bić

pozostałe formy
czas przyszły	m	będę bił, będę bić	będziesz bił, będziesz bić	będzie bił, będzie bić	będziemy bili, będziemy bić	będziecie bili, będziecie bić	będą bili, będą bić
	ż	będę biła, będę bić	będziesz biła, będziesz bić	będzie biła, będzie bić	będziemy biły, będziemy bić	będziecie biły, będziecie bić	będą biły, będą bić
	n	będę biło, będę bić	będziesz biło, będziesz bić	będzie biło, będzie bić	będziemy biły, będziemy bić	będziecie biły, będziecie bić	będą biły, będą bić
czas zaprzeszły	m	biłem był	biłeś był	bił był	biliśmy byli	biliście byli	bili byli
	ż	biłam była	biłaś była	biła była	biłyśmy były	biłyście były	biły były
	n	biłom było	biłoś było	biło było	biłyśmy były	biłyście były	biły były
forma bezosobowa czasu przeszłego		bito
tryb przypuszczający	m	biłbym, byłbym bił	biłbyś, byłbyś bił	biłby, byłby bił	bilibyśmy, bylibyśmy bili	bilibyście, bylibyście bili	biliby, byliby bili
	ż	biłabym, byłabym biła	biłabyś, byłabyś biła	biłaby, byłaby biła	biłybyśmy, byłybyśmy biły	biłybyście, byłybyście biły	biłyby, byłyby biły
	n	biłobym, byłobym biło	biłobyś, byłobyś biło	biłoby, byłoby biło	biłybyśmy, byłybyśmy biły	biłybyście, byłybyście biły	biłyby, byłyby biły
imiesłów przymiotnikowy czynny	m	bijący, niebijący
	ż	bijąca, niebijąca			bijące, niebijące
	n	bijące, niebijące			bijące, niebijące
imiesłów przymiotnikowy bierny	m	bity, niebity			bici, niebici
	ż	bita, niebita			bite, niebite
	n	bite, niebite			bite, niebite
imiesłów przysłówkowy współczesny		bijąc, nie bijąc
rzeczownik odczasownikowy		bicie, niebicie

(2.1-2) koniugacja Xa

forma

liczba pojedyncza

liczba mnoga

1. os.

2. os.

3. os.

1. os.

2. os.

3. os.

bezokolicznik

bić się

czas teraźniejszy

biję się

bijesz się

bije się

bijemy się

bijecie się

biją się

czas przeszły

m

biłem się

biłeś się

bił się

biliśmy się

biliście się

bili się

ż

biłam się

biłaś się

biła się

biłyśmy się

biłyście się

biły się

n

biłom się

biłoś się

biło się

tryb rozkazujący

niech się biję

bij się

niech się bije

bijmy się

bijcie się

niech się biją

pozostałe formy
czas przyszły	m	będę się bił, będę się bić	będziesz się bił, będziesz się bić	będzie się bił, będzie się bić	będziemy się bili, będziemy się bić	będziecie się bili, będziecie się bić	będą się bili, będą się bić
	ż	będę się biła, będę się bić	będziesz się biła, będziesz się bić	będzie się biła, będzie się bić	będziemy się biły, będziemy się bić	będziecie się biły, będziecie się bić	będą się biły, będą się bić
	n	będę się biło, będę się bić	będziesz się biło, będziesz się bić	będzie się biło, będzie się bić	będziemy się biły, będziemy się bić	będziecie się biły, będziecie się bić	będą się biły, będą się bić
czas zaprzeszły	m	biłem się był	biłeś się był	bił się był	biliśmy się byli	biliście się byli	bili się byli
	ż	biłam się była	biłaś się była	biła się była	biłyśmy się były	biłyście się były	biły się były
	n	biłom się było	biłoś się było	biło się było	biłyśmy się były	biłyście się były	biły się były
forma bezosobowa czasu przeszłego		bito się
tryb przypuszczający	m	biłbym się, byłbym się bił	biłbyś się, byłbyś się bił	biłby się, byłby się bił	bilibyśmy się, bylibyśmy się bili	bilibyście się, bylibyście się bili	biliby się, byliby się bili
	ż	biłabym się, byłabym się biła	biłabyś się, byłabyś się biła	biłaby się, byłaby się biła	biłybyśmy się, byłybyśmy się biły	biłybyście się, byłybyście się biły	biłyby się, byłyby się biły
	n	biłobym się, byłobym się biło	biłobyś się, byłobyś się biło	biłoby się, byłoby się biło	biłybyśmy się, byłybyśmy się biły	biłybyście się, byłybyście się biły	biłyby się, byłyby się biły
imiesłów przymiotnikowy czynny	m	bijący się, niebijący się
	ż	bijąca się, niebijąca się			bijące się, niebijące się
	n	bijące się, niebijące się			bijące się, niebijące się
imiesłów przymiotnikowy bierny	m	bity, niebity			bici, niebici
	ż	bita, niebita			bite, niebite
	n	bite, niebite			bite, niebite
imiesłów przysłówkowy współczesny		bijąc się, nie bijąc się
rzeczownik odczasownikowy		bicie się, niebicie się

przykłady:

(1.1) Wiktorio, nie bij pana, bo się spocisz !

(1.2) Na Anioł Pański biją dzwony.

(1.3) Pisklak bije powietrze skrzydłami bezskutecznie, próbując wzlecieć.

(1.4) Ale mi serce bije ze strachu.

(1.4) Na widok Pawła, Eli mocniej zabiło serce.

(1.7) Już tam ociec do swej Basi mówi zapłakany: „słuchaj jeno, pono nasi biją w tarabany”^[3].

(1.8) Muchy i karaluchy można bić złożoną gazetą.

składnia:

kolokacje:

(1.?) bić brawo • bić rekordy

(1.6) bić monetę / medal

(1.9) bić z dział/armat

synonimy:

(1.1) uderzać, tłuc; wulg. reg. śl. ciulać

(1.2) tykać

(1.3) machać

(1.6) emitować, wybijać

(1.7) bębnić

(1.8) tłuc

(1.9) strzelać,

(2.1) nawalać się, tłuc się

antonimy:

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

rzecz. bicie n, bitka ż, bitwa ż, bijak m, odbijacz mrz, bijatyka ż, rozbicie n, dobicie n

czas. rozbić, bijać, dobić dk., nabić dk., obić dk., odbić dk., przybić dk., podbić dk., ubić dk., wbić dk., wybić dk., zabić dk., przybijać ndk., wbijać ndk., dobijać ndk., nabijać ndk., obijać ndk., odbijać ndk., pobijać ndk., ubijać ndk., wbijać ndk., wybijać ndk.

przym. bity, bitny, bitewny

związki frazeologiczne:

a u was biją Murzynów • bić głową w mur • bić jak w kaczy kuper • bić na głowę • bić kogoś w czambuł • bić na alarm • bić pianę • bić pięścią w stół • bić się z myślami • bić po oczach • bić się w czoło • bić się w cudze piersi • bić się w piersi • bić pokłony • bić w dzwony na trwogę / bić na trwogę • biją Boże bębny • bity, ale syty • czyjeś serce bije dla kogoś • komu bije dzwon? • gdzie dwóch się bije, tam trzeci korzysta • niech cię kule biją • jak chłop baby nie bije, to w niej wątroba gnije / kiedy mąż żony nie bije, to w niej wątroba gnije, a kiedy ją przechlasta, to w niej wątroba przyrasta • błogosławióna baba, co chłopa bije, a przeklynty chłop, co sie ji do (sic!) • kto dobrze kocha, ten tęgo bije • orzech, sztokfisz, niewiasta jednym kształtem żyją, nic dobrego nie czynią, kiedy ich nie biją • na świętą Zofiję deszcz po polach bije • bić, aż będzie w niebie słychać • bić, ile wlezie • bić się dobrze w wielkiej kupie, a jeść w małej • w małej kompanii pij, w dużej się bij • bij się choćby z diabłem, aby w dobrej sprawie • dzielnie bił, tęgo pił, ale Boga kochał • kiedy nie biją, to jeszcze nie boli • kto bije, bywa też i bity • jak kto chce kogo bić, musi koniecznie i sam przy tym być • kto dobrze kocha, ten tęgo bije • nie liczba bije, ale męstwo • gdy ręka nie szermuje, szabla sama nie bije • wrzeszczy, a jeszcze go nie biją^[4] • wulg. bić konia

etymologia:

uwagi:

tłumaczenia:

angielski: (1.1) beat, hit
baskijski: (1.1) jo, astindu; (1.2) jo; (1.3) astindu; (1.4) taupadak egin; (1.5) jan; (1.6) txanponak egin; (1.7) jo
białoruski: (1.1) біць; (1.2) біць; (1.5) біць; (1.8) калоць
chiński standardowy: (1.1) 打 (dǎ)
czeski: (1.1) bít
dolnołużycki: (1.1) jebaś
duński: (1.1) banke, slå; (1.6) præge, slå
esperanto: (1.1) bati; (1.2) sonori; (1.4) bati
francuski: (1.1) frapper, battre; (1.2) sonner; (1.4) battre; (1.5) battre; (1.6) frapper, battre
grenlandzki: (1.1) persuppaa
hiszpański: (1.1) pegar, golpear; (1.2) doblar, tocar, dar las horas; (1.3) batir; (1.4) latir; (1.5) comer, matar; (1.6) acuñar; (1.7) tocar
interlingua: (1.1) bastonar, colpar, disgranar, frappar, massar, percuter; (1.4) palpitar
jidysz: (1.1) שמײַסן (szmajsn), האַקן (hakn), טליקען (tliken); (1.4) קלאַפּן (klapn); (1.7) קלאַפּן (klapn); (2.1) ווערן זיך (wern zich); (2.2) ווערן זיך (wern zich)
kataloński: (1.1) batre
kazachski: (1.1) соғу; (1.2) соғу
liwski: (1.1) rabbõ
łaciński: (1.1) pulso, battuo
niemiecki: (1.1) schlagen; (1.3) schlagen; (1.4) schlagen; (1.5) schlagen; (1.6) prägen; (1.7) schlagen; (1.8) erlegen; (2.2) sich durchschlagen
nowogrecki: (1.1) χτυπάω, χτυπώ; (1.2) χτυπάω, χτυπώ; (1.3) χτυπάω, χτυπώ; (1.4) χτυπάω, χτυπώ; (1.5) χτυπάω, χτυπώ; (1.6) κόβω; (1.7) χτυπάω, χτυπώ
połabski: (1.1) bai̯t
rosyjski: (1.1) бить; (1.2) бить, тикать; (1.4) бить; (1.5) крыть; (1.8) колоть
rumuński: (1.1) lovi; (2.1) se lovi
słowacki: (1.1) biť
suahili: (1.1) chapa, dunda; (1.4) dunda
szwedzki: (1.1) slå; (1.2) slå; (1.4) slå; (1.6) prägla
ukraiński: (1.1) бити
wilamowski: (1.1) śłön, šłuøn
wolof: (1.1) dóor; (1.5) daan

źródła:

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Zenon Klemensiewicz, Historia języka polskiego, PWN, Warszawa 2002, s. 130.
↑ Zbigniew Greń, Helena Krasowska, Słownik górali polskich na Bukowinie, SOW, Warszawa 2008, s. 32; dostęp: 27 października 2018.
↑ J. Wybicki Mazurek Dąbrowskiego
↑ Jan Tokarski, A ileż to kłopotu… ze spójnikiem „a”, „Poradnik Językowy” nr 4/1951, s. 5.

This article is issued from Wiktionary. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.

[ZKLEM-1] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Zenon Klemensiewicz, Historia języka polskiego, PWN, Warszawa 2002, s. 130.

[2] Zbigniew Greń, Helena Krasowska, Słownik górali polskich na Bukowinie, SOW, Warszawa 2008, s. 32; dostęp: 27 października 2018.

[3] J. Wybicki Mazurek Dąbrowskiego

[4] Jan Tokarski, A ileż to kłopotu… ze spójnikiem „a”, „Poradnik Językowy” nr 4/1951, s. 5.

[1]

[2]

[3]

[4]