna polsko-moskiewska
  • 25 lutego 1634 – Polacy zdobyli twierdzę smoleńską
  • 12 listopada 1635 – w Sztumskiej Wsi zawarto rozejm ze Szwecją, na mocy którego podzielono Inflanty
  • 10 marca 1637 – Rzeczpospolita przyłączyła księstwa lęborskie i bytowskie
  • 16 marca 1637 – Władysław IV ożenił się z Cecylią Renatą
  • 1637 – na Zadnieprzu wybuchł bunt kozacki Pawła Pawluka
  • 29–30 stycznia 1644 – hetman Stanisław Koniecpolski pokonał pod Ochmatowem wyprawę tatarską Tuhaj beja
  • 24 marca 1644 – zmarła Cecylia Renata
  • 1644 – odsłonięto kolumnę Zygmunta III Wazy
  • 1645–1647 – Władysław IV przygotował wielką wyprawę na Turcję
  • 11 marca 1646 – zmarł Stanisław Koniecpolski
  • 20 maja 1648 – zmarł Władysław IV Waza
  • 1648 – wybuchło powstanie Chmielnickiego na Ukrainie

Panowanie Jana Kazimierza Wazy (1648–1668)

  • 20 listopada 1648 – elekcja Jana Kazimierza na króla polskiego
  • lipiec – sierpień 1649 – wojska kozackie oblegały twierdzę Zbaraż
  • lipiec 1649 – w Zborowie zawarto ugodę polsko-kozacką
  • 28–30 czerwca 1651 – pod Beresteczkiem wojska polskie pokonały armię Kozaków i Tatarów
  • 22 września 1651 – w Białej Cerkwi zawarto ugodę polsko-kozacką
  • 1–3 czerwca 1652 – Kozacy pokonali armię koronną pod Batohem
  • kwiecień–październik 1653 – Kozacy przeprowadzili nieudaną wyprawę na Mołdawię
  • 1 października 1653 – moskiewski sobór ziemski uchwalił objęcie protektoratem Ukrainy i wypowiedział wojnę Rzeczypospolitej
  • 15–17 grudnia 1653 – na mocy ugody pod Żwańcem Tatarzy przeszli na stronę Rzeczypospolitej
  • 17–18 stycznia 1654 – Ukrainę włączono do Rosji
  • maj – listopad 1654wojna polsko-moskiewska
  • czerwiec – październik 1655 – wojska moskiewskie zajęły część Litwy z Wilnem, Białoruś z Mińskiem, dochodząc do Lublina
  • 19 lipca 1655 – król Karol X wypowiedział wojnę Rzeczypospolitej – początek potopu szwedzkiego
  • 25 lipca 1655 – Szwedzi zajęli Wielkopolskę
  • 8 września 1655 – Szwedzi zajęli Warszawę
  • wrzesień–październik 1655 – oblężenie Krakowa
  • 17 października 1655 – król Jan Kazimierz opuścił Polskę i udał się na austriacki Śląsk
  • 20 października 1655 – Janusz i Bogusław Radziwiłłowie zawarli w Kiejdanach układ z Karolem X Gustawem
  • 21 października 1655 – szlachta województw południowo-wschodnich uznała władzę Karola Gustawa
  • 26 października 1655 – wojska koronne kapitulowały przed Szwedami
  • listopad 1655 – pod Jezierną Tatarzy pokonali Kozaków – otoczony Bohdan Chmielnicki uznał zwierzchnictwo Jana Kazimierza
  • 18 listopada – 26 grudnia 1655 – oblężenie Częstochowy przez Szwedów
  • 20 listopada 1655 – Jan Kazimierz wydał uniwersał wzywający do walki przeciwko Szwedom
  • 18 grudnia 1655 – Jan Kazimierz wrócił do Polski
  • 29 grudnia 1655 – w Tyszowicach zawiązała się zbrojna konfederacja szlachty w celu walki ze Szwecją
  • 31 grudnia 1655 – podczas oblężenia Tykocina zmarł Janusz Radziwiłł
  • 3 listopada 1656 – w Niemieży zawarto rozejm polsko-moskiewski
  • 6 sierpnia 1657 – zmarł Bohdan Chmielnicki
  • 16 września 1658 – w Hadziaczu zawarto unię polsko-kozacką
  • 14 grudnia 1658 – polska kawaleria pod wodzą Czarnieckiego przeprawiła się przez cieśninę morską w Danii
  • 1658–1660 – wojna polsko-moskiewska
  • 1658 – wypędzono braci polskich
  • 1–3 listopada 1660 – zawarto ugodę cudnowską
  • 3 stycznia 1661 – ukazał się pierwszy numer Merkuriusza Polskiego – pierwszej polskiej gazety
  • 30 stycznia 1667 – na mocy rozejmu polsko-moskiewskiego w Andruszowie podzielono Ukrainę pomiędzy oba państwa wzdłuż Dniepru
  • 1668 – wprowadzono prawo zakazujące odchodzenia od katolicyzmu
  • 1668 – abdykacja Jana Kazimierza

Panowanie Michała Korybuta Wiśniowieckiego (1669–1673)

  • 19 czerwca 1669 – elekcja Michała Korybuta Wiśniowieckiego na Woli pod Warszawą
  • 29 listopada 1669 – koronowano Michała Korybuta Wiśniowieckiego
  • 1670 – wybuchł konflikt o buławę hetmańską na Prawobrzeżnej Ukrainie: Rzeczpospolita poparła Michała Chanenkę, zaś Turcy i Tatarzy opowiedzieli się za Petrem Doroszenko
  • 1670–1675 – powstał wierszowany epos Wojna chocimska Wacława Potockiego, poświęcony obronie Chocimia w 1621 roku
  • lipiec – październik 1671 – odbyła się ofensywa kozacko-tatarska na Ukrainie, którą powstrzymały wojska Jana Sobieskiego
  • 10 grudnia 1671 – Turcja wypowiedziała wojnę Rzeczypospolitej
  • lipiec – październik 1672 – Turcy najechali na Podole
  • 26 sierpnia 1672Kamieniec Podolski kapitulował
  • 16 października 1672 – w Buczaczu zawarto niekorzystny traktat pokojowy, na mocy którego Rzeczpospolita oddała Turcji Podole oraz zobowiązała się płacić trybut. Sejm nie ratyfikował traktatu
  • 16 października 1672 – prokrólewska konfederacja w Gołąbiu ogłosiła zdrajców narodu (m.in. Jana Sobieskiego oraz prymasa Mikołaja Prażmowskiego)
  • 23 listopada 1672 – wojsko koronne zawiązało w Szczebrzeszynie konfederację w obronie Sobieskiego
  • 16 grudnia 1672 – zmarł Jan Kazimierz Waza
  • marzec – kwiecień 1672 – sejm pacyfikacyjny w Warszawie uchwalił rozwiązanie obu wrogich konfederacji
  • 10 listopada 1673 – zmarł Michał Korybut Wiśniowiecki
  • 11 listopada 1673 – wojska Jana Sobieskiego pokonały Turków pod Chocimiem

Panowanie Jana III Sobieskiego (1674–1696)

  • 21 maja 1674 – Jan Sobieski został królem Polski
  • 1674 – ofensywa Turków na Prawobrzeżną Ukrainę
  • 1674 – Jan III Sobieski zorganizował wyprawę na Podole, odzyskując Bar i Bracław
  • 11 czerwca 1675 – Jan III Sobieski zawarł tajny traktat z Francją, skierowany przeciwko Habsburgom oraz Brandenburgii
  • 2 lutego 1676 – koronowano Jana III Sobieskiego
  • wrzesień–październik 1676 – Jan III Sobieski pokonał turecko-tatarski najazd na Ruś Czerwoną
  • 17 października 1676 – Polska zawarła z Turcją rozejm w Żórawnie, na mocy którego Turcja otrzymała Podole i Ukrainę Prawobrzeżną, zaś Rzeczpospolita nie musiała od tego momentu płacić haraczu
  • 1677–1696 – budowa pałacu królewskiego w Wilanowie
  • 1677–1695 – budowa pałacu Krasińskich w Warszawie
  • 1678 – magnaci zawiązali spisek detronizacyjny, na mocy którego tron polski miał odjąć ks. Karol Lotaryński
  • 1678–1679 – odbył się sejm w Grodnie
  • 1678–1679 – Jan III Sobieski porzucił obóz profrancuski i zbliżył się do stronnictwa habsburskiego
  • 1679Jan Heweliusz wydał traktat astronomiczny Machina coelestis
  • 1682Stanisław Czernicki wydał pierwszą polską książkę kucharską
  • marzec 1683 – na Węgry i Austrię ruszyła wielka wyprawa turecka pod wodzą wezyra Kara Mustafy
  • 1 kwietnia 1683 – Polska zawarła z Austrią antyturecki sojusz
  • 14 lipca 1683 – wojska Kara Mustafy rozpoczęły oblężenie Wiednia
  • 29 lipca 1683 – wojska cesarskie, wspierane polskimi siłami, pokonały Turków pod Bratysławą
  • lipiec – wrzesień 1683 – koncentracja wojsk koronnych pod Krakowem i przemarsz pod Wiedeń
  • 12 września 1683bitwa pod Wiedniem: siły koalicji austriacko-niemiecko-polskiej pod dowództwem Jana III Sobieskiego pokonały wojska tureckie
  • 7–9 października 1683 – odbyły się dwie bitwy pod Parkanami, pierwsza wygrana przez Turków, druga przez Polaków
  • listopad – grudzień 1683 – polskie wojska wróciły do kraju
  • grudzień 1683 – oddziały polskie i kozackie wyzwoliły Podole
  • 1683 – Wespazjan Kochanowski wydał pierwszy tom Annales (Roczników) poświęcone historii Polski w latach 1648–1675
  • 5 marca 1684 – powstał antyturecki sojusz Polski, Austrii, Wenecji i papiestwa (Liga Święta)
  • 1684 – odbyła się nieudana próba obsadzenia na tronie Mołdawii Jakuba Sobieskiego
  • 6 maja 1686 – Rzeczpospolita podpisała z Rosją pokój wieczysty (tzw. traktat Grzymułtowskiego)
  • 1686 – odbyła się nieudana próba obsadzenia na tronie Mołdawii Jakuba Sobieskiego
  • 1691 – odbyła się nieudana próba obsadzenia na tronie Mołdawii Jakuba Sobieskiego
  • 1692 – królowa Maria Kazimiera Sobieska podpisała w imieniu króla tajny traktat z francuskim królem Ludwikiem XIV o przymierzu pomiędzy obydwoma państwami
  • 1695 – najazd tatarski na kresy południowo-wschodnie Rzeczypospolitej odparty przez Stanisława Jabłonowskiego
  • ok. 1695Jan Chryzostom Pasek ukończył pisanie Pamiętników
  • 17 czerwca 1696 – zmarł król Jan III Sobieski
  • 1696–1697 – bezkrólewie po śmierci Jana III Sobieskiego

Panowanie Augusta II Mocnego (1697–1704)

  • 27 czerwca 1697 – elekcja elektora saskiego Fryderyka Augusta i Wettina na króla Polski
  • 15 września 1697 – koronowano Augusta II Mocnego
  • 8-9 września 1698 – hetman Feliks Kazimierz Potocki odniósł zwycięstwo nad tatarską armią pod Pohajcami
  • 26 stycznia 1699 – Liga Święta zawarła w Karłowicach pokój z Turcją
  • 30 listopada 1700 – 10 listopada 1721 – trwała wojna północna, która toczyła się głównie na terenie Polski
  • czerwiec – sierpień 1701 – armia szwedzka zajęła Kowno
  • 24 lipca 1702 – Szwedzi zajęli Warszawę
  • 19 lipca 1702 – pod Kliszowem Szwecja pokonała armię sasko-polsko-tatarską
  • 10 sierpnia 1702 – Szwedzi zajęli Kraków
  • luty 1704 – opozycja antykrólewska zawiązała w Warszawie konfederację i ogłosiła bezkrólewie
  • 20 maja 1704 – zwolennicy Augusta II Mocnego zawiązali konfederację w Sandomierzu i zawarli sojusz z Rosją
  • 12 lipca 1704 – odbył się zjazd szlachty w Warszawie, podczas którego detronizowano Augusta II i wybrano Stanisława Leszczyńskiego na króla Polski

Panowanie Stanisława Leszczyńskiego (1704–1709)

  • 30 sierpnia 1704 – August II zawarł traktat z carem Piotrem I, wojska rosyjskie wkroczyły do Rzeczypospolitej
  • 4 października 1705 – w katedrze warszawskiej koronowano Stanisława Leszczyńskiego
  • 28 listopada 1705 – Stanisław Leszczyński zawarł przymierze z Karolem XII
  • 1705 – August II ustanowił Order Orła Białego
  • 24 września 1706 – zawarto pokój szwedzko-saski w Altranstäd: August II Mocny zrzekł się korony polskiej i uznał władzę Leszczyńskiego
  • czerwiec 1707 – konfederacja sandomierska nie uznała władzy Leszczyńskiego i oddała się pod protekcję cara Rosji
  • sierpień 1709 – August II wrócił do Rzeczypospolitej, Stanisław Leszczyński uciekł z Polski

Panowanie Augusta II Mocnego (1709–1733)

  • 1710 – wojska rosyjskie zajęły Inflanty
  • 1713 – August II rozlokował saskie garnizony w Rzeczypospolitej
  • 26 listopada 1715 – opozycja przeciwko Augustowi II zawiązała konfederację tarnogrodzką
  • 1 lutego 1717 – odbył się Sejm Niemy – jednodniowe posiedzenie, na którym w obawie przed zerwaniem obrad, nie dopuszczono nikogo do głosu. Obradami zza kulis sterował rosyjski ambasador.
  • 17 lutego 1720 – w Poczdamie zawarto tajny układ rosyjsko-pruski, który miał utrzymać obecny stan polityczny Rzeczypospolitej
  • 23 listopada 1732 – Austria, Rosja i Prusy zawarły traktat trzech czarnych orłów w celu zablokowania ponownego wybrania Leszczyńskiego na króla Polski
  • 1733 – wprowadzono prawo wykluczające innowierców ze sprawowania urzędów państwowych i z sejmu
  • 1 lutego 1733 – zmarł August II Mocny

wojna o sukcesję polską i panowanie Augusta III Sasa (1733–1763)

  • 1733–1735 – wojna o sukcesję polską: na tron wybrano Stanisława Leszczyńskiego (12 listopada 1733) oraz Augusta III Wettina (5 października 1733)
  • 1733 – ukazał się traktat polityczny Głos wolny wolność ubezpieczający, przypisywany Leszczyńskiemu, głoszący m.in. zniesienie liberum veto, pańszczyzny oraz wolnej elekcji
  • 17 stycznia 1734 – koronowano Augusta III
  • maj 1734 – Stanisław Leszczyński uciekł z kraju
  • 5 listopada 1734 – zwolennicy Leszczyńskiego zawarli konfederację dzikowską, na której ogłosili, że August III jest uzurpatorem
  • 26 stycznia 1736 – abdykacja Stanisława Leszczyńskiego
  • czerwiec – sierpień 1736 – odbył się sejm pacyfikacyjny w Warszawie
  • 1737 – Rzeczpospolita zawarła traktat ze Stolicą Apostolską
  • 1740Stanisław Konarski założył Collegium Nobilium
  • 1744 – w Warszawie powstała pierwsza loża masońska „Trzej bracia”
  • 1746Benedykt Chmielowski wydał pierwszą polską encyklopedię
  • 1747Józef Andrzej Załuski otworzył pierwszą w Polsce publiczną bibliotekę
  • 1760Andrzej Zamoyski zniósł poddaństwo chłopów w swoich dobrach
  • 5 października 1763 – zmarł August III Sas
  • maj – lipiec 1764 – przeprowadzono reformy skarbu, wojska i sądownictwa oraz ograniczono liberum veto

Panowanie Stanisława Augusta Poniatowskiego (1764–1795)

  • 6 września 1764 – elekcja Stanisława Augusta Poniatowskiego
  • 19 listopada 1765 – otworzono Teatr Narodowy w Warszawie
  • 1765 – Stanisław Poniatowski założył Szkołę Rycerską
  • 1765–1785 – ukazywało się czasopismo społeczno-polityczne „Monitor”
  • 1766 – sejm warszawski odrzucił projekty przyznania w pełni praw innowiercom
  • 23 czerwca 1767konfederacja radomska zawiązała spisek przeciwko Stanisławowi Poniatowskiemu
  • 1767–1780 – w Rzeczypospolitej działał włoski malarz Bernardo Bellotto zwany Canaletto
  • 29 lutego 1768 – zawiązano konfederację barską
  • czerwiec – lipiec 1768 – wybuchło powstanie chłopskie na Ukrainie (koliszczyzna)
  • 22 października 1770 – władze konfederackie ogłosiły detronizację monarchy i bezkrólewie
  • 3 listopada 1771 – konfederaci barscy dokonali nieudanej próby porwania Stanisława Poniatowskiego
  • 1772 – włoski kartograf Jan Antoni Rizzi-Zannoni opracował mapę Polski w skali 1:962 000
  • 5 sierpnia 1772I rozbiór Polski między Prusy, Rosję i Austrię
  • 30 września 1773 – sejm nadzwyczajny w Warszawie ratyfikował traktaty rozbiorowe
  • 14 października 1773 – powstała Komisja Edukacji Narodowej
  • 1773–1774 – budowa Kanału Bydgoskiego
  • 1775Ignacy Krasicki wydał utwór Mikołaja Doświadczyńskiego przypadki
  • marzec 1775 – sejm powołał Radę Nieustającą, stały rząd złożony z króla, 18 senatorów i 18 posłów
  • 1777–1783 – reformowanie Akademii Krakowskiej przez Hugo Kołłątaja
  • 11 października 1779 – w bitwie pod Savannah zginął Kazimierz Pułaski
  • 1780–1784 – budowa Kanału Ogińskiego łączącego dorzecze Niemna i Dniepru
  • 1784–1793 – przebudowa pałacu w Łazienkach
  • 6 maja 1787 – doszło do spotkania Stanisława Poniatowskiego z carycą Katarzyną Wielką – caryca nie zezwoliła na przeprowadzenie reform ustrojowych i wojskowych w Polsce
  • październik 1788 – maj 1792 – obrady Sejmu Wielkiego (Czteroletniego)
  • 1788 – Sejm uchwalił zwiększenie etatu wojska do 100 tys. żołnierzy oraz wprowadził podatek na armię
  • 19 stycznia 1789 – Stanisław August rozwiązał Radę Nieustającą
  • 2 grudnia 1789 – ulicami Warszawy przeszła „czarna procesja”, w której mieszczanie domagali się praw ekonomicznych i politycznych
  • 1789–1790 – odbył się pierwszy w historii spis powszechny
  • 29 marca 1790 – Polska zawarła sojusz z Prusami
  • 1790 – odbyły się dodatkowe wybory do sejmu
  • 24 marca 1791 – sejm uchwalił prawo o sejmikach, które odsunęło gołotę od władzy
  • 21 kwietnia 1791 – sejm uchwalił prawo o miastach
  • 3 maja 1791 – uchwalono pierwszą polską konstytucję (Konstytucja 3 maja)
  • 27 kwietnia 1792 – zawiązano konfederację targowicką
  • maj – lipiec 1792 – wojna z Rosją w obronie Konstytucji 3 maja
  • 18 czerwca 1792 – wojsko polskie pod wodzą ks. Józefa Poniatowskiego zwyciężyło pod Zieleńcami
  • 22 czerwca 1792 – Stanisław August Poniatowski ustanowił order Virtuti Militari
  • 22 czerwca 1792 – Stanisław August wysłał Katarzynie II propozycje pokojowe
  • 18 lipca 1792 – wojska Tadeusza Kościuszki przegrały pod Dubienką
  • 24 lipca 1792 – Stanisław Poniatowski przystąpił do konfederacji targowickiej
  • lipiec – wrzesień 1792 – masowe akcesy szlachty do Targowicy
  • 21 stycznia 1793II rozbiór Polski
  • czerwiec – listopad 1793 – sejm nadzwyczajny w Grodnie przyjął traktaty rozbiorowe z Rosją i z Prusami
  • 1793–1794 – wzmógł się opór wobec rosyjskiej okupacji
  • luty – marzec 1794 – redukcja wojsk Rzeczypospolitej
  • 12 marca 1794 – oddziały kawalerii narodowej gen. Antoniego Madalińskiego zbuntowały się
  • 24 marca 1794 – wybuchła insurekcja kościuszkowska
  • marzec – kwiecień 1794 – organizacja władz powstańczych i wojska
  • 4 kwietnia 1794bitwa pod Racławicami wygrana przez wojska Kościuszki
  • 17 kwietnia 1794 – wybuchło powstanie na Żmudzi
  • 17–18 kwietnia 1794 – wybuchła insurekcja w Warszawie kierowana przez Jana Kilińskiego
  • 22–24 kwietnia 1794 – wybuchła insurekcja w Wilnie pod wodzą płk. Jakuba Jasińskiego
  • 7 maja 1794 – Tadeusz Kościuszko wydał pod Połańcem uniwersał (zwany połanieckim), w którym zapowiedział reformę agrarną
  • 8–9 maja 1794 – wybuchły rozruchy w Warszawie, podczas których przeprowadzono publiczną egzekucję przywódców Targowicy
  • 6 czerwca 1794 – pod Szczekocinami wojska powstańcze przegrały z oddziałami pruskimi i rosyjskimi
  • 15 czerwca 1794 – wojska pruskie zajęły Kraków
  • 7–11 lipca 1794 – wojska Kościuszki i gen. Józefa Zajączka bez sukcesu broniły przedpoli Warszawy
  • 11–12 sierpnia 1794 – Rosjanie zdobyli Wilno
  • lipiec – październik 1794 – insurekcja w Wielkopolsce, wsparta przez oddziały powstańcze gen. Jana Henryka Dąbrowskiego
  • 2 października 1794 – oddziały gen. Dąbrowskiego zajęły Bydgoszcz
  • 10 października 1794bitwa pod Maciejowicami: Kościuszko dostał się do niewoli
  • 1794 – naczelnikiem powstania został Tomasz Wawrzecki
  • 6 września 1794 – zakończenie pierwszego oblężenia Warszawy
  • 4 listopada 1794 – oddziały rosyjskie dokonały rzezi Pragi
  • 16 listopada 1794 – resztki armii powstańczej kapitulowały
  • 19 listopada 1794 – Rosjanie aresztowali Tomasza Wawrzeckiego – koniec insurekcji kościuszkowskiej
  • grudzień 1794 – Tadeusz Kościuszko został osadzony w Twierdzy Petropawłowskiej
  • 3 stycznia 1795 – uchwalono konwencję austriacko-rosyjską o podziale ziem Rzeczypospolitej
  • 24 października 1795III rozbiór Polski

Okres zaborów

Pierwsze lata zaborów (1795–1815)

Królestwo Polskie (1815–1918)

Do wybuchu powstania listopadowego (1815–1830)

  • 20 maja 1815 – Aleksander I powołał Rząd Tymczasowy i Tymczasową Radę Stanu Królestwa Polskiego
  • 27 listopada 1815 – Aleksander I nadał konstytucję Królestwu Polskiemu
  • 19 listopada 1816 – Aleksander I założył Królewski Uniwersytet Warszawski
  • 1816 – w Wilnie powstało Towarzystwo Filomatów
  • 15 października 1817 – w Szwajcarii zmarł Tadeusz Kościuszko
  • 1817Józef Maksymilian Ossoliński zakłada Zakład Narodowy (zwany Ossolineum)
  • 3 maja 1819 – major Walerian Łukasiński założył w Warszawie Wolnomularstwo Narodowe, organizację dążącą do zjednoczenia ziem polskich
  • 1 maja 1821 – powstała organizacja spiskowa Towarzystwo Patriotyczne
  • 1821 – Towarzystwo Filomatów zmieniło nazwę na Towarzystwo Filaretów
  • 1822 – w Wilnie ukazały się Ballady i romanse Adama Mickiewicza
  • październik 1822 – aresztowano Waleriana Łukasińskiego i innych przywódców Towarzystwa Patriotycznego
  • 8 kwietnia 1823 – w zaborze pruskim przeprowadzono reformę uwłaszczeniową
  • 1823–1824 – aresztowano wileńskich filomatów i filaretów
  • 1 grudnia 1825 – zmarł car Aleksander I, tron rosyjski i polski objął jego brat Mikołaj I
  • 1826–1828 – przeprowadzono proces sądowy przeciwko Towarzystwu Patriotycznemu
  • 29 stycznia 1828 – powstał Bank Polski
  • grudzień 1828Piotr Wysocki zakłada tajny Związek w Szkole Podchorążych Piechoty
  • 1828 – w Petersburgu ukazała się powieść poetycka Konrad Wallenrod Adama Mickiewicza
  • 17 marca 1830 – w warszawskim Teatrze Narodowym odbył się pierwszy koncert Fryderyka Chopina
  • 29/30 listopada 1830 – „noc listopadowa” – początek powstania listopadowego

powstanie listopadowe (1830–1831)

  • 30 listopada 1830 – niepowodzeniem zakończył się zamach na wielkiego księcia Konstantego
  • 30 listopada 1830Rada Administracyjna powierzyła dowództwo nad wojskiem gen. Józefowi Chłopickiemu oraz rozpoczęła rozmowy z Konstantym
  • 3 grudnia 1830 – Rada Administracyjna przekształciła się w Rząd Tymczasowy
  • 3 grudnia 1830 – wielki książę Konstanty wycofał się z Królestwa Polskiego
  • 5 grudnia 1830 – generał Józef Chłopicki ogłosił się dyktatorem powstania
  • 18 grudnia 1830Sejm Królestwa Polskiego uznał powstanie za narodowe
  • 18 stycznia 1831 – generał Chłopicki złożył funkcję dyktatora powstania
  • 25 stycznia 1831 – sejm zdetronizował Mikołaja I
  • 30 stycznia 1831 – powstał Rząd Narodowy na czele z ks. Adamem Jerzym Czartoryskim
  • 5-6 lutego 1831 – siły rosyjskie wkroczyły do Królestwa Polskiego
  • 14 lutego 1831 – zwycięstwo wojsk polskich pod Stoczkiem
  • 19–20 lutego 1831 – zwycięstwo wojsk polskich pod Wawrem
  • 25 lutego 1831bitwa o Olszynkę Grochowską
  • 26 lutego 1831 – wodzem naczelnym powstania został gen. Jan Zygmunt Skrzynecki
  • 3 marca 1831 – wojska powstańcze zajęły Lublin i Zamość
  • marzec 1831 – wybuch powstania na Litwie
  • 31 marca 1831 – rozpoczęła się polska ofensywa według planu gen. Ignacego Prądzyńskiego
  • kwiecień 1831 – odbyła się nieudana wyprawa korpusu gen. Dwernickiego na Wołyń
  • 26 maja 1831 – klęska Polaków w bitwie pod Ostrołęką
  • 21 czerwca 1831 – Rząd Narodowy ogłosił pobór pospolitego ruszenia
  • lipiec – sierpień 1831 – armia rosyjska przekroczyła Wisłę i zajęła tereny na północny zachód od Warszawy
  • 17 sierpnia 1831 – nowym szefem rządu oraz głównodowodzącym wojskiem został gen. Jan Krukowiecki
  • 6–8 września 1831 – szturm Rosjan na Warszawę
  • 10 września 1831 – gen. Maciej Rybiński przejął dowództwo nad wojskiem
  • 5 października 1831 – armia polska przekroczyła granicę pruską: członkowie władz powstańczych udali się na emigrację
  • 21 października 1831twierdza Zamość kapitulowała: koniec powstania listopadowego

Okres do powstania styczniowego (1831–1863)

  • 1 listopada 1831 – ogłoszono amnestię carską dla żołnierzy i podoficerów biorących udział w powstaniu listopadowym
  • 6 listopada 1831 – w Paryżu powstał Komitet Tymczasowy Emigracji Polskiej
  • 14 listopada 1831 – car ustanowił granicę celną między Cesarstwem Rosyjskim a Królestwem Polskim
  • 15 grudnia 1831Joachim Lelewel założył Komitet Narodowy Polski
  • grudzień 1831 – Mikołaj I nakazał zamknięcie Uniwersytetów Warszawskiego i Wileńskiego oraz szkół średnich
  • 26 lutego 1832 – Mikołaj I zniósł konstytucję, wcielił Królestwo do Cesarstwa Rosyjskiego oraz zlikwidował polski sejm, armię oraz odrębny budżet
  • 26 lutego 1832 – Fryderyk Chopin zagrał pierwszy koncert w Paryżu
  • 17 marca 1832 – powstało Towarzystwo Demokratyczne Polskie
  • kwiecień 1832 – Rosjanie zaczęli budowę warszawskiej Cytadeli
  • po 1832 – zaczęła wykształcać się polska inteligencja
  • marzec – kwiecień 1833 – płk. Józef Zaliwski przeprowadził nieudaną próbę wywołania powstania w Królestwie
  • listopad 1833 – w Szwajcarii powstała Młoda Polska – polska sekcja międzynarodowej organizacji rewolucyjnej Młoda Europa
  • 1 stycznia 1834 – językiem urzędowym na ziemiach polskich został język rosyjski
  • 1834 – ukazał się Pan Tadeusz Adama Mickiewicza
  • 1835 – w Paryżu ukazała się anonimowo Nie-Boska komedia Zygmunta Krasińskiego
  • 1837 – przeprowadzono reformę administracyjną
  • 24 listopada 1838 – w Paryżu powstała Biblioteka Polska
  • 1841 – na ziemiach polskich wprowadzono rosyjski system monetarny
  • 15 czerwca 1845 – otworzono pierwszy odcinek Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej
  • 20 lutego 1846 – wybuchła rewolucja krakowska
  • 15 kwietnia 1846 – Austria zlikwidowała Rzeczpospolitą Krakowską
  • 1847 – wprowadzono rosyjski kodeks karny w Królestwie Polskim
  • 1 stycznia 1848 – odbyła się prapremiera Halki Stanisława Moniuszki
  • 20 marca 1848 – wybuchło powstanie wielkopolskie
  • marzec – kwiecień 1848 – w Krakowie oraz Lwowie powstały polskie reprezentacje narodowe
  • 22 kwietnia 1848 – austriacki gubernator Galicji ogłosił zniesienie pańszczyzny chłopskiej
  • 26–29 kwietnia 1848 – rozruchy w Krakowie
  • kwiecień–maj 1848 – wielkopolscy powstańcy stoczyli walki z wojskami pruskimi
  • 7 września 1848 – w Austrii przeprowadzono uwłaszczenie chłopów
  • październik – listopad 1848 – wojsko austriackie zajęło Lwów
  • 17 października 1849 – w Paryżu zmarł Fryderyk Chopin
  • grudzień 1849Wielkie Księstwo Poznańskie wcielono do Prus
  • 25 października 1850 – zniesiono granicę celną między Królestwem Polskim a Cesarstwem Rosyjskim
  • 1851Cyprian Kamil Norwid wydał Promethidion
  • 1854Ignacy Łukasiewicz zbudował pierwszy szyb naftowy w Bóbrce koło Krosna
  • 2 maja 1855 – zmarł car Mikołaj I, tron przejął jego syn Aleksander II
  • 26 listopada 1855 – zmarł Adam Mickiewicz
  • maj 1856 – wizyta cara Aleksandra I w Warszawie
  • 1 października 1857 – w Warszawie otwarto Akademię Medyczno-Chirurgiczną
  • 24 listopada 1857 – w Warszawie powstało Towarzystwo Rolnicze z hr. Andrzejem Zamoyskim na czele
  • 1858–1862 – rozwój konspiracji niepodległościowej wśród młodzieży
  • 29 listopada 1860 – z okazji 30 rocznicy wybuchu powstania listopadowego wybuchła wielka manifestacja w Warszawie
  • 1860–1861 – w Krakowie wydano manifestacje patriotyczne
  • 1861–1864 – zniesienie pańszczyzny
  • 25–27 lutego 1861 – wojska rosyjskie rozproszyły dwie manifestacje zorganizowane w Warszawie
  • 26 lutego 1861kraje koronne w Austrii otrzymały autonomię
  • 28 lutego 1861 – powstała Delegacja Miejska
  • 27 marca 1861 – rozpoczęto polonizację szkolnictwa
  • 18 czerwca 1861 – w Królestwie Polskim powstały samorządowe rady gubernialne, powiatowe i miejskie
  • 14 października 1861 – władze carskie ogłosiły stan wojenny w Królestwie Polskim
  • 15-16 października 1861 – wojsko rosyjskie stłumiło demonstracje w Warszawie
  • grudzień 1861 – działalność rozpoczęli „Biali” dążący do odbudowy autonomii Królestwa
  • 18 maja 1862 – otworzono pierwszy odcinek Kolei Warszawsko-Petersburskiej
  • 1862 – „Czerwoni” utworzyli konspiracyjny Komitet Centralny Narodowy z Jarosławem Dąbrowskim na czele
  • 5 czerwca 1862 – przeprowadzono oczynszowanie chłopów
  • 5 czerwca 1862 – przeprowadzono reformę szkolnictwa
  • 14 czerwca 1862Aleksander Wielopolski został mianowany naczelnikiem rządu cywilnego Królestwa
  • 27 czerwca 1862 – „Czerwoni” przeprowadzili nieudany zamach na wielkiego księcia Konstantego Mikołajewicza oraz Aleksandra Lüdersa
  • 2 lipca 1862 – „Czerwoni” przeprowadzili nieudany zamach na wielkiego księcia Konstantego Mikołajewicza oraz Aleksandra Lüdersa
  • 8 sierpnia 1862 – przeprowadzono próbę zamachu na Aleksandra Wielopolskiego
  • 14 sierpnia 1862 – aresztowano Jarosława Dąbrowskiego
  • 15 sierpnia 1862 – przeprowadzono próbę zamachu na Aleksandra Wielopolskiego
  • październik 1862 – władze carskie przeprowadziły pobór do wojska
  • 25 listopada 1862 – w Warszawie otworzono Szkołę Główną
  • 2–3 stycznia 1863 – Komitet Centralny Narodowy podjął decyzję o wybuchu powstania z chwilą rozpoczęcia poboru
  • 14–15 stycznia 1863 – do wojska wcielono 1,5 tys. młodych ludzi – początek rosyjskiej branki
  • 15–22 stycznia 1863 – na apel organizacji młodzież masowo uciekła z miast
  • 22 stycznia 1863 – wybuchło powstanie styczniowe – władze w kraju objął Tymczasowy Rząd Narodowy

powstanie styczniowe (1863–1864)

  • 7 lutego 1863 – Tymczasowy Rząd Narodowy wydał odezwę do Polaków
  • 8 lutego 1863 – Prusy zawiązały układ wojskowy z Rosją w sprawie stłumienia powstania styczniowego
  • 13 kwietnia 1863 – car Aleksander II zapowiedział amnestię dla powstańców, którzy złożyli broń
  • kwiecień 1863 – rozwój powstania na Litwie
  • 10 maja 1863 – Tymczasowy Rząd Narodowy przekształcił się w Rząd Narodowy
  • 12 czerwca 1863Karol Majewski został kierownikiem Rządu Narodowego
  • 16 września 1863 – upadł rząd Majewskiego – władzę przejęli „Czerwoni”
  • 17 października 1863 – dyktatorem powstania został Romuald Traugutt
  • 29 lutego 1864 – władze austriackie ogłosiły stan oblężenia w Galicji
  • 11 kwietnia 1864 – aresztowano Traugutta
  • 28 kwietnia 1865 – odbyła się premiera opery Straszny dwór Stanisława Moniuszki w Warszawie
  • 5 sierpnia 1864 – stracono Romualda Traugutta
  • 1864 – koniec powstania styczniowego

Do wybuchu I wojny światowej (1864–1914)

I wojna światowa (1914–1918)

II Rzeczpospolita

Demokratyczna II Rzeczpospolita (1918–1926)

Rządy sanacji (1926–1939)

  • 1 czerwca 1926 – prezydentem Polski został Ignacy Mościcki
  • 24 czerwca 1926August Hlond został prymasem Polski
  • 2 sierpnia 1926 – uchwalono „nowelę sierpniową”
  • 2 października 1926 – Józef Piłsudski objął urząd premiera
  • grudzień 1927 – Polska podjęła nieudaną próbę uregulowania stosunków dyplomatycznych z Litwą
  • 19 stycznia 1928 – rozpoczęto organizowanie Bezpartyjnego Bloku Współpracy z Rządem
  • marzec 1928 – odbyły się wybory parlamentarne
  • wrzesień 1929 – powstał Centrolew
  • 1929 – Polska popadła w kryzys gospodarczy
  • 9 lutego 1929 – Polska, Litwa, Łotwa, Estonia, ZSRR i Rumunia podpisały deklarację wyrzeczenia się wojny jako środka rozwiązywania konfliktów
  • czerwiec 1930 – zjazd Centrolewu w Krakowie
  • 25 sierpnia 1930 – premierem został Józef Piłsudski
  • 29 sierpnia 1930 – Ignacy Mościcki rozwiązał parlament
  • 9–10 września 1930 – do Brześcia osadzono polityków Centrolewu
  • 15 marca 1931 – połączenie PSL-Piast i PSL „Wyzwolenie” w Stronnictwo Ludowe
  • 26 października 1931 – początek procesu brzeskiego
  • 13 stycznia 1932 – koniec procesu brzeskiego
  • 11 marca 1932 – odbyła się reforma oświatowa
  • 25 sierpnia 1932 – podpisano polsko-radziecki pakt o nieagresji
  • 2 listopada 1932 – ministrem spraw zagranicznych został Józef Beck
  • 26 stycznia 1934 – podpisano polsko-niemiecki pakt o nieagresji
  • 5 maja 1934 – Polska i ZSRR przedłużyły układ o nieagresji na 10 lat
  • 10 czerwca 1934 – powstał obóz odosobnienia w Berezie Kartuskiej
  • 24 kwietnia 1935 – uchwalono konstytucję kwietniową
  • 12 maja 1935 – zmarł Józef Piłsudski
  • 8 września 1935 – odbyły się wybory do parlamentu
  • jesień 1935 – rozwiązano BBWR
  • 1935 – koniec kryzysu gospodarczego
  • 10 listopada 1936 – marszałkiem Polski został gen. Edward Śmigły-Rydz
  • 1936–1939 – w wyniku etatyzmu oraz programu gospodarczego Eugeniusza Kwiatkowskiego doszło do szybkiego rozwoju gospodarczego oraz poprawy warunków życiowych ludności
  • 21 lutego 1937 – powstał Obóz Zjednoczenia Narodowego
  • sierpień 1937 – wybuchły strajki chłopskie
  • marzec 1938 – Polska wymusiła na Litwie nawiązanie stosunków dyplomatycznych
  • 30 września 1938 – Polska przekazała Czechosłowacji ultimatum z żądaniem zwrotu Śląska Cieszyńskiego
  • 2 października 1938 – polskie oddziały wkroczyły na Śląsk Cieszyński
  • 24 października 1938 – Niemcy wysunęły propozycje polityczne wobec Polski
  • 6 i 13 listopada 1938 – odbyły się wybory parlamentarne
  • 2 stycznia 1939 – zmarł Roman Dmowski
  • 6 i 13 kwietnia 1939 – Wielka Brytania i Francja udzieliły Polsce gwarancji pomocy militarnej
  • 28 kwietnia 1939 – Niemcy zerwały układ o nieagresji z Polską
  • maj 1939 – Francja i Wielka Brytania przedstawiły plan pomocy Polsce
  • 23 sierpnia 1939 – podpisano pakt Ribbentrop-Mołotow
  • 25 sierpnia 1939 – Polska zawarła sojusz z Wielką Brytanią
  • 26 sierpnia 1939 – pierwotna data ataku Niemiec na Polskę, przesunięta w wyniku zawarcia sojuszu polsko-brytyjskiego
  • 1 września 1939 – hitlerowskie Niemcy, w porozumieniu ze Związkiem Radzieckim, napadły na Polskę. Początek kampanii wrześniowej w Polsce. Początek II wojny światowej

II wojna światowa (1939–1945)

  • 3 września 1939 – Francja i Wielka Brytania wypowiedziały wojnę Niemcom
  • 3–4 września 1939 – „krwawa niedziela” w Bydgoszczy
  • 7 września 1939 – kapitulacja Westerplatte
  • 8 września 1939 – rozpoczęło się pierwsze niemieckie natarcie na Warszawę
  • 9–22 września 1939bitwa nad Bzurą
  • 17 września 1939ZSRR zaatakował Polskę
  • 22 września 1939 – kapitulacja Lwowa
  • 27 września 1939 – kapitulacja Warszawy
  • 27 września 1939 – generał Michał Tokarzewski-Karaszewicz powołał Służbę Zwycięstwu Polski
  • 28 września 1939 – podpisanie przez III Rzeszę i ZSRR porozumienia dotyczącego podziału ziem polskich
  • 2 października 1939 – kapitulacja Helu
  • 2–6 października 1939bitwa pod Kockiem
  • 22 października 1939 – odbyły się pokazowe wybory do zgromadzeń ludowych Zachodniej Ukrainy i Zachodniej Białorusi
  • 1–2 listopada 1939 – do ZSRR wcielono Zachodnią Ukrainę i Zachodnią Białoruś
  • 4 grudnia 1939 – gen. Władysław Sikorski powołał Związek Walki Zbrojnej
  • 10 lutego 1940 – rozpoczęto deportację Polaków w głąb ZSRR
  • 5 marca 1940 – najwyższe władze ZSRR zdecydowały o rozstrzelaniu polskich oficerów polskich przebywających w Kozielsku, Ostaszkowie i Starobielsku
  • 3 kwietnia 1940 – z Kozielska wywieziono pierwszą grupę jeńców polskich
  • 13 kwietnia 1940 – przeprowadzono drugą deportację Polaków w głąb ZSRR
  • kwiecień 1940 – Samodzielna Brygada Strzelców Podhalańskich wzięła udział w bitwie o Narwik
  • 28–29 czerwca 1940 – trzecia deportacja Polaków w głąb ZSRR
  • czerwiec 1940 – rząd polski ewakuował się z Francji do Wielkiej Brytanii
  • 14 czerwca 1940pierwszy masowy transport do obozu koncentracyjnego Auschwitz
  • wrzesień 1940 – Niemcy stworzyli getto w Warszawie
  • 4 marca 1941 – Niemcy wyjęli spod prawa Żydów mieszkających na ziemiach polskich
  • maj – czerwiec 1941 – czwarta deportacja Polaków w głąb ZSRR
  • 30 lipca 1941 – podpisano Układ Sikorski-Majski
  • wrzesień 1941 – rozpoczęto tworzenie armii polskiej w ZSRR
  • 5 stycznia 1942 – powstała Polska Partia Robotnicza
  • 14 lutego 1942 – powstała Armia Krajowa
  • marzec 1942 – ewakuowano Armię Polską do Iranu
  • lipiec – sierpień 1942 – ruszyły pierwsze transporty Żydów z getta warszawskiego do Treblinki
  • 2 grudnia 1942Mordechaj Anielewicz założył w getcie warszawskim Żydowską Organizację Bojową
  • 26 marca 1943akcja pod Arsenałem
  • 13 kwietnia 1943 – Niemcy odnaleźli groby polskich oficerów w Katyniu
  • 16 kwietnia 1943 – rząd polski zwrócił się do Międzynarodowego Czerwonego Krzyża z prośbą o wyjaśnienie informacji na temat Katynia
  • 19 kwietnia 1943 – początek powstania w getcie warszawskim
  • 25 kwietnia 1943 – Józef Stalin zerwał stosunki dyplomatyczne z rządem polskim na emigracji
  • kwiecień 1943 – w Janowej Dolinie UPA dokonała mordów na Polakach
  • 4 lipca 1943 – śmierć gen. Władysława Sikorskiego w katastrofie lotniczej pod Gibraltarem
  • lipiec 1943 – masowe mordy Polaków na Wołyniu, dokonywanych przez UPA
  • lipiec 1943 – premierem został Stanisław Mikołajczyk, a Naczelnym Wodzem gen. Kazimierz Sosnkowski
  • 12–13 października 1943 – walki 1 Dywizji Piechoty im. Tadeusza Kościuszki pod Lenino
  • 31 grudnia 1943 – w Warszawie powstała Krajowa Rada Narodowa. W skład KRN weszli działacze Polskiej Partii Robotniczej (PPR), część działaczy Robotniczej Partii Polskich Socjalistów, kilku działaczy Stronnictwa Ludowego „Wola Ludu”. Przewodniczącym KRN został Bolesław Bierut
  • 4 stycznia 1944 – Armia Czerwona przekroczyła przedwojenną granicę Polski na Wołyniu
  • 9 stycznia 1944 – powołano Rząd Jedności Narodowej pod przewodnictwem Kazimierza Pużaka
  • kwiecień 1944 – powstała kadrowa organizacja „Nie” z gen. Augustem Emilem Fieldorfem na czele
  • 18 maja 1944 – II Korpus Polski gen. Władysława Andersa zdobył Monte Cassino
  • czerwiec 1944 – rozpoczęła się akcja „Burza” na Wileńszczyźnie
  • 22 lipca 1944 – oficjalna data utworzenia Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego (PKWN)
  • 26 lipca 1944 – członkowie PKWN podpisali w Moskwie tajne porozumienie, w którym m.in. zrzekli się wschodnich województw RP
  • 30 lipca – 10 sierpnia 1944 – wizyta Stanisława Mikołajczyka w Moskwie
  • 1 sierpnia 1944 – wybuchło powstanie warszawskie
  • 6 września 1944 – PKWN wydał dekret o reformie rolnej
  • 14 września 1944 – Armia Czerwona zajęła Pragę
  • 30 września 1944 – gen. Kazimierz Sosnkowski ustąpił ze stanowiska Naczelnego Wodza, symbolicznie jego miejsce zajął przebywający w niewoli gen. Tadeusz „Bór” Komorowski
  • 2 października 1944 – kapitulacja powstania warszawskiego
  • 24 listopada 1944 – premier Stanisław Mikołajczyk podał się do dymisji
  • 31 grudnia 1944 – PKWN przekształcono w Rząd Tymczasowy RP
  • 19 stycznia 1945 – gen. Leopold Okulicki rozwiązał Armię Krajową
  • styczeń–maj 1945 – ludowe Wojsko Polskie wzięło udział w ofensywie Armii Czerwonej
  • 4–11 lutego 1945 – odbyła się konferencja w Jałcie
  • 27 marca 1945 – NKWD aresztowało przywódców Polskiego Państwa Podziemnego
  • 8 maja 1945 – koniec II wojny światowej w Europie

Polska Rzeczpospolita Ludowa

Rządy Bolesława Bieruta (1945–1956)

Rządy Władysława Gomułki (1956–1970)

  • 20 marca 1956Edward Ochab został wybrany na I sekretarza PZPR
  • 28 czerwca 1956 – w Poznaniu wybuchło powstanie
  • 21 października 1956 – podczas VIII plenum KC PZPR wybrano Gomułkę na stanowisko I sekretarza KC PZPR
  • 26 października 1956 – zwolniono prymasa kard. Stefana Wyszyńskiego z internowania
  • 28 listopada 1956 – przejęcie kompetencji Komitetu ds. Bezpieczeństwa Publicznego przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych (MSW). Utworzenie Służby Bezpieczeństwa (SB).
  • 20 stycznia 1957 – odbyły się wybory do sejmu
  • 15 kwietnia 1961 – przeprowadzono połączone wybory do sejmu i rad narodowych
  • 21 października 1963 – funkcjonariusze SB i ZOMO zastrzelili ostatniego żołnierza podziemia – Józefa Franczaka „Lalkę”
  • 14 marca 1964Antoni Słonimski wręczył premierowi List 34, będący sprzeciwem wobec polityki kulturalnej prowadzonej przez PRL
  • 18 marca 1965Jacek Kuroń i Karol Modzelewski przedstawili „List otwarty do partii
  • 8 kwietnia 1965 – przedłużono układ o przyjaźni z ZSRR, nowa umowa trwała do 1985 roku
  • 18 listopada 1965 – polscy biskupi ogłosili orędzie do narodu niemieckiego, zawierające słowa „Przebaczamy i prosimy o przebaczenie”
  • 3 maja 1966 – odbyły się centralne obchody Milenium na Jasnej Górze
  • 12 czerwca 1967 – władze PRL zerwały stosunki dyplomatyczne z Izraelem
  • 30 stycznia 1968 – kilkusetosobowy pochód przeszedł pod pomnik Adama Mickiewicza w związku z wycofaniem przez władzę spektaklu „Dziadów”
  • 8 marca 1968 – milicja i „aktyw robotniczy” stłumiły protesty studentów
  • 15 marca 1968 – w Gdańsku wybuchły zamieszki, podczas których milicja walczyła z 20 tys. demonstrantami
  • 21 sierpnia 1968 – w ramach operacji „Dunaj”, 2. Armia Ludowego Wojska Polskiego wkroczyła do Czechosłowacji
  • 8 września 1968 – podczas uroczystości dożynkowych w Warszawie Ryszard Siwiec dokonał aktu samospalenia w proteście przeciwko udziałowi Polski w inwazji na Czechosłowację
  • 7 grudnia 1970 – kanclerz RFN Willy Brandt i premier Józef Cyrankiewicz podpisali układ o nienaruszalności granic na Odrze i Nysie
  • 12 grudnia 1970 – ogłoszono w radiu podwyżkę cen żywności, która miała obowiązywać od 13 grudnia
  • 14 grudnia 1970 – wybuchły protesty robotnicze w Gdańsku – początek Grudnia 1970
  • 15 grudnia 1970 – protesty stoczniowców w Gdańsku, pod gmachem Komendy Miejskiej MO zamordowano pierwszych protestujących
  • 17 grudnia 1970 – żołnierze blokujący Stocznię Gdańską otworzyli ogień do robotników – zginęło kilkanaście osób
  • 17 grudnia 1970 – w Szczecinie wybuchły protesty, podczas których podpalono siedzibę KW PZPR. Podczas walk z milicją zginęło kilkanaście osób
  • 20 grudnia 1970 – odsunięto Władysława Gomułkę od władzy. Pierwszym sekretarzem KC PZPR został Edward Gierek

Rządy Edwarda Gierka (1970–1980)

  • 24 stycznia 1971 – Edward Gierek i premier Piotr Jaroszewicz spotkali się ze stoczniowcami w Szczecinie i w Gdańsku
  • 1 grudnia 1971 – po strajku w Łodzi władze wycofały się z grudniowej podwyżki cen
  • 5–6 października 1971 – w proteście przeciwko nieukaraniu sprawców masakry na Wybrzeżu, bracia Jerzy i Ryszard Kowalczykowie wysadzili aulę Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Opolu
  • maj 1976 – grupa intelektualistów powołała Polskie Porozumienie Niepodległościowe
  • 24 czerwca 1976 – premier Jaroszewicz przedstawił plan zmian cen, w wyniku czego wybuchły protesty (głównie w Radomiu i Ursusie)
  • 23 września 1976 – powstał Komitet Obrony Robotników (KOR)
  • 7 maja 1977 – zamordowano Stanisława Pyjasa
  • 21 lutego 1978 – w Katowicach powstał pierwszy Komitet Założycielski Wolnych Związków Zawodowych
  • 16 października 1978 – wybór kardynała Karola Wojtyły na biskupa Rzymu. Nowy papież przybrał imię Jan Paweł II
  • 8 kwietnia 1979Edward Raczyński został prezydentem RP na uchodźstwie
  • 2–10 czerwca 1979 – odbyła się pierwsza pielgrzymka Jana Pawła II do Polski
  • lipiec 1979 – powstał Ruch Młodej Polski
  • 1 lipca 1980 – władze przeprowadziły podwyżkę cen na niektóre produkty mięsne, wybuch fali strajków
  • 14 sierpnia 1980 – wybuchły strajki na Wybrzeżu, podczas których strajkujący wysunęli trzy żądania: podwyżka płac, przywrócenie do pracy Lecha Wałęsy i Anny Walentynowicz oraz upamiętnienie poległych w grudniu 1970
  • 16 sierpnia 1980 – powołano Międzyzakładowy Komitet Strajkowy z Lechem Wałęsą na czele
  • 19 sierpnia 1980 – w Szczecinie powstał MKS z Marianem Jurczykiem na czele
  • 30 sierpnia 1980 – podpisano porozumienia sierpniowe
  • 17 września 1980 – początek istnienia „Solidarności”
  • 10 listopada 1980 – Sąd Najwyższy zarejestrował NSZZ „Solidarność”
  • 10 grudnia 1980Czesław Miłosz odebrał Nagrodę Nobla
  • 16 grudnia 1980 – w Gdańsku odsłonięto Pomnik Poległych Stoczniowców
  • 19 grudnia 1980 – Edward Gierek i Piotr Jaroszewicz podali się do dymisji

Ostatnie lata komunizmu (1980–1989)

  • 18 lutego 1981 – zalegalizowano Niezależne Zrzeszenie Studentów
  • 19 marca 1981 – początek kryzysu bydgoskiego
  • 13 maja 1981 – zamach na papieża Jana Pawła II
  • 28 maja 1981 – zmarł Prymas Polski kardynał Stefan Wyszyński
  • 5 czerwca 1981 – KC KPZR w Moskwie wystosowała list do KC PZPR w Warszawie oceniający sytuację w Polsce
  • 18 października 1981 – premier Wojciech Jaruzelski został także I sekretarzem KC PZPR w miejsce Stanisława Kani
  • 4 listopada 1981 – w Warszawie odbyło się spotkanie Wojciecha Jaruzelskiego, Lecha Wałęsy i kard. Józefa Glempa w sprawie powołania Rady Porozumienia Narodowego
  • 13 grudnia 1981 – władze komunistyczne PRL wprowadziły w Polsce stan wojenny
  • 16 grudnia 1981 – przeprowadzono pacyfikację kopalni Wujek w Katowicach, podczas której zginęło 9 osób
  • 23 grudnia 1981 – Stany Zjednoczone nałożyły sankcje gospodarcze wobec Polski
  • czerwiec 1982 – powstała Solidarność Walcząca
  • 31 sierpnia 1982 – największa fala demonstracji w okresie stanu wojennego
  • 8 października 1982 – zdelegalizowano związki zawodowe
  • 31 grudnia 1982 – zawieszono stan wojenny
  • 16–23 czerwca 1983 – odbyła się druga pielgrzymka Jana Pawła II do Polski
  • 22 lipca 1983 – zniesiono stan wojenny
  • 5 października 1983Lech Wałęsa otrzymał pokojową Nagrodę Nobla
  • 19 października 1984 – w Toruniu uprowadzono i zamordowano księdza Jerzego Popiełuszkę
  • 8 kwietnia 1986 – prezydentem RP został Kazimierz Sabbat
  • 11 września 1986 – władze PRL zdecydowały się na zwolnienie większości więźniów politycznych
  • 29 września 1986 – Lech Wałęsa powołał jawną Tymczasową Radę NSZZ „Solidarność”
  • 8–14 czerwca 1987 – odbyła się trzecia podróż Jana Pawła II do Polski
  • 25 października 1987 – powołano Krajową Komisję Wykonawczą „Solidarność”
  • 29 listopada 1987 – odbyło się referendum, w którym wyborcy odrzucili rządowy program reform, frekwencja wyniosła 68%
  • kwiecień–maj 1988 – fala strajków
  • 11–16 lipca 1988 – wizyta Michaiła Gorbaczowa w Polsce
  • 15 sierpnia – 1 września 1988 – wybuchła kolejna fala strajków
  • 31 sierpnia 1988 – Lech Wałęsa spotkał się z gen. Czesławem Kiszczakiem – zapowiedziano rozmowy okrągłego stołu
  • 18 grudnia 1988 – Lech Wałęsa powołał Komitet Obywatelski
  • 23 grudnia 1988 – Sejm przyjął ustawę o wolności inicjatywy gospodarczej
  • 6 lutego – 5 kwietnia 1989 – odbyły się obrady Okrągłego Stołu
  • 8 maja 1989 – ukazał się pierwszy numer „Gazety Wyborczej
  • 4 czerwca 1989 – odbyła się pierwsza tura wyborów do tzw. Sejmu kontraktowego, zwycięska dla Obywatelskiego Komitetu Wyborczego skupionego wokół „Solidarności”. Datę tę przyjmuje się najczęściej za koniec władzy komunistycznej w Polsce

III Rzeczpospolita

Transformacja (1989–2004)

  • 18 czerwca 1989 – odbyła się druga tura wyborów do Sejmu kontraktowego
  • 4 lipca 1989 – odbyło się pierwsze posiedzenie Sejmu i Senatu III RP
  • 19 lipca 1989Ryszard Kaczorowski objął urząd Prezydenta RP
  • 19 lipca 1989 – Zgromadzenie Narodowe przewagą jednego głosu wybrało generała Jaruzelskiego na urząd Prezydenta PRL
  • 1 sierpnia 1989 – urynkowiono ceny żywności – zniesienie systemu kartkowego
  • 2 sierpnia 1989 – Czesław Kiszczak został premierem, lecz nie zdołał utworzyć rządu
  • 17 sierpnia 1989 – Polska i Watykan wznowiły stosunki dyplomatyczne
  • 24 sierpnia 1989Tadeusz Mazowiecki został premierem PRL
  • 27 grudnia 1989 – Sejm i Senat zatwierdziły pakiet reform gospodarczych zwanych planem Balcerowicza
  • 29 grudnia 1989 – nowelizacja konstytucji; usunięto zapisy o roli PZPR i sojuszu z ZSRR oraz zmieniono nazwę państwa na Rzeczpospolitą Polskę
  • 31 grudnia 1989 – zmieniono konstytucję Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej podczas której m.in. zmieniono nazwę państwa na Rzeczpospolita Polska i przywrócono koronę w Godle Polski
  • 31 grudnia 1989 – początek realizacji planu Balcerowicza
  • 29 stycznia 1990 – nastąpiło samorozwiązanie PZPR
  • 8 marca 1990 – uchwalono ustawę o samorządzie terytorialnym i nowej demokratycznej ordynacji wyborczej
  • 12 kwietnia 1990 – zniesiono cenzurę
  • 12 listopada 1990 – Polska i Niemcy podpisały układ o nienaruszalności granic
  • 25 listopada 1990 – odbyła się pierwsza tura wyborów prezydenckich
  • 9 grudnia 1990 – wybory prezydenckie wygrał Lech Wałęsa
  • 1–9 czerwca 1991 – odbyła się czwarta wizyta Jana Pawła II w Polsce
  • 17 czerwca 1991 – podpisano polsko-niemiecki traktat „O dobrym sąsiedztwie i przyjaznej współpracy”
  • 28 czerwca 1991 – uchwalono proporcjonalną ordynację wyborczą
  • 27 października 1991 – odbyły się pierwsze po II wojnie światowej wolne wybory parlamentarne, w których Unia Demokratyczna i Sojusz Lewicy Demokratycznej zdołały jako jedyne ugrupowania zdobyć powyżej 10% głosów – frekwencja wyniosła 43,2%, zaś do sejmu dostało się 29 partii
  • 27 października – 6 grudnia 1991 – urząd premiera sprawował Jan Bielecki
  • grudzień 1991 – czerwiec 1992 – urząd premiera sprawował, aż do tzw. „nocnej zmiany” Jan Olszewski
  • 23 kwietnia 1992 – Sejm uchwalił ustawę o trybie przygotowania i uchwalenia Konstytucji
  • 22 maja 1992Borys Jelcyn i Lech Wałęsa podpisali układ o przyjaznej i dobrosąsiedzkiej współpracy między Polską i Rosją
  • czerwiec – lipiec 1992 – urząd premiera sprawował Waldemar Pawlak
  • lipiec 1992 – październik 1993 – urząd premiera sprawowała Hanna Suchocka
  • 17 października 1992 – uchwalono Małą Konstytucję
  • 17 września 1993 – ostatnie wojska rosyjskie opuściły Polskę
  • 19 września 1993 – odbyły się wybory parlamentarne, w których wprowadzono minimalny próg 5%; wygrał Sojusz Lewicy Demokratycznej (SLD)
  • wrzesień 1993 – marzec 1995 – urząd premiera sprawował Waldemar Pawlak
  • 9 kwietnia 1994 – Polska złożyła wniosek o przyjęcie do Unii Europejskiej
  • 1 stycznia 1995 – przeprowadzono denominację złotówki w stosunku 1:10 000
  • marzec 1995 – styczeń 1996 – urząd premiera sprawował Józef Oleksy
  • 19 października 1995 – wybory prezydenckie wygrał Aleksander Kwaśniewski
  • 4 kwietnia 1996 – rozpoczęły się formalne rozmowy w sprawie przystąpienia do NATO
  • 7 marca 1997 – w Brukseli odbyła się konferencja Komitetu Stowarzyszenia Polski z Unią Europejską
  • 22 marca 1997 – Zgromadzenie Narodowe przyjęło projekt konstytucji
  • 2 kwietnia 1997Zgromadzenie Narodowe uchwaliło nową konstytucję
  • 25 maja 1997 – odbyło się referendum konstytucyjne
  • 8 czerwca 1997 – Polska, Czechy i Węgry zostały zaproszone do NATO
  • lipiec 1997powódź tysiąclecia
  • 17 października 1997 – w życie weszła konstytucja
  • 21 października 1997 – odbyły się wybory parlamentarne, które wygrała Akcja Wyborcza Solidarność, na czele rządu stanął Jerzy Buzek
  • 4 grudnia 1997 – odbyło się spotkanie premiera Jerzego Buzka i kanclerza Kohla na granicy polsko-niemieckiej
  • 23 lutego 1998 – ratyfikowano konkordat
  • 20 marca 1998 – Sejm RP przyjął ustawę w sprawie członkostwa Polski w UE
  • 1998 – Polska rozpoczęła rozmowy nt. przystąpienia do Unii Europejskiej
  • 1 stycznia 1999 – przeprowadzono reformę administracyjną, reformę służby zdrowia i reformę systemu ubezpieczeń społecznych
  • 26 lutego 1999 – prezydent Aleksander Kwaśniewski podpisał akt ratyfikacyjny Traktatu Północnoatlantyckiego
  • 12 marca 1999 – Polska przystąpiła do NATO
  • 5–17 czerwca 1999 – wizyta Jana Pawła II w Polsce
  • 8 października 2000 – odbyły się wybory prezydenckie, które ponownie wygrał Aleksander Kwaśniewski
  • 2000 – rozpadła się rządząca koalicja
  • 23 września 2001 – wybory parlamentarne wygrał sojusz SLD-UP, na czele rządu stanął Leszek Miller
  • 26 grudnia 2002 – wybuchła afera Rywina
  • 5 lutego 2003 – ambasadorowie państw członkowskich Unii Europejskiej przyjęli ostateczny tekst traktatu akcesyjnego dla 10 nowych państw członkowskich
  • 16 kwietnia 2003 – na konferencji w Atenach podpisano traktat akcesyjny
  • 7–8 maja 2003 – w referendum Polacy opowiedzieli się za przystąpieniem do Unii Europejskiej (77%)
  • 6 czerwca 2003 – Aleksander Kwaśniewski podpisał decyzję o udziale polskiego wojska w misji stabilizacyjnej w Iraku
  • 1 maja 2004 – Polska przystąpiła do Unii Europejskiej

Polska w Unii Europejskiej (po 2004)

Zobacz też

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Polska. Historia. Prahistoria, [w:] Encyklopedia PWN [dostęp 2016-04-24].
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 Marek Borucki: Multimedialna Historia Polski od Mieszka I do Jana Pawła II. T. 1: Początki państwa polskiego 930–1039. Warszawa: Dom Wydawniczy Bellona, 2006, s. 6–17. ISBN 978-83-60751-10-7.
  3. Andrzej Buko: Archeologia Polski wczesnośredniowiecznej: odkrycia, hipotezy, interpretacje. Warszawa: Wydawnictwo „Trio”, 2005, s. 231. ISBN 83-7436-023-2.
  4. Praca zbiorowa: Ilustrowana kronika dziejów Polski. Poznań: Wydawnictwo Publicat, 2007, s. 6. ISBN 978-83-245-1478-6.
  5. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 Marek Borucki: Multimedialna Historia Polski od Mieszka I do Jana Pawła II. T. 2: Polska Piastów 1039–1200. Warszawa: Dom Wydawniczy Bellona, 2006, s. 4–15. ISBN 83-909852-2-5.
  6. Bogusław Leśnodorski, Rozmowy z przeszłością. Dziesięć wieków Polski Wiedza Powszechna Warszawa 1970, s. 56.
  7. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 Marek Borucki: Multimedialna Historia Polski od Mieszka I do Jana Pawła II. T. 3: Rozbicie dzielnicowe 1200–1310. Warszawa: Dom Wydawniczy Bellona, 2006, s. 4–21. ISBN 83-909852-3-3.
  8. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 Marek Borucki: Multimedialna Historia Polski od Mieszka I do Jana Pawła II. T. 4: Zjednoczenie 1310–1400. Warszawa: Dom Wydawniczy Bellona, 2006, s. 4–21. ISBN 83-909852-4-1.
  9. 1 2 3 4 Polska. Historia. Od początków do 1572, [w:] Encyklopedia PWN [dostęp 2016-04-24].
  10. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 Marek Borucki: Multimedialna Historia Polski od Mieszka I do Jana Pawła II. T. 5: Początki Jagiellonów 1400–1447. Warszawa: Dom Wydawniczy Bellona, 2006, s. 4–21. ISBN 83-909852-4-1.
  11. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 Marek Borucki: Multimedialna Historia Polski od Mieszka I do Jana Pawła II. T. 6: Wojna trzynastoletnia 1447–1510. Warszawa: Dom Wydawniczy Bellona, 2006, s. 4–17. ISBN 83-909852-6-8.
  12. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 Marek Borucki: Multimedialna Historia Polski od Mieszka I do Jana Pawła II. T. 7: Złoty wiek 1510–1560. Warszawa: Dom Wydawniczy Bellona, 2006, s. 4–23. ISBN 83-909852-7-6.
  13. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 Marek Borucki: Multimedialna Historia Polski od Mieszka I do Jana Pawła II. T. 8: Pierwsze elekcje 1560–1587. Warszawa: Dom Wydawniczy Bellona, 2006, s. 4–19. ISBN 83-909852-8-4.
  14. M. Wrede, Warszawa i Zamek Królewski: na drodze do nowego centrum Rzeczypospolitej, w: Mówią Wieki Nr 7/2016, s. 29–33.
  15. 1 2 3 4 5 6 7 Polska. Historia. Królowie elekcyjni, [w:] Encyklopedia PWN [dostęp 2016-04-24].
  16. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 Marek Borucki: Multimedialna Historia Polski od Mieszka I do Jana Pawła II. T. 9: Czas wojen 1587–1630. Warszawa: Dom Wydawniczy Bellona, 2006, s. 4–19. ISBN 83-909852-9-2.
  17. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 Marek Borucki: Multimedialna Historia Polski od Mieszka I do Jana Pawła II. T. 10: Polska Wazów 1630–1668. Warszawa: Dom Wydawniczy Bellona, 2006, s. 4–19. ISBN 83-909852-9-2.
  18. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 Marek Borucki: Multimedialna Historia Polski od Mieszka I do Jana Pawła II. T. 11: Rządy Sobieskiego 1669–1696. Warszawa: Dom Wydawniczy Bellona, 2006, s. 4–23. ISBN 83-60669-08-2.
  19. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 Marek Borucki: Multimedialna Historia Polski od Mieszka I do Jana Pawła II. T. 12: Od Sasa do Lasa 1697–1763. Warszawa: Dom Wydawniczy Bellona, 2006, s. 4–21. ISBN 83-60669-08-2.
  20. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 Marek Borucki: Multimedialna Historia Polski od Mieszka I do Jana Pawła II. T. 13: Ku naprawie Rzeczypospolitej 1764–1793. Warszawa: Dom Wydawniczy Bellona, 2006, s. 4–21. ISBN 978-83-924561-3-1.
  21. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 Marek Borucki: Multimedialna Historia Polski od Mieszka I do Jana Pawła II. T. 14: Nadzieje i rozczarowania 1794–1815. Warszawa: Dom Wydawniczy Bellona, 2006, s. 4–23. ISBN 978-83-924561-4-8.
  22. J. Borowiec, H. Niemiec, Dzieje Polski w datach, Warszawa 2005, s. 161.
  23. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 Marek Borucki: Multimedialna Historia Polski od Mieszka I do Jana Pawła II. T. 15: Zrywy romantyczne 1815–1845. Warszawa: Dom Wydawniczy Bellona, 2006, s. 4–21. ISBN 978-83-924561-5-5.
  24. 1 2 3 4 5 Polska. Historia. Ziemie polskie pod zaborami, [w:] Encyklopedia PWN [dostęp 2016-04-24].
  25. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 Marek Borucki: Multimedialna Historia Polski od Mieszka I do Jana Pawła II. T. 16: Walka narodu trwa 1845–1864. Warszawa: Dom Wydawniczy Bellona, 2006, s. 4–23. ISBN 978-83-924561-6-2.
  26. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 Marek Borucki: Multimedialna Historia Polski od Mieszka I do Jana Pawła II. T. 18: Walczyć czy pracować? 1864–1880. Warszawa: Dom Wydawniczy Bellona, 2007, s. 4–11. ISBN 978-83-924561-7-9.
  27. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 Marek Borucki: Multimedialna Historia Polski od Mieszka I do Jana Pawła II. T. 18: Początki kapitalizmu 1880–1890. Warszawa: Dom Wydawniczy Bellona, 2007, s. 4–9. ISBN 978-83-924561-8-6.
  28. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 Marek Borucki: Multimedialna Historia Polski od Mieszka I do Jana Pawła II. T. 19: Nadzieja w wojnie 1890–1918. Warszawa: Dom Wydawniczy Bellona, 2007, s. 4–19. ISBN 978-83-924561-9-3.
  29. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 Żuczkowski 2010 ↓, s. 473.
  30. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 Żuczkowski 2010 ↓, s. 474.
  31. Polska. Historia. Pierwsza wojna światowa, [w:] Encyklopedia PWN [dostęp 2016-04-24].
  32. 1 2 3 Dziurok i in. 2010 ↓, s. 474.
  33. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 Andrzej Nowak (red.), Polska Wielka Księga Historii, Ożarów Mazowiecki: Wydawnictwo Olesiejuk, 2018, ISBN 978-83-274-8563-2.
  34. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 Żuczkowski 2010 ↓, s. 475.
  35. 1 2 3 4 5 6 Polska. Historia. Druga Rzeczpospolita, [w:] Encyklopedia PWN [dostęp 2016-04-24].
  36. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 Żuczkowski 2010 ↓, s. 476.
  37. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 Żuczkowski 2010 ↓, s. 477.
  38. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 Żuczkowski 2010 ↓, s. 478.
  39. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 Żuczkowski 2010 ↓, s. 479.
  40. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Żuczkowski 2010 ↓, s. 480.
  41. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 Żuczkowski 2010 ↓, s. 481.
  42. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 Żuczkowski 2010 ↓, s. 482.
  43. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Żuczkowski 2010 ↓, s. 483.
  44. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Żuczkowski 2010 ↓, s. 484.
  45. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 Żuczkowski 2010 ↓, s. 485.
  46. 1 2 3 4 5 6 7 Żuczkowski 2010 ↓, s. 486.
  47. 1 2 3 4 5 6 7 8 Żuczkowski 2010 ↓, s. 487.
  48. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Żuczkowski 2010 ↓, s. 488.
  49. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Żuczkowski 2010 ↓, s. 489.
  50. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 Żuczkowski 2010 ↓, s. 490.
  51. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 Marek Borucki: Multimedialna Historia Polski od Mieszka I do Jana Pawła II. T. 30: Epoka Jana Pawła II 1980–2005. Warszawa: Dom Wydawniczy Bellona, 2007, s. 4–19. ISBN 978-83-60751-10-7.
  52. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 Żuczkowski 2010 ↓, s. 491.
  53. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 Oxford Wielka Encyklopedia Świata. T. 12. Poznań: Oxford Educational, 2005, s. 20-33 isbn = 83-7325-702-0.
  54. 1 2 Żuczkowski 2010 ↓, s. 492.
  55. Spory o początek. W: Marek Borucki: Multimedialna Historia Polski od Mieszka I do Jana Pawła II. T. 30: Epoka Jana Pawła II 1980–2005. Warszawa: Dom Wydawniczy Bellona, 2007, s. 38–39. ISBN 978-83-60751-10-7.
  56. 1 2 3 4 5 Konstytucja III Rzeczypospolitej. W: Marek Borucki: Multimedialna Historia Polski od Mieszka I do Jana Pawła II. T. 30: Epoka Jana Pawła II 1980–2005. Warszawa: Dom Wydawniczy Bellona, 2007, s. 40–42. ISBN 978-83-60751-10-7.
  57. Eryk Bobiński, Janusz Żelaziński: Ocena przyczyn lipcowej powodzi na Odrze. Wnioski do programu ochrony przeciwpowodziowej w przyszłości. 1997-09-15. [dostęp 2016-04-25].
  58. Paweł Smoleński: Ustawa za łapówkę, czyli przychodzi Rywin do Michnika. Gazeta Wyborcza, 2002-12-26. [dostęp 2016-04-23].
  59. Europa, Europa.... W: Marek Borucki: Multimedialna Historia Polski od Mieszka I do Jana Pawła II. T. 30: Epoka Jana Pawła II 1980–2005. Warszawa: Dom Wydawniczy Bellona, 2007, s. 47–48. ISBN 978-83-60751-10-7.
  60. Wybory 2005. Państwowa Komisja Wyborcza. [dostęp 2016-04-23].
  61. 1 2 Wybory 2005. Państwowa Komisja Wyborcza. [dostęp 2016-04-23].
  62. Podsumowanie ekspertyzy komisji powołanej do zbadania przyczyn zawalenia się hali MTK w Katowicach. muratorplus.pl. [dostęp 2016-04-23].
  63. Umowa Stabilizacyjna pomiędzy Ligą Polskich Rodzin, Prawem i Sprawiedliwością oraz Samoobroną Rzeczpospolitej Polskiej. Samoobrona Rzeczpospolitej Polskiej, 2006-02-03. [dostęp 2016-04-23].
  64. 1 2 Koalicja zawarta, Lepper wraca do rządu. rp.pl, 2006-10-17. [dostęp 2016-04-23].
  65. Pierwsza pielgrzymka Benedykta XVI do Polski [online], Onet, 15 grudnia 2006 [dostęp 2016-04-23] [zarchiwizowane z adresu 2014-09-14].
  66. Dz.U. 2014 poz. 1411. [dostęp 2016-04-23].
  67. Dymisja Marcinkiewicza w poniedziałek; J.Kaczyński na premiera. pb.pl, 2006-07-08. [dostęp 2016-04-23].
  68. Tomasz Kowalski: Posłuchaj nagrań rozmów Beger z Lipińskim i Mojzesowiczem. wiadomosci24.pl, 2006-09-26. [dostęp 2016-04-23].
  69. Geografia wyborcza. Państwowa Komisja Wyborcza. [dostęp 2016-04-23].
  70. Ratownicy dotarli do ciała 23 górnika. Wirtualna Polska, 2006-11-23. [dostęp 2016-04-23].
  71. 1 2 3 4 Polska. Historia. Trzecia Rzeczpospolita, [w:] Encyklopedia PWN [dostęp 2016-04-24].
  72. Katastrofa wojskowego samolotu CASA. TVN. [dostęp 2016-04-25].
  73. Dz.U. 2008 nr 62, poz. 388. [dostęp 2016-04-25].
  74. Mirosław Sobolewski: Międzynarodowe negocjacje w sprawie ochrony klimatu Co wynika z konferencji COP14 w Poznaniu?. Biuro Analiz Sejmowych, 2009-03-26. [dostęp 2016-04-25].
  75. Dz.U. 2009 nr 22, poz. 120. [dostęp 2016-04-25].
  76. Więcej ofiar pożaru w Kamieniu Pomorskim. TVN, 2009-04-30. [dostęp 2016-04-25].
  77. Dz.U. 2009 nr 37, poz. 287. [dostęp 2016-04-25].
  78. Former European Parliament Presidents [online], European Parliament / The President [dostęp 2016-04-25] [zarchiwizowane z adresu 2016-09-04] (ang.).
  79. Ósma ofiara powodzi w Małopolsce. Wprost. [dostęp 2016-04-25].
  80. 1 2 Wybory 2010: Wyniki głosowania. Państwowa Komisja Wyborcza. [dostęp 2016-04-25].
  81. Oficjalny Raport Państwowej Komisji Badania Wypadków Kolejowych. transport.gov.pl. [dostęp 2016-04-25]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-05-10)].
  82. UEFA EURO 2012 History maker. UEFA. [dostęp 2016-04-25]. (ang.).
  83. NSP 2011 – wyniki. Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 2016-04-22].
  84. Tadeusz Mazowiecki nie żyje. TVN, 2013-10-28. [dostęp 2016-04-25].
  85. Frekwencja wyborcza. Państwowa Komisja Wyborcza. [dostęp 2016-04-25].
  86. Wojciech Jaruzelski nie żyje. TVN, 2014-05-25. [dostęp 2016-04-25].
  87. Kraków: 25. rocznica wyborów 4 czerwca. krakow.naszemiasto.pl, 2014-06-04. [dostęp 2016-04-25].
  88. Cała rozmowa Belki z Sienkiewiczem. Wprost, 2014-06-19. [dostęp 2016-04-25].
  89. M.P. 2014 poz. 805. [dostęp 2016-04-25].
  90. Wybory Samorządowe 2014. Państwowa Komisja Wyborcza. [dostęp 2016-04-25].
  91. Donald Tusk, przewodniczący Rady Europejskiej. consilium.europa.eu. [dostęp 2016-04-25].
  92. 1 2 Obwieszczenie Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 13 maja 2015 r. w sprawie zmiany obwieszczenia o wynikach głosowania i wyniku wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, zarządzonych na dzień 10 maja 2015 r.. Państwowa Komisja Wyborcza, 2015-05-13. [dostęp 2016-04-23].
  93. Obwieszczenie Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 25 maja 2015 r.. Państwowa Komisja Wyborcza, 2015-05-25. [dostęp 2016-04-23].
  94. Referendum Ogólnokrajowe 6 września 2015. Państwowa Komisja Wyborcza, 2015-09-06. [dostęp 2016-04-23].
  95. Wybory do Sejmu i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej 2015. Państwowa Komisja Wyborcza, 2015-10-25. [dostęp 2016-04-23].
  96. Czesław Kiszczak nie żyje [online], fakt.pl, 2 kwietnia 2016 [dostęp 2019-05-03].
  97. Rząd Beaty Szydło uroczyście zaprzysiężony. „Stajemy dziś przed wami, jako jedni z was”. Polskie Radio, 2015-11-16. [dostęp 2016-04-23].
  98. Strajk nauczycieli 2019: Które szkoły i przedszkola biorą udział 18.04?. polskatimes.pl, 18 kwietnia 2019. [dostęp 2019-04-18].
  99. Strajk nauczycieli zawieszony. Sławomir Broniarz: Od dziś wchodzimy w nowy etap protestu, który będzie o wiele trudniejszy. tokfm. [dostęp 2019-04-25]. (pol.).
  100. Klaudia Stawska, Wybory parlamentarne 2019: Wyniki wyborów do Europarlamentu. Jak głosowali Polacy? [online], tech.wp.pl, 28 maja 2019 [dostęp 2019-05-30] (pol.).
  101. Wybory do Sejmu i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej 2019 r. [online], sejmsenat2019.pkw.gov.pl [dostęp 2020-07-17] (pol.).
  102. 1 2 Wybory Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w 2020 r. [online], pkw.gov.pl [dostęp 2020-07-17] (pol.).
  103. Poland Fears 'Major Incident' As Thousands Of Migrants Mass At Belarusian Border, „Radio Free Europe/Radio Liberty”, 8 listopada 2021 [dostęp 2024-04-28] (ang.).
  104. Wybory do Sejmu i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej w 2023 r. [online], wybory.gov.pl [dostęp 2023-11-01] (pol.).
  105. {{{tytuł}}} [online], www.pap.pl [dostęp 2024-04-28].

Bibliografia

  • Maciej Żuczkowski: Kalendarium. W: Adam Dziurok, Marek Gałęzowski, Łukasz Kamiński, Filip Musiał: Od niepodległości do niepodległości Historia Polski 1918–1989. Warszawa: Instytut Pamięci Narodowej, 2010.
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.