Kalendarium historii Słowacji – uporządkowany chronologicznie, począwszy od czasów najdawniejszych aż do współczesności, wykaz dat i wydarzeń z historii Słowacji.
Czasy najdawniejsze
- I w. – na terenach obecnej Słowacji pojawili się germańscy Kwadowie
- II w. – cesarz rzymski Marek Aureliusz pokonał Kwadów
- IV–V w. – przejście Hunów
- V w. – pojawienie się Słowian na terenach obecnej Słowacji
- 448 – powstał prawdopodobnie pierwszy zapis o Słowianach mieszkających nad Dunajem
- poł. VI w. – zwierzchnictwo nad Słowianami objęli Awarowie
- 623–658 – ziemie należące do obecnej Słowacji znalazły się w granicach Państwa Samona
- schyłek VIII w. – upadek kaganatu awarskiego, pojawienie się państwa księcia Pribiny
- ok. 833–836 – państwo księcia Pribiny przyłączył do siebie książę wielkomorawski Mojmir I
- VIII–IX w. – powstanie Księstw Morawy i Nitry
- IX w. – początek chrystianizacji
- X w. – tereny obecnej Słowacji stały się obiektem rywalizacji Węgier, Czech i Polski
- 1003–1018 – rządy Bolesława Chrobrego na Słowacji (Słowaczyzna)
- 1031 – krótkotrwałe zajęcie Słowacji przez Polskę
Panowanie węgierskie
- XI w. – początek osadnictwa węgierskiego
- XII w. – do Słowacji trafili Niemcy
- II poł. XIII w. – nasilenie kolonizacji niemieckiej
- XV w. – początek osadnictwa polskiego
- 1526 – Słowacja znalazła się pod panowaniem Habsburgów
- 1541 – w wyniku zajęcia przez Turków środkowych Węgier sejm węgierski i arcybiskupi przenieśli się do Preszburga (obecnie Bratysława)
- XVI w. – początek reformacji na Słowacji
- 1683–1699 – w wyniku wyzwalania środkowych Węgier ziemie słowackie ponownie stały się kresami państwa
- koniec XVIII w. – początki kształtowania się słowackiej świadomości narodowej
- 1848 – sejm węgierski po raz ostatni zebrał się w Preszburgu
- październik 1848 – Słowacy na wiecu w Liptovským Svätým Mikulášu uchwalili swoje postulaty narodowe (m.in. własne szkolnictwo i sejm krajowy)
- 1861 – próba utworzenia autonomii Słowacji
- 1862–1863 – młodzi działacze niepodległościowi porozumieli się z Węgrami w sprawie nauczania języka słowackiego w szkołach średnich i powołania narodowego centrum kulturalnego (Maticy slovenskéj)
- 1867 – w wyniku ugody austriacko-węgierskiej Węgrzy nasilili madziaryzację Słowaków
- 1875 – Matica slovenská zakończyła działalność z powodu nałożonego zakazu
- 1907 – w wyniku uchwalenia tzw. lex Apponyi zastąpiono język słowacki językiem węgierskim
- 1914–1918 – czeskie i słowackie środowiska emigracyjne w USA opowiedziały się za utworzeniem wspólnego państwa
- maj 1918 – podpisano umowę pittsburską zapewniającą znaczną autonomię dla Słowaków
- 28 października 1918 – Czechosłowacja proklamowała niepodległość
Czechosłowacja
Okres międzywojenny
- 1919 – Węgierska Republika Rad przejściowo zajęła ziemie słowackie
- 1938 – dyplomacja polska rozpoczęła nakłanianie słowackich katolików (tzw. ludaków) do ogłoszenia niepodległości
- 1938 – w wyniku układu monachijskiego powołano rząd słowacki z premierem Josefem Tisą – Czechy, Morawy i część Słowacji trafiły w większości do III Rzeszy oraz do Węgier i Polski
- 14 marca 1939 – proklamowano niepodległość Republiki Słowackiej
II wojna światowa
- 1939 – Słowacja uzależniła się politycznie i gospodarczo od III Rzeszy
- 28 sierpnia 1939 – Jozef Tiso ogłosił mobilizację wojsk
- 1 września 1939 – Słowacja zajęła polskie Spisz i Orawę, włączając się wraz z III Rzeszą i ZSRR do kampanii wrześniowej
- 17 września 1939 – Słowacja rozpoczęła naloty bombowe na polskie miasta i obiekty przemysłowe
- 23 września 1939 – Słowacja zakończyła walki z Polską
- kwiecień 1942 – Słowacja rozpoczęła deportację Żydów do Terezína i do niemieckich obozów koncentracyjnych położonych w okupowanej Polsce
- październik 1942 – w wyniku protestów i interwencji Watykanu wstrzymano deportację Żydów
- 1943 – w wyniku klęsk Wehrmachtu na froncie wschodnim na Słowacji zaczęły formować się organizacje konspiracyjne
- 29 sierpnia 1944 – wybuch powstania słowackiego
- październik 1944 – armia niemiecka stłumiła powstanie słowackie
- marzec 1945 – powołano w Moskwie rząd czechosłowacki złożony z przedstawicieli emigracyjnych działających w Londynie
Rządy komunistów
- 1946 – w wyborach do Słowackiej Rady Narodowej Partia Demokratyczna zdobyła dwa razy więcej głosów niż komuniści
- 1947 – Partia Demokratyczna została oskarżona o spisek antypaństwowy. W wyniku oskarżenia została zmarginalizowana
- luty 1948 – komuniści objęli dyktatorską władzę w Czechosłowacji
- 1968 – podczas „praskiej wiosny” rozpoczęto pracę nad federalizacją
- 1969 – wojska Układu Warszawskiego wkroczyły na teren Czechosłowacji
- koniec lat 70. XX w. – początek ruchu dysydenckiego na Słowacji
- 1989 – w wyniku aksamitnej rewolucji ukształtowały się dwa ugrupowania: Forum Obywatelskie (w Czechach) i Społeczeństwo Przeciwko Przemocy (na Słowacji)
Demokratyczna Czechosłowacja
- czerwiec 1990 – w wyniku wyborów parlamentarnych najwięcej głosów uzyskały Społeczeństwo Przeciwko Przemocy i Ruch Chrześcijańsko-Demokratyczny
- 1991 – początek prywatyzacji i transformacji gospodarczej
- 1991 – ze Społeczeństwa Przeciwko Przemocy wyłonił się Ruch na rzecz Demokratyzacji Słowacji
- lipiec 1992 – Słowacka Rada Narodowa uchwaliła suwerenność republiki
- 25 listopada 1992 – Zgromadzenie Federalne Czechosłowacji uchwaliło ustawę o podziale Czechosłowacji
- 1 stycznia 1993 – rozpad Czechosłowacji – utworzenie Czech i Słowacji. Prezydentem Słowacji został Vladimír Mečiar
Czasy najnowsze
- 1993 – Słowacja została członkiem Grupy Wyszehradzkiej
- 1993–1998 – zahamowanie procesu prywatyzacji
- 1996 – przeprowadzono reformę administracyjną – Słowację podzielono na kraje, okresy i obce, powstało 8 krajów: (bratysławski, trnawski, nitrzański, trenczyński, żyliński, bańskobystrzycki, preszowski i koszycki)
- 1998–2006 – władza prawicowego rządu Mikuláša Dzurindy, przyspieszenie prywatyzacji
- 1999 – wybory prezydenckie wygrał Rudolf Schuster
- 1 stycznia 2002 – kraje stały się samorządowe
- 1 maja 2004 – Słowacja została członkiem Unii Europejskiej
- 1 stycznia 2009 – Słowacja przyjęła walutę euro
- 27 września 2009 – wicepremier Dušan Čaplovič przeprosił Polskę za udział w IV rozbiorze Polski
- 2009 – wybudowano pierwszy mur oddzielający Słowaków od Romów, tworząc pierwsze „getto cygańskie”
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 Słowacja. Historia, [w:] Encyklopedia PWN [dostęp 2016-01-02].
- 1 2 3 4 5 Historia Słowacji – Chronologia. wyszehrad.com. [dostęp 2016-01-02]. (pol.).
- 1 2 3 4 5 Waldemar Kowalski: Słowacja: wicepremier przeprasza za udział w IV rozbiorze Polski. histmag.org, 2009-09-29. [dostęp 2016-01-03]. (pol.).
- ↑ Calendar of selected events (1998–2015). visegradgroup.eu. [dostęp 2016-01-02]. (ang.).
- 1 2 Jakub Łoginow: Podział administracyjny Słowacji - w oczekiwaniu na reformę. porteuropa.eu, 2010-09-08. [dostęp 2017-08-11]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-08-11)]. (pol.).
- ↑ Voľba prezidenta '99 – počet a podielov hlasov za SR, 2.kolo. app.statistics.sk, 1999-05-30. [dostęp 2016-01-03]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-08-19)]. (słow.).
- ↑ Słowacja w strefie euro źródłem doświadczeń dla Polski. rp.pl, 2013-05-05. [dostęp 2016-01-02]. (pol.).
- ↑ Romowie z Koszyc oddzieleni murem. Wirtualna Polska, 2013-07-13. [dostęp 2016-01-03]. (pol.).
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.