| część Mostów | |
Dwór Krzywickich w Zelwianach za czasów II Rzeczypospolitej | |
| Państwo | |
|---|---|
| Obwód | |
| Miasto | |
| Strefa numeracyjna |
+375 1515 |
| Kod pocztowy |
231591 |
| Tablice rejestracyjne |
4 |
Położenie na mapie obwodu grodzieńskiego | |
Położenie na mapie Białorusi | |
| 53°23′59″N 24°31′54″E/53,399806 24,531778 | |
Zelwiany (biał. Зельвяны; ros. Зельвяны) – część miasta Mosty na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie mostowskim. Leży nad Niemnem. Dawniej samodzielna wieś.
Na zchodzie przechodzi w Podwórną (także dawna wieś, obecnie część Mostów).
Historia
Przed II wojną światową południową stronę Niemna stanowiła osobna miejscowość Zelwiany (dziś śladem po niej jest ul. Zelwianskaja w tej części miasta oraz nazwa rzeki uchodzącej w tym miejscu do Niemna – Zelwianki). Dobra te należały początkowo do rodziny Krzywickich, a od około połowy XIX wieku – do Tarasewiczów, w rękach których pozostawały do początku XX wieku.
Prawdopodobnie Ksawery Krzywicki zbudował tu w pierwszej ćwierci XIX wieku duży, piętnastoosiowy murowany klasycystyczny dwór, w środkowej trójosiowej części piętrowy, poza tym parterowy, na planie szerokiego prostokąta. Centralna część poprzedzona była portykiem w wielkim porządku o czterech masywnych kolumnach wspierających prostokątną attykę. Od strony ogrodowej do domu przylegał obszerny taras widokowy. Dwór był przykryty gładkim czterospadowym dachem gontowym. Wnętrza zaprojektowano dwutraktowo. Wokół domu nie było prawie parku, ponieważ usytowany był między miasteczkiem a Niemnem. Przed portykiem znajdował się ogród z dużym gazonem i bramą wjazdową. W pobliżu (na wschód od dworu) znajdowała się cerkiew, po której również nie ma już śladu.
W dwudziestoleciu międzywojennym miejscowość leżała w Polsce, w województwie białostockim, w powiecie wołkowyskim, w gminie Piaski . 16 października 1933 utworzyła gromadę w gminie Piaski. Po II wojnie światowej weszła w struktury ZSRR.
Przypisy
- ↑ Zelwiany, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XIV: Worowo – Żyżyn, Warszawa 1895, s. 568.
- ↑ Zelwiany, [w:] Roman Aftanazy, Dzieje rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej, wyd. drugie przejrzane i uzupełnione, t. 2: Województwa brzesko-litewskie, nowogrodzkie, Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1993, s. 416–417, ISBN 83-04-03784-X, ISBN 83-04-03701-7 (całość).
- ↑ Cerkiew w Zelwianach na stronie Radzima.org. [dostęp 2017-10-15].
- ↑ Baza Miejscowości Kresowych. [dostęp 2020-01-02]. (pol.).
- ↑ Białostocki Dziennik Wojewódzki. 1933, nr 11, poz. 51
Linki zewnętrzne
- Zelwiany, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XIV: Worowo – Żyżyn, Warszawa 1895, s. 568.
- Zelwiany na mapie WIG