PWS-42

PWS-42
	Dane podstawowe
Państwo	Polska
Producent	Podlaska Wytwórnia Samolotów
Konstruktor	Zygmunt Jabłoński; Kazimierz Nowicki
Typ	samolot myśliwski
Konstrukcja	dolnopłat o konstrukcji drewnianej/mieszanej
Załoga	1
	Historia
Liczba egz.	makieta w budowie (1939)
	Dane techniczne
Napęd	1 silnik gwiazdowy Gnome-Rhône 14M7 Mars
Moc	537 kW (730 KM)
	Wymiary
Rozpiętość	ok. 9 m
Długość	ok. 7,1 m
Wysokość	ok. 2,4 m
Powierzchnia nośna	ok. 16 m²
	Masa
Własna	ok. 1450 kg
Użyteczna	ok. 450 kg
Startowa	ok. 1900 kg
	Osiągi
Prędkość maks.	520 km/h
Prędkość przelotowa	380 km/h
Prędkość minimalna	100 km/h
Prędkość wznoszenia	ok. 9 m/s
Pułap	ok. 8000 m
Zasięg	750 km
	Dane operacyjne
	Uzbrojenie
	4 PWU wz. 36 kal. 7,92 mm

PWS-42 – projekt polskiego jednomiejscowego samolotu myśliwskiego w układzie dolnopłatu z końca lat 30. XX wieku konstrukcji inż. Zygmunta Jabłońskiego oraz inż. Kazimierza Nowickiego. W 1939 roku w Podlaskiej Wytwórni Samolotów w Białej Podlaskiej trwała budowa makiety samolotu, którą przerwał wybuch II wojny światowej. Prototyp myśliwca miał być gotowy do lotu latem 1940 roku.

Historia

Wiosną 1939 roku Dowództwo Lotnictwa zamówiło w trzech krajowych wytwórniach projekty tzw. „lekkich samolotów myśliwskich”. Kierując się doświadczeniem zakładów i stopniem opanowania technologii produkcji Państwowym Zakładom Lotniczym w Warszawie zlecono budowę samolotu konstrukcji metalowej (PZL.45 Sokół), Doświadczalne Warsztaty Lotnicze otrzymały zadanie stworzenia myśliwca konstrukcji mieszanej (RWD-25), zaś w Podlaskiej Wytwórni Samolotów miała powstać pościgowa maszyna konstrukcji drewnianej. Wszystkie samoloty miały być napędzane francuskim silnikiem gwiazdowym Gnome-Rhône 14M Mars. Po oblataniu prototypów tych trzech myśliwców i przeprowadzeniu prób w Instytucie Technicznym Lotnictwa Dowództwo Lotnictwa miało wybrać najlepszą konstrukcję, która miała trafić na wyposażenie eskadr myśliwskich.

W kwietniu 1939 roku inżynierowie Zygmunt Jabłoński i Kazimierz Nowicki rozpoczęli prace nad myśliwcem, dla którego zarezerwowano oznaczenie PWS-42. Samolot miał być całkowicie drewnianym wolnonośnym dolnopłatem z zakrytą kabiną i chowanym podwoziem. Specjalną, laminowaną sklejkę na pokrycie kadłuba planowano pozyskać z wytwórni sklejek braci Konopackich w Mostach. Konstruktorzy opracowywali równolegle wariant konstrukcji mieszanej, z kratownicowym kadłubem spawanym z rur stalowych, a także – na wypadek problemów z pozyskaniem niezawodnego mechanizmu chowania kół – rozważali zastosowanie stałego podwozia.

Do wybuchu wojny projekt konstrukcyjny PWS-42 był w trakcie opracowywania (m.in. gotowe były rysunki skrzydeł i łoża silnika), a w budowie znajdowała się makieta. Prototyp płatowca miał zostać ukończony do lata 1940 roku. W archiwach rosyjskich w Moskwie znajdują się zdobyte w 1939 roku obliczenia dla samolotu myśliwskiego o nazwie PWS-46 – być może jest to późniejsze oznaczenie tego samego projektu lub kolejny, ulepszony model myśliwca.

Opis konstrukcji i dane techniczne

PWS-42 miał być jednosilnikowym, jednoosobowym dolnopłatem myśliwskim o konstrukcji drewnianej lub mieszanej. Kadłub o konstrukcji półskorupowej miał mieć pokrycie ze sklejki o dwóch krzywiznach, laminowanej folią aluminiową. Kabina pilota całkowicie zakryta.

Płat trapezowy, dwudźwigarowy, trójdzielny, konstrukcji drewnianej, także pokryty sklejką laminowaną folią aluminiową, wyposażony w klapy; rozpiętość miała wynosić około 9 metrów. Powierzchnia nośna miała mieć około 16 m², a obciążenie powierzchni miało wynosić 120 kg/m².

Długość samolotu miała wynieść około 7,1 metra, a wysokość 2,4 metra. Masa własna płatowca miała wynieść około 1450 kg, masa użyteczna 450 kg, zaś masa całkowita (startowa) 1900 kg. Usterzenie klasyczne, drewniane. Podwozie dwukołowe, jednogoleniowe, chowane w locie, z amortyzacją olejowo-powietrzną firmy Avia.

Napęd stanowić miał chłodzony powietrzem 14-cylindrowy silnik w układzie podwójnej gwiazdy Gnome-Rhône 14M7 Mars o mocy maksymalnej 537 kW (730 KM) przy 3135 obr./min na wysokości 3500 metrów, mocy nominalnej 485 kW (660 KM) na wysokości 3650 metrów, mocy startowej 471 kW (640 KM) i masie 450 kg, wyposażony w reduktor i sprężarkę. Obciążenie mocy wynosiło 2,9 kg/KM. Silnik miał mieć osłonę typu NACA z regulowanymi klapkami. Prędkość maksymalna miała wynieść 520 km/h, prędkość przelotowa 380 km/h, zaś prędkość minimalna 100 km/h. Maszyna miała osiągać pułap około 8000 metrów z prędkością wznoszenia wynoszącą około 9 m/s. Zasięg miał wynosić 750 km.

Samolot miał być uzbrojony w cztery karabiny maszynowe PWU wz. 36 kal. 7,92 mm: dwa synchronizowane w kadłubie i dwa w skrzydłach.

Uwagi

↑ Cynk 1971 ↓, s. 475 podaje, że samolot miał mieć nazwę PWS-42 Sokół.
↑ Cynk 1971 ↓, s. 476 podaje, że prędkość maksymalna miała wynosić 520–550 km/h.

Przypisy

↑ Chwałczyk i Glass 1990 ↓, s. 47.
1 2 3 4 Morgała 1972 ↓, s. 455.
↑ Chwałczyk i Glass 1990 ↓, s. 47–48.
1 2 3 Chwałczyk i Glass 1990 ↓, s. 48.
↑ Cynk 1971 ↓, s. 476.
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 Glass 2007 ↓, s. 163.
↑ Chwałczyk 1985 ↓, s. 36.
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 Morgała 2003 ↓, s. 349.
↑ Morgała 1972 ↓, s. 456.

Bibliografia

Tadeusz Chwałczyk: Podlaskie skrzydła. Rzeszów: Krajowa Agencja Wydawnicza, 1985. ISBN 83-03-00900-1.
Tadeusz Chwałczyk, Andrzej Glass: Samoloty PWS. Warszawa: Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, 1990, seria: Biblioteczka Skrzydlatej Polski. ISBN 83-206-0899-6.
Jerzy B. Cynk: Polish aircraft 1893-1939. London: Putman & Company Limited, 1971. ISBN 0-370-00085-4.
Andrzej Glass: Polskie konstrukcje lotnicze do 1939 r. T. 2. Sandomierz: Stratus, 2007. ISBN 978-83-89450-68-5.
Andrzej Morgała: Polskie samoloty wojskowe 1918-1939. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1972.
Andrzej Morgała: Samoloty wojskowe w Polsce 1924-1939. Warszawa: Bellona, 2003. ISBN 83-11-09319-9.

Linki zewnętrzne

Sylwetka samolotu PWS-42 w serwisie samolotypolskie.pl. samolotypolskie.pl. [dostęp 2023-06-26]. (pol.).

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.

[8] Cynk 1971 ↓, s. 475 podaje, że samolot miał mieć nazwę PWS-42 Sokół.

[11] Cynk 1971 ↓, s. 476 podaje, że prędkość maksymalna miała wynosić 520–550 km/h.

[CITEREFChwałczykGlass199047-1] Chwałczyk i Glass 1990 ↓, s. 47.

[CITEREFMorgała1972455-2] 1 2 3 4 Morgała 1972 ↓, s. 455.

[CITEREFChwałczykGlass199047–48-3] Chwałczyk i Glass 1990 ↓, s. 47–48.

[CITEREFChwałczykGlass199048-4] 1 2 3 Chwałczyk i Glass 1990 ↓, s. 48.

[CITEREFCynk1971476-5] Cynk 1971 ↓, s. 476.

[CITEREFGlass2007163-6] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 Glass 2007 ↓, s. 163.

[CITEREFChwałczyk198536-7] Chwałczyk 1985 ↓, s. 36.

[CITEREFMorgała2003349-9] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 Morgała 2003 ↓, s. 349.

[CITEREFMorgała1972456-10] Morgała 1972 ↓, s. 456.

[:1-12] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 obcej produkcji lub konstrukcji, używane przez Wojsko Polskie

Myśliwskie	Albatros D.II Albatros D.III Albatros D.III (Oef) Albatros D.V Ansaldo A.1 Balilla Ansaldo SVA.5 Blériot-SPAD S.51 Blériot-SPAD S.61 Bristol F.2 Fighter Fokker D.VII Fokker D.VIII Halberstadt C.V Halberstadt CL.II Halberstadt CL.IV Hannover CL.II Hannover CL.V Martinsyde F.4 Nieuport 16 Nieuport 17 Nieuport 23 Nieuport 24 Nieuport 27 Pfalz D.XII PWS-A PWS-10 PZL P.7 PZL P.11 RAF S.E.5 Sopwith Camel Sopwith Dolphin SPAD S.VII SPAD S.XIII Wibault 70
Bombowe	Airco DH.9 Albatros C.X Albatros C.XII Breguet 14 Breguet 19 Farman F-68 Goliath Fokker F.VII Friedrichshafen G.III Gotha G.IV PZL.23 Karaś PZL.37 Łoś Rumpler C.I LWS-6 Żubr
Samoloty rozpoznawcze i łącznikowe (towarzyszące)	AEG C.IV Albatros B.II Albatros C.I Albatros C.III Albatros C.V Albatros C.VII Albatros C.X Albatros C.XII Albatros C.XV Anatra Anasal Ansaldo A.300 Ansaldo SVA-9 Aviatik C.III Breguet 14 Breguet 19 De Havilland DH.60 Moth DFW C.V Hannover CL.II Hansa-Brandenburg C.I Lloyd C.II Lloyd C.IV Lloyd C.V Lublin R.X Lublin R.XIII LWS-3 Mewa LVG B.I LVG C.II LVG C.V LVG C.VI Oeffag C.I Oeffag C.II Potez XV Potez XXV Potez XXVII PWS-5 PZL Ł.2 Rumpler C.I Rumpler C.VII Rumpler C.VIII RWD-14 Czapla Salmson 2
Szkolne	Albatros B.I Albatros B.II LVG B.I Bartel BM-4 Bartel BM-5 Hansa-Brandenburg B.I Caudron G.III Hanriot H.19 Hanriot H.28 Morane-Saulnier MS.35 PWS-12 PWS-16 PWS-18 PWS-26 Rumpler C.VIII RWD-8 Lublin R.VIII Lublin R-XIV RWD-17
Szturmowe	Albatros J.I
Transportowe i sanitarne	Lublin R.XVI LWS-2
Wodnosamoloty	CANT Z.506 CAMS-30 Friedrichshafen FF.33 Friedrichshafen FF.49 Latham 43 LeO H.13 LeO H.135B3 Lublin R.VIII Lublin R.XIII Lübeck-Travemünde F4 Macchi M.9 Schreck FBA-17H
Balony i sterowce	Parseval-Sigsfeld Caquot typ R WBS-Caquot DB WBS-Caquot N-NN WBS model 39 WBS Jumping WBS E2 Zodiac VZ-11 Lech Gwiazda Polski
Samoloty prototypowe	Bartel BM-2 Bartel BM-3 Bartel BM-6 CWL WZ-X Lublin R-XX Nikol A-2 PWS-1 PWS-6 PWS-11 PWS-15 PWS-19 PWS-33 Wyżeł PWS-35 Ogar PWS-40 Junak PZL P.1 PZL P.6 PZL P.8 PZL.12 PZL.38 Wilk PZL.42 PZL.46 Sum PZL.50 Jastrząb
Projekty	Bartel BM-1 CWL WZ-VIII CWL WZ-IX Pteranodon PWS-2 PWS-3bis PWS-20ter/hydro PWS-22 PWS-40 PWS-42 PZL.3 PZL.8 PZL.9 PZL.15 PZL.18 PZL P.28 PZL.39 PZL.45 Sokół PZL.48 Lampart PZL.49 Miś PZL.53 Jastrząb II PZL.54 Ryś PZL.55 PZL.56 Kania PZL Łosoś RWD-22 RWD-25 WBS LOPP (sterowiec)
Produkowane na eksport	PZL P.24 PZL.43