gruźliczanka (język polski)

chłopiec pijący gruźliczankę (1.1)

wymowa:

znaczenia:

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. żart. iron. woda sodowa sprzedawana w czasach PRL-u z saturatorów ulicznych^[1][2][3][4]

odmiana:

(1.1)

 

przypadek	liczba pojedyncza	liczba mnoga
mianownik	gruźliczanka	gruźliczanki
dopełniacz	gruźliczanki	gruźliczanek
celownik	gruźliczance	gruźliczankom
biernik	gruźliczankę	gruźliczanki
narzędnik	gruźliczanką	gruźliczankami
miejscownik	gruźliczance	gruźliczankach
wołacz	gruźliczanko	gruźliczanki

przykłady:

(1.1) W każdym razie szklanki płukane nad wyraz oszczędnie, przez krótkie psiknięcie wodą ze spryskiwacza, niedomyte były jednakowo: czy to za złotówkę czy za trzydzieści groszy. Więc w przypadku wody sodowej z saturatora, w imię prawdy historycznej, przymiotnik „czysta” wymagał użycia cudzysłowu. A jej popularna wówczas nazwa – gruźliczanka – była adekwatna absolutnie^[5].

(1.1) Z jednej szklanki, zazwyczaj graniastej, grubościennej piły setki ludzi. Oczywiście zanim dostał ją kolejny klient, szklanka była przepłukiwana przez właściciela saturatora. Szkopuł polegał na tym, że kolejny, setny, tysięczny raz szklaneczkę przepłukiwano w tej samej wodzie. Nic więc dziwnego, że uliczną wodę sodową nazywano gruźliczanką. Miała jednak powodzenie i jak twierdzili wtajemniczeni wystarczył jeden upalny sezon w pobliżu basenu kąpielowego, aby właściciel wózkasaturatora przez pozostałą część roku mógł pławić się w słodkim nieróbstwie^[6].

składnia:

kolokacje:

synonimy:

(1.1) woda sodowa

antonimy:

hiperonimy:

(1.1) napój

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

związki frazeologiczne:

etymologia:

(1.1) pol. gruźlica^[1]

uwagi:

tłumaczenia:

źródła: