SA123-003 | |
| Kraj produkcji | |
|---|---|
| Producent | |
| Lata budowy |
2009 |
| Układ osi |
2'2' |
| Wymiary | |
| Masa służbowa |
43 500 kg |
| Długość |
24 500 mm |
| Szerokość |
2 890 mm |
| Wysokość |
4 135 mm |
| Średnica kół |
840 mm |
| Parametry eksploatacyjne | |
| Maksymalna prędkość eksploatacyjna |
120 km/h |
| Parametry użytkowe | |
| Liczba miejsc siedzących |
70+8 |
| Liczba miejsc ogółem |
170 |
Pesa 401M (seria SA123) – wagon sterowniczy stosowany jako doczepa do szynobusów Pesa 214M serii SA106. Wagon ten został zbudowany przez Pesę Bydgoszcz dla urzędu marszałkowskiego województwa kujawsko-pomorskiego w liczbie 5 sztuk.
Geneza
W województwie kujawsko-pomorskim, szczególnie w jego zachodniej części, znajduje się wiele niezelektryfikowanych linii kolejowych. Od 2007 roku są one obsługiwane przez spółkę Arriva RP. Na liniach eksploatowane są w dużej mierze szynobusy Pesa 214M serii SA106, które jednak w trakcji pojedynczej okazywały się często zbyt małe. W celu rozwiązania problemu sprzęgano dwie jednostki typu 214M ze sobą albo jedną ze zwykłym wagonem osobowym. Pierwszy sposób powodował większe zapotrzebowanie na wagony spalinowe, a drugi zwiększenie liczby manewrów na stacjach, gdyż kabina maszynisty musi znajdować się na czole składu. Z tego powodu zdecydowano się na zakup wagonów sterowniczych z kabiną na końcu.
Konstrukcja
Wagony serii SA123 są produkowane przez bydgoską Pesę. Podczas konstrukcji wykorzystano wiele rozwiązań stosowanych w innych szynobusach. Pojazdy te są, obok wagonów serii SA121 i SA122, jedynymi z trzech typów wagonów sterowniczych w trakcji spalinowej w Polsce i jedynymi, które nie występują w stałym zespole pojazdów.
Pudło
Pudło wagonu jest niemal identyczne, jak nadwozie pojazdu typu 214Mb. Wagon, w przeciwieństwie do pojazdów z rodziny 214M, ma tylko jedną parę drzwi na stronę (w 214M taki układ pojawił się również w 2012 roku w wersji dla Kolei Mazowieckich oznaczonej serią SA135).
Wnętrze
Wagon jest w około 50% niskopodłogowy. Podłoga niska znajduje się na wysokości 600 mm ponad główką szyny, natomiast podłoga wysoka na 1290 mm. Pojazd posiada jedną toaletę nieprzystosowaną dla osób niepełnosprawnych, 70 stałych miejsc siedzących oraz 8 rozkładanych w strefie niskiej podłogi. Przestrzeń pasażerska jest monitorowana i klimatyzowana.
W wagonie znajduje się jedna klimatyzowana kabina sterownicza, która jest identyczna z kabiną maszynisty wagonu serii SA106, a na przeciwległym końcu umieszczono przedział służbowy dla drużyny konduktorskiej wyposażony w dwa fotele ustawione przodem do środka wagonu oraz stolik między nimi.
Agregat
Pod częścią podłogi znajduje się agregat prądotwórczy Lechomotoren (o mocy 56kW) napędzany silnikiem spalinowym Perkins. Agregat zasila wszystkie obwody elektryczne niezależnie od podpiętego wagonu silnikowego.
Wózki
W wagonie zastosowano wózki toczne JBg 3965, pozwalające na jazdę z prędkością 120km/h (takie same jak w pojazdach typu 214M). Jako pierwszy stopień usprężynowania zawieszenia zastosowano elementy metalowo-gumowe, a jako drugi poduszki pneumatyczne. Ponadto wózki wyposażono w hamulec tarczowy, piasecznice i urządzenia smarowania obrzeży skrajnych zestawów kołowych.
Eksploatacja
Na początku 2009 roku Urząd Marszałkowski w Toruniu zamówił w Pesie wagon sterowniczy, który mógłby współpracować z posiadanymi szynobusami 214M. Pięć wagonów kosztowało w sumie 23,7 mln złotych. Zostały one zakupione ze środków Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Kujawsko-Pomorskiego.
Wszystkie pięć wagonów zostało odebranych przez Urząd Marszałkowski 29 i 30 lipca 2009. Uroczystość z okazji przekazania do eksploatacji odbyła się 3 sierpnia w Chełmży. Pierwszy pojazd (SA123-001) został przekazany spółce PKP PR do obsługi połączenia Bydgoszcz Główna – Chełmża, a pozostałe 4 spółce Arriva PCC Rail do obsługi połączeń regionalnych w województwie.
PKP Przewozy Regionalne/Przewozy Regionalne
Wagon SA123-001 został przekazany ówczesnej spółce PKP Przewozy Regionalne, jednakże mały ruch na linii łączącej Bydgoszcz z Chełmżą powodował, że poza przejazdem inauguracyjnym pojazd ten nie wyruszał w trasę i stał w hali toruńskiej lokomotywowni. W późniejszym okresie pojazd ten został przekazany Arrivie.
Arriva PCC/Arriva RP
Początkowo spółce Arriva PCC przekazano 4 wagony, z których 2 skierowano do obsługi tras Toruń – Grudziądz i Bydgoszcz – Tuchola jako doczepa do SA106, a 2 pozostałe stanowiły rezerwę. W późniejszym okresie spółce przekazano również piąty SA123.
Zobacz też
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Paweł Terczyński. Pierwsze wagony sterownicze produkcji PSEA Bydgoszcz. „Świat Kolei”. 9/2009, s. 3. Łódź: EMI-PRESS. ISSN 1234-5962.
- ↑ Mapy ogólne. W: Ryszard Stankiewicz, Marcin Stiasny: Atlas Linii Kolejowych Polski 2011. Wyd. pierwsze. Rybnik: Eurosprinter, 2011, s. A3-H12. ISBN 978-83-931006-4-4. (pol.).
- 1 2 3 Arriva. W: Jacek Chiżyński: Atlas przewoźników kolejowych Polski 2011. Wyd. pierwsze. Rybnik: Eurosprinter, 2011, s. 6-9. ISBN 978-83-931006-5-1. (pol.).
- ↑ Specyfikacja SA135-015÷016 KM (jpg). rynek-kolejowy.pl, 2011-11-08. [dostęp 2012-02-24].
- 1 2 3 Wagony sterownicze 401M do autobusów szynowych. W: Robert Kroma, Janusz Sosiński, Krzysztof Zintel: Normalnotorowe wagony silnikowe kolei polskich 1991–2013. Wyd. 1. Poznań: BWH Kolpress, 2014, s. 124-126, seria: Encyklopedia taboru. ISBN 978-83-933257-6-4. (pol.).
- 1 2 Pesa Bydgoszcz SA: Doczepa sterująca typu 401M serii SA123. pesa.pl. [dostęp 2013-04-19]. (pol.).
- ↑ Pesa - Dokumentacje Systemu Utrzymania: DSU 214M,DSU 214Mb (kolejedolnoslaskie.eu) [data dostępu 2013-03-26].
- 1 2 3 4 Chełmża: Wagony doczepne z Pesy przekazane. inforail.pl, 2009-08-04. [dostęp 2009-09-25]. (pol.).
- ↑ Zestawienie pojazdów szynowych będących własnością Województwa Kujawsko-Pomorskiego. bip.kujawsko-pomorskie.pl. [dostęp 2017-02-25]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-03-07)].
- ↑ Nowy wagon stoi nieużywany w Toruniu. 2009-09-16. [dostęp 2013-04-04]. (pol.).