piasek (język polski)

piasek (1.1)

wymowa:

​, IPA: [ˈpʲjasɛk], AS: [pʹi ̯asek], zjawiska fonetyczne: zmięk.• i → j 

znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) luźna skała osadowa złożona z ziaren i okruchów skalnych o rozmiarze od 0,0625 do 2 mm, głównie kwarcu; zob. też piasek w Wikipedii

(1.2) przen. teren pokryty piaskiem (1.1)

(1.3) przen. substancja podobna do piasku (1.1)

odmiana:

(1.1-3)

 

przypadek	liczba pojedyncza	liczba mnoga
mianownik	piasek	piaski
dopełniacz	piasku	piasków
celownik	piaskowi	piaskom
biernik	piasek	piaski
narzędnik	piaskiem	piaskami
miejscownik	piasku	piaskach
wołacz	piasku	piaski

przykłady:

(1.1) Dzieci bawiły się w piasku.

(1.2) Słabe gleby bielicowe powstają na piaskach.

(1.3) Jeśli masz piasek w nerkach, to idź koniecznie do lekarza.

składnia:

kolokacje:

(1.1) drobny / gruby piasek • piasek drobnoziarnisty / średnioziarnisty / gruboziarnisty • piasek eoliczny / morski / rzeczny / wydmowy • piasek formierski / kwarcowy / szklarski / złotodajny • sypać piasek • posypywać piaskiem • eksploatować / wydobywać piasek • babka z piasku • lotny piasek

(1.2) ruchome piaski • piasek gliniasty

(1.3) piasek w nerkach • piasek cukrowy • piasek moczowy • piasek stalowy

synonimy:

antonimy:

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

rzecz. piaskarka ż, piaskowiec m, piaskownica ż, piaskowanie n

zdrobn. piaseczek m

zgrub. piach m, piaszczysko n

przym. piaskowy, piaszczysty, piaskowcowy

czas. piaskować

związki frazeologiczne:

budować na piasku • chować głowę w piasek • kręcić bicz z piasku • mieć piasek w oczach • mieć piasek w rękawach • dziura w worze, gość w komorze, piasek w mące, woda w łące, kąkol w życie, złość w habicie — rzeczy niecne • ruchome piaski • rzucać piaskiem w oczy • z piasku bicza nie ukręci • piasek kinetyczny

etymologia:

prasł. *pěsъkъ^[1]

uwagi:

(1.2) najczęściej w liczbie mnogiej

tłumaczenia:

• abchaski: (1.1) аҧслымӡ (āpsləmʒ)
• adygejski: (1.1) пшахъо (pšāχo)
• afrykanerski: (1.1) sand
• albański: (1.1) rërë ż
• aleucki: (1.1) cuguq, chugu-x̂
• amharski: (1.1) አሸዋ (ʾäšäwa)
• angielski: (1.1) sand
• arabski: (1.1) رمل m (raml)
• aragoński: (1.1) arena ż
• aramejski: (1.1) hebrajski חלא‏ / syryjski ܚܠܐ‏ m (khālā, kholo)
• arumuński: (1.1) arinã ż
• asturyjski: (1.1) sable m
• azerski: (1.1) qum
• baskijski: (1.1) harea, hondar
• baszkirski: (1.1) ҡом (qom)
• bengalski: (1.1) বালি (bāli)
• białoruski: (1.1) пясок m (piasok)
• birmański: (1.1) သဲ (sai:)
• bośniacki: (1.1) pijesak m
• bretoński: (1.1) traezh m
• bułgarski: (1.1) пясък m (pyasŭk)
• buriacki: (1.1) элһэн (elhen)
• cebuano: (1.1) balas
• chiński standardowy: (1.1) 沙 (shā), 沙子 (shāzi)
• chorwacki: (1.1) pijesak m
• czeczeński: (1.1) гӏум (ġum)
• czeski: (1.1) písek m
• cziczewa: (1.1) mchenga
• czirokeski: (1.1) ᏃᏯ (noya)
• dalmatyński: (1.1) sablaun m
• dolnołużycki: (1.1) pěsk m
• dolnoniemiecki: (1.1) Sand m
• duński: (1.1) sand n
• esperanto: (1.1) sablo
• estoński: (1.1) liiv
• farerski: (1.1) sandur m
• fidżyjski: (1.1) nuku
• fiński: (1.1) hiekka
• francuski: (1.1) sable m
• fryzyjski: (1.1) sân n
• fryzyjski saterlandzki: (1.1) Sound m
• gagauski: (1.1) kum
• galicyjski: (1.1) area ż, xabre m
• gruziński: (1.1) ქვიშა (kviša), სილა (sila)
• gudźarati: (1.1) રેતી ż (rētī)
• haitański: (1.1) sab
• hausa: (1.1) yashi, rairai
• hawajski: (1.1) one
• hebrajski: (1.1) חול m (chol)
• hindi: (1.1) रेत ż (ret), बालू m (bālū)
• hiszpański: (1.1) arena ż
• hmong: (1.1) suab zeb
• igbo: (1.1) ájá
• ilokano: (1.1) darat
• indonezyjski: (1.1) pasir, pantai pasir
• inguski: (1.1) гӏум (ġum)
• interlingua: (1.1) sablo
• inuktitut: (1.1) ᓯᐅᕋᖅ (siuraq)
• irlandzki: (1.1) gaineamh m
• islandzki: (1.1) sandur m
• jakucki: (1.1) кумах (kumax)
• japoński: (1.1) 砂 (すな, suna)
• jawajski: (1.1) wedhi
• jidysz: (1.1) זאַמד n (zamd)
• joruba: (1.1) erupẹ
• kabardyjski: (1.1) пшахъуэ (pšāχ°ă)
• kannada: (1.1) ಮರಳು (maraḷu)
• kantoński: (1.1) 沙 (saa1), 沙子 (saa1 zi2)
• karakałpacki: (1.1) qum
• kaszubski: (1.1) piôsk m
• kataloński: (1.1) sorra ż
• kazachski: (1.1) құм (qum)
• khmerski: (1.1) ខ្សាច់ (ksac), ដីខ្សាច់ (deikhsach)
• kirgiski: (1.1) кум (kum)
• koreański: (1.1) 모래 (morae)
• krymskotatarski: (1.1) qum
• kurmandżi: (1.1) qûm m
• laotański: (1.1) ດິນຊາຍ (din sāi), ຊາຍ (sāi)
• lingala: (1.1) zɛ́lɔ klasa 9a/10a
• litewski: (1.1) smėlis ż
• lojban: (1.1) canre
• luksemburski: (1.1) Sand m
• łaciński: (1.1) arena ż, harena ż
• łotewski: (1.1) smiltis ż
• macedoński: (1.1) песок m (pesok)
• malajalam: (1.1) മണല് (maṇal)
• malajski: (1.1) pasir
• malgaski: (1.1) fasika
• maltański: (1.1) ramel m
• manx: (1.1) geinnagh m
• maoryski: (1.1) onepū
• marathi: (1.1) वाळू (vāḷū)
• mongolski: (1.1) элс (els)
• nawaho: (1.1) séí
• nepalski: (1.1) बालुवा (bāluvā)
• niderlandzki: (1.1) zand n
• niemiecki: (1.1) Sand m
• norweski (bokmål): (1.1) sand m
• norweski (nynorsk): (1.1) sand m
• norweski (riksmål): (1.1) sand w
• nowogrecki: (1.1) άμμος ż
• ormiański: (1.1) ավազ (avaz)
• paszto: (1.1) شګه‏ ż (šᶕga), رېګ‏ m (reg)
• pendżabski: (1.1) ਰੇਤ (ret)
• perski: (1.1) شن‏ (šen), ماسه‏ (mâse), ریگ‏ (rig)
• pirahã: (1.1) taahoasi
• portugalski: (1.1) areia ż
• północnolapoński: (1.1) sáttu
• romansz: (1.1) sablun m
• romski: (1.1) kishaj m
• rosyjski: (1.1) песок m
• rumuński: (1.1) nisip n
• samoański: (1.1) oneone
• sanskryt: (1.1) सिकता ż
• serbski: (1.1) песак m (pesak)
• shona: (1.1) jecha
• sindhi: (1.1) ريت
• słowacki: (1.1) piesok m
• słoweński: (1.1) pesek m
• somalijski: (1.1) ciid
• sotho: (1.1) lehlabathe
• staro-cerkiewno-słowiański: (1.1) пѣсъкъ m (pěsŭkŭ)
• starogrecki: (1.1) ψάμμος m (psámmos)
• staro-wysoko-niemiecki: (1.1) sant n
• suahili: (1.1) mchanga klasa 3/4
• sundajski: (1.1) keusik
• syngaleski: (1.1) වැලි (væli)
• szkocki gaelicki: (1.1) gainmheach ż
• szwedzki: (1.1) sand w
• tadżycki: (1.1) рег (reg)
• tagalski: (1.1) buhangin
• tahitański: (1.1) one
• tajski: (1.1) ทราย (saai)
• tamilski: (1.1) மணல் (maṇal)
• tatarski: (1.1) ком
• telugu: (1.1) ఇసుక (isuka)
• tigrinia: (1.1) ሑጻ (ḥuṣa)
• tonga: (1.1) oneone
• turecki: (1.1) kum
• turkmeński: (1.1) gum
• udmurcki: (1.1) луо (luo)
• ujgurski: (1.1) قۇم‏ (qum)
• ukraiński: (1.1) пісок m (pisok)
• urdu: (1.1) ریت ż (ret)
• uzbecki: (1.1) qum
• walijski: (1.1) tywod m
• waloński: (1.1) såvlon m
• wenecki: (1.1) sabia ż
• węgierski: (1.1) homok
• wietnamski: (1.1) cát
• wilamowski: (1.1) zand m, zaond m, zant m
• włoski: (1.1) sabbia ż
• wolof: (1.1) suuf
• xhosa: (1.1) isanti
• zazaki: (1.1) qum
• zhuang: (1.1) sa
• zulu: (1.1) isihlabathi klasa 7/8
• żmudzki: (1.1) smėltės ż

źródła: