lato (język polski)

lato (1.1)
wymowa:
, IPA: [ˈlatɔ], AS: [lato]
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pora roku, charakteryzująca się najwyższymi temperaturami; zob. też lato w Wikipedii
(1.2) daw. rok[1][2]
odmiana:
(1.1-2)
przykłady:
(1.1) Lato to najgorętsza pora roku.
składnia:
kolokacje:
(1.1) chłodne / deszczowe / gorące / skwarne / upalne / zimne lato • długie / krótkie lato • latem / w lecie[3]
synonimy:
antonimy:
hiperonimy:
(1.1) pora roku
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
rzecz. polecie n, letnik m, letnisko n, lata nmos, letniość ż
przym. letni, leciwy, letniskowy
przysł. letnio, latoś
przyr. -letni
związki frazeologiczne:
babie lato • na to jak na lato • przysłowia: gdy na Wincentego i nawrócenie Pawła pogoda świeci, spodziewajcie się dobrego lata, dziecigdy słońce przygrzewa na Jana Dobrego, spodziewać się można lata pogodnego • kiedy w styczniu lato, w lecie zimno za to • kiedy w styczniu rośnie trawa, marna w lecie jest potrawa • kwiecień plecień, bo przeplata trochę zimy, trochę latakwiecień plecień, bo przeplata: trochę zimy, trochę lata • po styczniu jasnym i białym będą w lato upały • święty Michał lato przekichał
etymologia:
prasł. *lěto[4]
por. białor. лета, bośn. ljeto, bułg. лято, chorw. ljeto, czes. léto, kasz. lato, ros. лето, scs. лѣто, słc. leto i ukr. лі́то
uwagi:
(1.1) zobacz też: przedwiośniewiosna • przedlecie • latopoleciebabie latojesieńprzedzimiezima
zob. też lato w Wikicytatach
tłumaczenia:
(1.2) zobacz listę tłumaczeń w haśle: rok
  • abazyński: (1.1) пхны
  • abchaski: (1.1) аԥхын (āpxən), stara pisownia аҧхын (āpxən)
  • adygejski: (1.1) гъэмафэ (ġămāfă)
  • afrykanerski: (1.1) somer
  • alabama: (1.1) lokba, lokbaha; (1.2) lokbaha
  • albański: (1.1) verë ż
  • aleucki: (1.1) saqudaq, saaqudax
  • amharski: (1.1) በጋ (bäga)
  • angielski: (1.1) summer
  • arabski: (1.1) صيف (ʂaif) m
  • aramejski: (1.1) ܩܝܛܐ m (qayta)
  • arumuński: (1.1) vearã ż
  • asamski: (1.1) গ্ৰীষ্ম (grishmô)
  • asturyjski: (1.1) veranu m
  • awarski: (1.1) рии (rii)
  • azerski: (1.1) yay
  • baskijski: (1.1) uda
  • baszkirski: (1.1) йәй (yäy)
  • bengalski: (1.1) গ্রীষ্ম (grisshô)
  • białoruski: (1.1) лета n (ljeta)
  • birmański: (1.1) နွေရာသီ (nwerasi)
  • bośniacki: (1.1) ljeto n
  • bretoński: (1.1) hañv m -où
  • bułgarski: (1.1) лято n (ljato)
  • chiński standardowy: (1.1) 夏天 (xiàtiān), 夏季 (xiàjì)
  • chorwacki: (1.1) ljeto n
  • czeczeński: (1.1) аьхке (äχke)
  • czeski: (1.1) léto n
  • czirokeski: (1.1) ᎪᎨᏱ (gogeyi)
  • czuwaski: (1.1) ҫу (śu), ҫулла (śulla)
  • dalmatyński: (1.1) instuat m
  • dolnołużycki: (1.1) lěśe n
  • dolnoniemiecki: (1.1) Sommer m
  • duński: (1.1) sommer w
  • erzja: (1.1) кизэ (kize)
  • esperanto: (1.1) somero
  • estoński: (1.1) suvi
  • farerski: (1.1) summar n
  • fiński: (1.1) kesä
  • francuski: (1.1) été m
  • franko-prowansalski: (1.1) chôd-temps m, bon-temps m, étif m, étâf m, bôna sêson ż
  • friulski: (1.1) istât ż
  • fryzyjski: (1.1) simmer w
  • gagauski: (1.1) yaz
  • galicyjski: (1.1) verán m, vran m
  • gocki: (1.1) 𐌰𐍃𐌰𐌽𐍃 (asans) ż
  • górnołużycki: (1.1) lěćo n
  • grenlandzki: (1.1) aasaq, stara pisownia aussaĸ
  • gruziński: (1.1) ზაფხული (zapkhuli)
  • gudźarati: (1.1) ઉનાળો m (unāḷō)
  • hebrajski: (1.1) קיץ m (kajic)
  • hindi: (1.1) ग्रीष्म m (grīśm), गर्मी ż (garmī)
  • hiszpański: (1.1) verano m, estío m
  • ido: (1.1) somero
  • indonezyjski: (1.1) musim panas
  • inguski: (1.1) ахка (aχka)
  • interlingua: (1.1) estate
  • inuktitut: (1.1) ᐊᐅᔭ (auja)
  • inupiak: (1.1) auraq
  • irlandzki: (1.1) samhradh m
  • islandzki: (1.1) sumar n
  • japoński: (1.1) (なつ, natsu)
  • jèrriais: (1.1) êté m
  • jidysz: (1.1) זומער m (zumer)
  • joruba: (1.1) ìgbà é̩rùnìgbà oru
  • kabardyjski: (1.1) гъэмахуэ (ġămāx°ă)
  • kałmucki: (1.1) зан (zan)
  • kannada: (1.1) ಬೇಸಗೆ (bēsage)
  • kantoński: (1.1) 夏天 (haa6 tin1), 夏季 (haa6 gwai3)
  • karelski: (1.1) kezä
  • karpatorusiński: (1.1) лїто n (ljito)
  • kaszubski: (1.1) lato
  • kataloński: (1.1) estiu m
  • kazachski: (1.1) жаз (jaz)
  • keczua: (1.1) ruphay killa
  • khmerski: (1.1) គិម្ហន្ត (kɨmhɑn)
  • kirgiski: (1.1) жай (cay)
  • komi-permiacki: (1.1) гожӧм (gožöm)
  • koreański: (1.1) 여름 (yeoreum)
  • kornijski: (1.1) hav m
  • krymskotatarski: (1.1) yaz
  • laotański: (1.1) ຣະດູຮ້ອນ (ra dū hǭn)
  • lezgiński: (1.1) гад (gad)
  • litewski: (1.1) vasara ż
  • lojban: (1.1) crisa
  • luksemburski: (1.1) Summer m
  • łaciński: (1.1) aestas ż
  • łatgalski: (1.1) vosora ż
  • łotewski: (1.1) vasara ż
  • macedoński: (1.1) лето n (leto)
  • malajalam: (1.1) വേനല്‍ക്കാലം (vēnal‍kkālaṃ)
  • malajski: (1.1) musim panas
  • malediwski: (1.1) ހޫނު މޫސުން (hūnu mūsun)
  • malgaski: (1.1) fahavaratra
  • maltański: (1.1) sajf m
  • maoryski: (1.1) raumati
  • marathi: (1.1) उन्हाळा m (unhāḷā)
  • maryjski: (1.1) кеҥеж
  • mirandyjski: (1.1) berano m
  • moksza: (1.1) киза (kiza)
  • mongolski: (1.1) зун (zun)
  • nawaho: (1.1) shį́
  • nepalski: (1.1) गमीर (gamīr)
  • niderlandzki: (1.1) zomer m
  • niemiecki: (1.1) Sommer m
  • normandzki: (1.1) étaï m
  • norweski (bokmål): (1.1) sommer m
  • norweski (nynorsk): (1.1) sommar m, sumar m
  • nowogrecki: (1.1) καλοκαίρι n (kalokaíri), θέρος n (théros)
  • occidental: (1.1) estive
  • orija: (1.1) ଖରାଦିନ (kharādina)
  • ormiański: (1.1) ամառ (amaṙ)
  • osetyjski: (1.1) сӕрд (særd)
  • pendżabski: (1.1) ਗਰਮੀ ż (garmī)
  • perski: (1.1) تابستان (tâbestân), هامین (hâmin)
  • polski język migowy:
  • południowoałtajski: (1.1) јай (cay)
  • portugalski: (1.1) verão m
  • północnolapoński: (1.1) geassi
  • prowansalski: (1.1) estiu m
  • romansz: (1.1) stad m, sted m
  • rosyjski: (1.1) лето
  • rumuński: (1.1) vară
  • sanskryt: (1.1) ऊष्ण (ūṣṇa)
  • serbski: (1.1) лето n (leto)
  • sindhi: (1.1) اوُنہارو (ūnhārō)
  • skolt: (1.1) ǩieʹss
  • slovio: (1.1) Leto (Лето)
  • słowacki: (1.1) leto n
  • słoweński: (1.1) poletje n
  • staroangielski: (1.1) sumor m
  • staro-cerkiewno-słowiański: (1.1) лѣто n
  • starofrancuski: (1.1) esté m
  • starogrecki: (1.1) θέρος n (théros)
  • staronordyjski: (1.1) sumar n
  • staroormiański: (1.1) ամառն (amaṙn)
  • staroruski: (1.1) лѣто n
  • starosaksoński: (1.1) sumar m
  • staro-wysoko-niemiecki: (1.1) sumar m
  • suahili: (1.1) kiangazi
  • syngaleski: (1.1) ගිම්හාන ඍතුව (gimhāna ṛtuva)
  • szkocki: (1.1) simmer
  • szkocki gaelicki: (1.1) samhradh m
  • szorski: (1.1) чайғы (çayğı)
  • szwedzki: (1.1) sommar w
  • średnio-wysoko-niemiecki: (1.1) sumer m
  • tadżycki: (1.1) тобистон (tobiston)
  • tagalski: (1.1) tag-aráw
  • tajski: (1.1) ฤดูร้อน (ruedu ron)
  • tamilski: (1.1) கோடை காலம் (kōṭai kālam)
  • taos: (1.1) pȉléna
  • telugu: (1.1) ఎండకాలము (eṃḍakālamu)
  • tigrinia: (1.1) ሓጋይ (ḥagay)
  • turecki: (1.1) yaz
  • turkmeński: (1.1) tomus
  • tybetański: (1.1) དབྱར་ཀ (dbyar.ka), དབྱར་ཁ (dbyar.kha)
  • udmurcki: (1.1) гужем (gužem)
  • ujgurski: (1.1) از (yaz)
  • ukraiński: (1.1) літо n
  • urdu: (1.1) گرمی ż (garmī), گریشم m (grīśm), گرما ż (garmā), صيف m (ṣaif)
  • uzbecki: (1.1) yoz
  • volapük: (1.1) hitüp
  • walijski: (1.1) haf m
  • waloński: (1.1) esté m
  • wenecki: (1.1) istà ż
  • węgierski: (1.1) nyár
  • wietnamski: (1.1) mùa hè
  • wilamowski: (1.1) zummer m, zumer m
  • włoski: (1.1) estate ż
  • wolof: (1.1) nawet
  • xhosa: (1.1) ihlobo
  • zulu: (1.1) ihlobo
źródła:
  1. Hasło „Lato, czyli ‚rok’” w: Maciej Malinowski, Obcy język polski.
  2. publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Hasło „lato” w: Aleksander Brückner, Słownik etymologiczny języka polskiego, Krakowska Spółka Wydawnicza, Kraków 1927.
  3. publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Porada „latem, czyli w lecie” w: Poradnia językowa PWN.
  4. Czy znane jest pochodzenie nazw pór roku? w: Poradnia językowa UŚ.

lato (język fiński)

wymowa:
znaczenia:

rzeczownik

(1.1) stodoła
odmiana:
przykłady:
składnia:
kolokacje:
synonimy:
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne:
etymologia:
uwagi:
zobacz też: Indeks:Fiński - Fałszywi przyjaciele
źródła:

lato (język hiszpański)

wymowa:
IPA: [ˈla.to]
znaczenia:

przymiotnik

(1.1) (o pojęciu, znaczeniu) szeroki, rozległy
(1.2) obszerny, przestrzenny[1]

czasownik, forma fleksyjna

(2.1) 1. os. lp (yo) czasu teraźniejszego (presente) trybu oznajmującego (indicativo) od latir
odmiana:
(1) lp lato m, lata ż; lm latos m, latas ż
przykłady:
składnia:
kolokacje:
(1.1) en sentido latow szerokim pojęciu
synonimy:
(1.1) amplio
(1.2) dilatado, extenso, amplio
antonimy:
(1.2) breve
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne:
etymologia:
(1) łac. latus
uwagi:
zobacz też: Indeks:Hiszpański - Fałszywi przyjaciele
źródła:
  1. Stanisław Wawrzkowicz, Kazimierz Hiszpański, Podręczny słownik hiszpańsko-polski, Wiedza Powszechna, Warszawa 1993, ISBN 83-214-0925-3, s. 467.

lato (język kaszubski)

wymowa:
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) lato[1]
odmiana:
przykłady:
(1.1) Òb lato lubi mie jachac na ferije do Wiôldżi Wsë.Latem lubię jechać na wakacje do Władysławowa.
składnia:
kolokacje:
synonimy:
antonimy:
hiperonimy:
(1.1) cząd rokù
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne:
babie lato
etymologia:
uwagi:
zobacz też: nôzymk • zymklatojeséńprzedzëmazëma
źródła:
  1. Roman Drzeżdżon, Grzegorz J. Schramke, Słowniczek polsko-kaszubski, Region, Gdynia 2003-2012, ISBN 978-83-7591-191-6.

lato (język włoski)

wymowa:
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) bok, strona
(1.2) mat. bok
(1.3) przen. aspekt, strona
(1.4) rzad. przen. polit. stronnictwo[1]

przymiotnik

(2.1) książk. obszerny, szeroki
odmiana:
(1) lp lato; lm lati
(2) lp lato m, lata ż; lm lati m, late ż
przykłady:
składnia:
kolokacje:
(1.1) da tutti i latize wszystkich stron, zewsządil lato di una medagliastrona medaluparenti dal lato di madrekrewni ze strony matki
(1.2) il lato di un triangolobok trójkąta
(1.3) il lato debolesłaba strona, słaby punktil lato politico di un romanzopolityczny aspekt powieści
synonimy:
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne:
etymologia:
uwagi:
zobacz też: Indeks:Włoski - Fałszywi przyjaciele
źródła:
  1. W. Meisels, Podręczny słownik włosko-polski. Wiedza Powszechna, Warszawa 2005.
This article is issued from Wiktionary. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.