tempo (język polski)

wymowa:
IPA: [ˈtɛ̃mpɔ], AS: [tmpo], zjawiska fonetyczne: nazal.
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) prędkość wykonywania jakiejś czynności, zwykle powtarzanej
(1.2) muz. szybkość utworu muzycznego
odmiana:
(1.1-2)
przykłady:
(1.1) Dyrektor zarządził zwiększenie tempa produkcji.
(1.2) Ten utwór jest w tempie largo.
składnia:
kolokacje:
(1.1) szybkie / wolne / ekspresowe / ślimacze (=wolne) / żółwie (=wolne) / wariackie (=szybkie) / … tempo • iść / robić coś w jakimś tempie • tempo pracy / biegu / … • narzucać komuś tempo = zmuszać kogoś do pracy / biegu / … w jakimś tempie • (nie) dotrzymywać komuś / czyjegoś tempa = (nie) nadążać za kimś
(1.2) tempo allegro / moderato / …
synonimy:
(1.1) szybkość, prędkość
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne:
w ślimaczym tempie
etymologia:
(1.2) wł. tempo < łac. tempus[1]
uwagi:
tłumaczenia:
źródła:
  1. Janusz Ekiert, Czy wiesz? Zagadki muzyczne, Warszawa 1995, wyd. Alfa, s. 23.

tempo (język angielski)

wymowa:
bryt. IPA: /ˈtɛm.pəʊ/, SAMPA: /tEm.p@U/
znaczenia:

rzeczownik

(1.1) tempo
(1.2) muz. tempo
odmiana:
lm tempos lub tempi
przykłady:
składnia:
kolokacje:
synonimy:
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne:
etymologia:
uwagi:
źródła:

tempo (język baskijski)

wymowa:
znaczenia:

rzeczownik

(1.1) muz. tempo[1]
odmiana:
przykłady:
składnia:
kolokacje:
synonimy:
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne:
etymologia:
uwagi:
źródła:

tempo (esperanto)

morfologia:
tempo
wymowa:
znaczenia:

rzeczownik

(1.1) fiz. czas
(1.2) czas, pora
(1.3) gram. czas
odmiana:
(1)
przykłady:
(1.1) La tempo pasinta jam neniam revenos; la tempon venontan neniu ankoraŭ konas.[1]Czas miniony już nigdy nie powróci; czasu nadchodzącego nikt jeszcze nie zna.
(1.2) Jam estas tempo iri domen.[2]Już czas iść do domu.
(1.2) Ankoraŭ ne estas tempo por plori.Jeszcze nie czas na płacz.
(1.3) Esperanto havas tri tempoj.Esperanto ma trzy czasy.
składnia:
kolokacje:
(1.2) estas tempo → jest czas, abyestas tempo porjest czas na
synonimy:
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
przym. tempa
związki frazeologiczne:
alia tempo, aliaj moroj • aliaj tempoj, aliaj moroj • depost tempo nememorebla • en la bona malnova tempo • estis la tempo, ni ne komprenis, pasis la tempo, la saĝ' al ni venis • gast' en tempo malĝusta estas ŝtono sur brusto • kio estis kaj pasis, tion tempo frakasis • la afero havas tempon • la tempo ĉiam malkaŝas la veron • la tempo venos, ni ĉion komprenos • plej bona kuracisto estas la tempo • por ĉiu ago venas la tempo de pago • se la tempo forblovis, ni jam helpi ne povas; kio post ni aperos, ni de ĝi ne suferos • sprit' en tempo ne ĝusta estas tre malbongusta • ŝuldon tempo ne kuracas • temp' estas monotemp' estas valoro simile al oro • tempo flatas, tempo batas • tempo kaj cirkonstancoj saĝon alportas • tempo prenas, tempo pagas • tempo toleras, sed vero aperas • tempo venos, zorgon prenos • uzu tempon estantan, antaŭvidu estontan, memoru estintan • venos tempo, venos konsilo
etymologia:
uwagi:
źródła:
  1. Ekzercaro § 22 w: L. Zamenhof, Fundamento de Esperanto, 1905.
  2. Ekzercaro § 28 w: L. Zamenhof, Fundamento de Esperanto, 1905.

tempo (ido)

wymowa:
znaczenia:

rzeczownik

(1.1) czas
odmiana:
przykłady:
składnia:
kolokacje:
synonimy:
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne:
etymologia:
uwagi:
źródła:

tempo (język portugalski)

wymowa:
IPA: ['tẽpʊ]
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) czas
(1.2) pogoda
odmiana:
przykłady:
składnia:
kolokacje:
synonimy:
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne:
etymologia:
uwagi:
źródła:

tempo (język szwedzki)

wymowa:
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) tempo (szybkość)
odmiana:
(1.1) ett tempo, tempot, tempon, tempona
przykłady:
składnia:
kolokacje:
synonimy:
(1.1) takt
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne:
etymologia:
uwagi:
źródła:

tempo (język włoski)

wymowa:
IPA: [ˈtɛmpo]
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) czas
(1.2) gram. czas
(1.3) meteorol. pogoda
(1.4) część (filmu, sztuki teatralnej, itp.)
(1.5) muz. tempo
odmiana:
lp tempo, lm tempi
przykłady:
składnia:
kolokacje:
synonimy:
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
przym. attempato
rzecz. tempaccio m
związki frazeologiczne:
etymologia:
(1.1) łac. tempus - „czas
(1.5) z (1.1)
uwagi:
zobacz też: Indeks:Włoski - Kalendarz i czas
źródła:
This article is issued from Wiktionary. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.