Mosty
Масты
Herb Flaga
Państwo

 Białoruś

Obwód

 grodzieński

Rejon

mostowski

Wysokość

113 m n.p.m.

Populacja (2019)
• liczba ludności


15 770

Nr kierunkowy

1515

Kod pocztowy

231591

Tablice rejestracyjne

4

Położenie na mapie obwodu grodzieńskiego
Położenie na mapie Białorusi
Położenie na mapie Polski w 1939
53°24′N 24°32′E/53,400000 24,533333

Mosty (biał. Масты, Masty, ros. Мосты, Mosty) – miasto na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, 50 km od Grodna. 15,8 tys. mieszkańców (2018). Flaga i herb miasta Mosty zostały ustanowione 17 lipca 2006 ukazem prezydenta Białorusi nr 455. W mieście rozwinął się przemysł spożywczy, maszynowy oraz drzewny

Położenie

Okoliczne miasta:
Skidel Szczuczyn
Sokółka Zdzięcioł
Świsłocz Wołkowysk Słonim

Historia

Miasto królewskie ekonomii grodzieńskiej położone było w końcu XVIII wieku w powiecie grodzieńskim województwa trockiego.

Na początku 1919 roku Mosty zajęli bolszewicy. 14 lutego 1919 roku w pobliżu miasta miała miejsce potyczka pomiędzy zgrupowaniem Wojska Polskiego i Armią Czerwoną. Datę tę przyjmuje się jako początek wojny polsko-bolszewickiej. W dniach 22-23 lipca 1920 r. wojska polskie stoczyły pod miastem przegraną bitwę z wojskami sowieckimi.

W latach 1921–1939 siedziba wiejskiej gminy Mosty w województwie białostockim II Rzeczypospolitej.

Po wybuchu II wojny światowej mosty w miejscowości były chronione przez polskie jednostki. 17 września 1939 roku nastąpiła jednak ich ewakuacja koleją. Niedaleko od miejscowości, w lesie, pociąg wpadł w zasadzkę zorganizowaną przez komunistycznych dywersantów.

Do roku 1991 miasto było ważnym ośrodkiem przemysłu włókienniczego i energetycznego Białoruskiej SRR.

Zelwiany

Przed II wojną światową południową stronę Niemna stanowiła osobna miejscowość Zelwiany (dziś śladem po niej jest ul. Zelwianskaja w tej części miasta oraz nazwa rzeki uchodzącej w tym miejscu do Niemna – Zelwianki). Dobra te należały początkowo do rodziny Krzywickich, a od około połowy XIX wieku – do Tarasewiczów, w rękach których pozostawały do początku XX wieku.

Prawdopodobnie Ksawery Krzywicki zbudował tu w pierwszej ćwierci XIX wieku duży, piętnastoosiowy murowany klasycystyczny dwór, w środkowej trójosiowej części piętrowy, poza tym parterowy, na planie szerokiego prostokąta. Centralna część poprzedzona była portykiem w wielkim porządku o czterech masywnych kolumnach wspierających prostokątną attykę. Od strony ogrodowej do domu przylegał obszerny taras widokowy. Dwór był przykryty gładkim czterospadowym dachem gontowym. Wnętrza zaprojektowano dwutraktowo.

Wokół domu nie było prawie parku, ponieważ usytowany był między miasteczkiem a Niemnem. Przed portykiem znajdował się ogród z dużym gazonem i bramą wjazdową.

W pobliżu (na wschód od dworu) znajdowała się cerkiew, po której również nie ma już śladu.

Na zchodzie przechodzi w Podwórną (także dawna wieś, obecnie część Mostów).

Galeria

Przypisy

  1. ↑ Численность населения на 1 января 2018 г. и среднегодовая численность населения за 2017 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов и поселков городского т... [online], www.belstat.gov.by [dostęp 2019-03-09].
  2. ↑ Alaksandr Łukaszenka: Ukaz Priezidienta Riespubliki Biełaruś ot 17 ijula 2006 g. № 455 „Ob uczreżdienii oficyalnych gieraldiczeskich simwołow administratiwno-tierritorialnych jedinic Grodnienskoj obłasti”. Narodowy Internetowy Portal Prawny Republiki Białorusi, 2006-07-17. [dostęp 2011-04-13]. (ros.).
  3. ↑ Mosty, [w:] Encyklopedia PWN [dostęp 2021-09-12].
  4. ↑ Вялікі гістарычны атлас Беларусі Т.2, Mińsk 2013, s. 98.
  5. ↑ Lech Wyszczelski: Wstępna faza walk. W: Lech Wyszczelski: Wojna polsko-rosyjska 1919–1920. Wyd. 1. Warszawa: Bellona, 2010, s. 57. ISBN 978-83-11-11934-5.
  6. ↑ Gimnazjalistów rozstrzeliwali, Nóż w plecy. Dodatek specjalny „Rzeczpospolitej” oraz Urzędu do spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych nr 218 (8424) z 17 września 2009 roku, ISSN 0208-9130, s. 11.
  7. ↑ Zelwiany, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XIV: Worowo – Żyżyn, Warszawa 1895, s. 568.
  8. ↑ Zelwiany, [w:] Roman Aftanazy, Dzieje rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej, wyd. drugie przejrzane i uzupełnione, t. 2: Województwa brzesko-litewskie, nowogrodzkie, Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1993, s. 416–417, ISBN 83-04-03784-X, ISBN 83-04-03701-7 (całość).
  9. ↑ Cerkiew w Zelwianach na stronie Radzima.org. [dostęp 2017-10-15].

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.