Kalendarium historii Czech – uporządkowany chronologicznie, począwszy od czasów najdawniejszych aż do współczesności, wykaz dat i wydarzeń z historii Czech.
Czasy najdawniejsze
- IV w. p.n.e. – ziemie obecnych Czech zajęli celtyccy Bojowie.
- I w. p.n.e. – germańscy Markomanowie opanowali tereny Bojów.
- przełom V i VI w. n.e. – ziemie obecnych Czech zajęły plemiona słowiańskie.
- 623–658 – ziemie, na których znajdują się dzisiejsze Czechy, znalazły się w składzie Państwa Samona.
- lata 60. IX w.–początek X w. – tereny obecnych Czech znalazły się w państwie wielkomorawskim.
- 862 – św. Cyryl i Metody rozpoczęli misję chrystianizacyjną na terenach Moraw i Słowacji.
- 884 – chrystianizacja Czech w obrządku słowiańskim.
- IX–X w. – książęta prascy z rodu Przemyślidów zjednoczyli sąsiednie plemiona słowiańskie we wczesnofeudalne państwo czeskie.
Państwo Przemyślidów
- 929 – Czechy stały się lennym krajem Rzeszy.
- 973–976 – utworzenie biskupstwa praskiego.
- X w. – obrządek łaciński wyparł obrządek słowiański.
- koniec X w. – Mieszko I wystąpił przeciw Czechom i wcielił do Polski ziemie Wiślan i Śląsk.
- 1003–1004 – panowanie Bolesława Chrobrego nad Czechami.
- 1019 – zjednoczenie Czech i Moraw.
- 1085 – Wratysław II został pierwszym królem Czech.
- XI w.–I poł. XII w. – konflikt między Czechami i Polską o Śląsk.
- 1198 – władcy Czech otrzymali dziedziczny tytuł królewski.
- 1212 – władcy Czech zostali zaliczeni do grona elektorów Rzeszy.
- XIII w. – Czechy opanowały chwilowo Austrię, Styrię, Karyntię i Krainę.
- 1278 – w wyniku bitwy pod Dürnkrut Czesi stracili Austrię, Styrię, Karyntię i Krainę na rzecz Habsburgów.
- 1300 – Wacław II koronował się w Gnieźnie na króla Polski.
- 1301–1304 – Czechy zajęły chwilowo Węgry.
- 1306 – zamordowano Wacława III, co oznaczało koniec dynastii Przemyślidów.
Rządy Luksemburgów i Jagiellonów
- 1335 – Jan Luksemburski zajął Śląsk.
- 1344 – założono praskie arcybiskupstwo.
- 1345 – wybucha wojna polsko-czeska.
- 1346–1378 – szczytowy okres czeskiego królestwa za panowania Karola IV.
- 1348 – Karol IV założył pierwszy uniwersytet w Czechach.
- 1355 – koronacja Karola IV.
- 1415 – duchowny Jan Hus został spalony na stosie za nawoływanie do zmian w Kościele Katolickim.
- lipiec 1419 – zwolennicy Jana Husa (husyci) sięgnęli po władzę w Pradze.
- listopad 1419 – zjazd panów i szlachty wybrał na króla Zygmunta Luksemburskiego – nowego władcy nie zaakceptowali husyci, którzy zaoferowali koronę czeską Władysławowi II Jagielle.
- 1419–1434 – wojny husyckie.
- 1420–1431 – Zygmunt Luksemburski zorganizował pięć krucjat przeciwko husytom.
- 1434 – doszło do porozumienia pomiędzy katolikami a umiarkowanymi husytami (kalikstynami). Do rozmów pokojowych nie zaproszono radykalnych husytów (taborytów).
- 1434 – w bitwie pod Lipanami katolicy i kalikstyni pokonali taborytów.
- 1436 – husyci ogłosili ugodę z Kościołem (kompaktaty praskie).
- I poł. XV w. – ostatecznie ukształtowała się w Czechach reprezentacja stanowa panów, szlachty i miast (sejmy) oraz utrwaliła się zasada elekcyjności tronu.
- 1471 – tron objął Władysław II Jagiellończyk.
- 1526 – tron objęli Habsburgowie.
Rządy Habsburgów
- XVI w. – początek reformacji w Czechach.
- 1618–1648 – wojna trzydziestoletnia pomiędzy czeską reprezentacją stanową a Habsburgami.
- 1620 – bitwa pod Białą Górą.
- 1635 – Czechy utraciły Łużyce na rzecz Saksonii.
- 1740–1748 – wojna o sukcesję austriacką.
- 1756–63 – wojna siedmioletnia.
- koniec XVIII w. – początek rewolucji przemysłowej w Czechach.
- XIX w. – odrodzenie narodowe Czechów.
- 1848 – panslawizm stał się programem czeskiego stronnictwa narodowego.
- II poł. XIX w. – Czechy stały się przodującą gospodarczo prowincją monarchii austriackiej.
- 1874 – czeskie stronnictwo narodowe rozpadło się na staroczechów i młodoczechów domagających się zwiększenia praw narodowych dla Czechów.
- 1878 – założono Czeską Partię Socjaldemokratyczną.
- koniec XIX w. – zaostrzył się konflikt pomiędzy ludnością czeską a niemiecką w wyniku wprowadzenia uregulowań językowych.
- 1914–1918 – czeski politycy liberalni opowiedzieli się po stronie ententy.
- 1916 – w Paryżu powstała Czechosłowacka Rada Narodowa.
- 1918 – w umowie pittsburskiej ustalono utworzenie wspólnego państwa Czechów i Słowaków.
- 28 października 1918 – Czechosłowacja proklamowała niepodległość.
Historia Czechosłowacji
Okres międzywojenny
- 1919–1920 – ustalono granice Czechosłowacji.
- 1920 – powstała konstytucja Czechosłowacji.
- 1920 – arbitraż międzynarodowy przyznał Czechosłowacji zachodnią część Śląska Cieszyńskiego oraz część Spiszu i Orawy.
- 1935 – wzmogły się tendencje nazistowskie i separatystyczne wśród Niemców zamieszkujących Sudety, wśród Polaków mieszkających na Zaolziu oraz wśród Węgrów na Słowacji.
- 1938 – Czechosłowację zmuszono do przyjęcia warunków układu monachijskiego.
- jesień 1938 – Niemcy zajęły Sudety.
- 2 października 1938 – Polska zajęła Zaolzie.
Okupacja niemiecka
- 15 marca 1939 – sejm słowacki proklamował niepodległość, zaś Czechy przekształcono w Protektorat Czech i Moraw (Zaolzie pozostało zajęte do września 1939 przez Polskę).
- 15 marca 1939–9 maja 1945 – okupacja Czech przez III Rzeszę.
- 1940 – w Londynie powstał czechosłowacki rząd na emigracji.
- marzec 1945 – rząd Czechosłowacji na emigracji przyjął współpracę z ZSRR.
Rządy komunistyczne
- 1945 – przeprowadzono nacjonalizację banków, towarzystw akcyjnych i zakładów przemysłowych.
- 1945 – wysiedlono 3 mln Niemców sudeckich.
- 1945 – Czechosłowacja została członkiem ONZ.
- 1948 – w wyniku praskiego zamachu władzę przejęła Komunistyczna Partia Czechosłowacji.
- 1948 – uchwalono nową konstytucję Czechosłowacji zapowiadającą przekształcenie jej w państwo socjalistyczne.
- 1949 – Czechosłowacja została członkiem RWPG.
- 1955 – Czechosłowacja została członkiem Układu Warszawskiego.
- 1960 – Zgromadzenie Narodowe uchwaliło nową konstytucję, która zmieniła nazwę państwa na Czechosłowacką Republikę Socjalistyczną.
- 1968 – „praska wiosna”.
- sierpień 1968 – wojska Układu Warszawskiego z ZSRR, NRD, Polski, Węgier i Bułgarii przeprowadziły wojskową interwencję.
- styczeń 1977 – powstała niezależna grupa opozycyjna Karta 77.
- lata 80. XX w. – kryzys gospodarczy.
- 15–21 stycznia 1989 – w Czechach doszło do manifestacji w 20. rocznicę samopodpalenia Jana Palacha („tydzień Palacha”).
- 21 sierpnia 1989 – milicja brutalnie stłumiła manifestacje w Czechach.
- 17 listopada 1989 – początek aksamitnej rewolucji.
- 20 listopada 1989 – 200 tys. osób protestowało w Pradze przeciwko systemowi komunistycznemu. Do mniejszych protestów doszło w Brnie, Bratysławie i w Ostrawie.
- 27 listopada 1989 – wybuchł dwugodzinny strajk generalny na terenie Czechosłowacji.
- 29 grudnia 1989 – prezydentem został Václav Havel.
Demokratyczna Czechosłowacja
- kwiecień 1990 – zmieniono nazwę państwa na Czeską i Słowacką Republikę Federacyjnę.
- 8–9 czerwca 1990 – wybory parlamentarne wygrały Forum Obywatelskie (Czechy) i Społeczeństwo przeciw Przemocy (Słowacja).
- lipiec 1992 – Słowacja ogłosiła deklarację niepodległości.
- 1 stycznia 1993 – rozpad Czechosłowacji na dwa samodzielne państwa: Czechy i Słowację.
Czasy najnowsze
- styczeń 1993 – Czechy przyjęto do ONZ.
- 1993 – prezydentem został Václav Havel.
- 1995 – Czechy przyjęto do OECD.
- 1999 – Czechy przyjęto do NATO.
- 1 maja 2004 – Czechy przyjęto do Unii Europejskiej.
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 Czechy. Historia, [w:] Encyklopedia PWN [dostęp 2016-01-06].
- 1 2 3 4 Historia Czech. czechyonline.com. [dostęp 2016-01-06]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-05)].
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Historia. Ambasada Republiki Czeskiej w Warszawie. [dostęp 2016-01-06]. (pol.).
- ↑ Święta narodowe – Czechy. wyszehrad.com. [dostęp 2016-01-06]. (pol.).
- ↑ Wojsko Polskie przekroczyło Olzę wśród olbrzymiego entuzjazmu społeczeństwa. „Gazeta Lwowska”, s. 1, Nr 225 z 4 października 1938.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 Instytut Pamięci Narodowej: Czechosłowacja – historia. rok1989.pl, 2009. [dostęp 2016-01-01]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-02-01)]. (pol.).
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.