naczelny (język polski)

naczelne (2.1)

wymowa:

​

znaczenia:

przymiotnik

(1.1) sprawujący zwierzchnią władzę

(1.2) będący na pierwszym planie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) zool. zwykle w lm Primates^[1], przedstawiciel rzędu ssaków charakteryzujących się najlepiej rozwiniętym mózgiem; zob. też Naczelne w Wikipedii

odmiana:

(1.1)

 

przypadek	liczba pojedyncza				liczba mnoga
	mos/mzw	mrz	ż	n	mos	nmos
mianownik	naczelny		naczelna	naczelne	naczelni	naczelne
dopełniacz	naczelnego		naczelnej	naczelnego	naczelnych
celownik	naczelnemu		naczelnej	naczelnemu	naczelnym
biernik	naczelnego	naczelny	naczelną	naczelne	naczelnych	naczelne
narzędnik	naczelnym		naczelną	naczelnym	naczelnymi
miejscownik	naczelnym		naczelnej	naczelnym	naczelnych
wołacz	naczelny		naczelna	naczelne	naczelni	naczelne
nie stopniuje się

przykłady:

(1.1) (…) jest odpowiedzialny bezpośrednio przed dyrektorem i naczelnym inżynierem za całokształt powierzonych mu prac (…)^[2].

(2.1) Od lat, część naukowców i aktywistów praw zwierząt stara się o przyznanie naczelnym podstawowych praw – do życia i wolności oraz wprowadzenia zakazu tortur wobec naszych najbliższych krewnych^[3].

(2.1) Nie licząc zamieszkującego wszystkie kontynenty człowieka, większość naczelnych zamieszkuje zwrotnikowe lub podzwrotnikowe obszary obu Ameryk, Afryki i Azji^[4].

składnia:

kolokacje:

(1.1) naczelny dowódca • redaktor / wódz naczelny • naczelna rada

(2.1) ssak naczelny

synonimy:

(1.1) generalny, głównodowodzący, główny, zwierzchni

(1.2) główny, pierwszy, najważniejszy

antonimy:

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

rzecz. czołówka ż, naczelnictwo n, naczelnikostwo n, naczelnik mos, naczelniczka ż

przyim. na czele

przysł. na czele

związki frazeologiczne:

etymologia:

uwagi:

tłumaczenia:

• angielski: (1.1) chief, supreme; (1.2) primary, main, major, supreme; (2.1) primate
• białoruski: (1.1) вярхоўны
• francuski: (2.1) primate
• hiszpański: (2.1) primate
• interlingua: (2.1) primate
• nowogrecki: (2.1) πρωτεύον
• rosyjski: (1.1) гла́вный, верхо́вный; (1.2) нача́льный; (2.1) прима́т m

źródła: