Aleksiej Sułtanow
Data i miejsce urodzenia

7 sierpnia 1969
Taszkent

Data i miejsce śmierci

30 czerwca 2005
Fort Worth

Instrumenty

fortepian

Gatunki

muzyka poważna

Strona internetowa

Aleksiej Sułtanow (ros. Алексей Файзулхакович Султанов, ur. 7 sierpnia 1969 w Taszkencie w Uzbeckiej Socjalistycznej Republice Radzieckiej, zm. 30 czerwca 2005 w Fort Worth w stanie Teksas w USA) – radziecki, rosyjski i amerykański pianista, cudowne dziecko, w 1989 zwycięzca Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. Van Cliburna w Fort Worth w Teksasie, a w 1995 laureat najwyższej, II nagrody na XIII Międzynarodowym Konkursie Pianistycznym im. Fryderyka Chopina.

Życiorys

Wykształcenie

Edukację muzyczną rozpoczął wcześnie, w wieku ośmiu lat grał koncerty fortepianowe z orkiestrą. Uczył się w dziesięcioletniej Specjalnej Szkole Muzycznej w Taszkencie, później w Centralnej Szkole Muzycznej przy Konserwatorium Moskiewskim, a wreszcie w samym Konserwatorium w klasie Lwa Naumowa.

Kariera pianistyczna

W 1982 wziął udział w Międzynarodowym Konkursie Radiowym dla Młodych Muzyków „Concertino Praha” w Pradze, a w 1986 w 8. Międzynarodowym Konkursie Muzycznym im. Piotra Czajkowskiego. W 1989 wygrał Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Van Cliburna w USA, choć jego występy były krytykowane przez niektórych jurorów i ekspertów. Dzięki temu sukcesowi zaczął dawać koncerty w krajach Europy i Ameryki Północnej. Wystąpił m.in. w Carnegie Hall. Był gościem amerykańskich programów telewizyjnych: The Today Show (NBC), Late Show with David Letterman (CBS) oraz The Tonight Show Starring Johnny Carson (NBC) oraz został przyjęty na prywatnym spotkaniu przez pianistę Vladimira Horowitza, wkrótce przed śmiercią seniora. W tym okresie, w 1990, poślubił studiującą w Moskwie wiolonczelistkę, pochodzącą z Republiki Łotwy w ZSRR – Dace Abele (potem Dace Sułtanow).

W 1991 odbył tournee koncertowe po Japonii. W 1995, gdy jury zdecydowało nie przyznać nikomu I nagrody, Sułtanow został laureatem II nagrody na XIII Międzynarodowym Konkursie Pianistycznym im. Fryderyka Chopina. Nagrodę otrzymał ex aequo z Philippe'em Giusiano. Sułtanow przyjął nagrodę, lecz nie wziął udziału w pierwszym koncercie galowym laureatów. Później koncertował w Polsce m.in. w 1996 w ramach XI Międzynarodowego Konkursu Skrzypcowego im. Henryka Wieniawskiego i w 1999. W 1998 w Moskwie przystąpił do 11. Międzynarodowego Konkursu Muzycznego im. Piotra Czajkowskiego, gdzie decyzją jury zakończył występy na drugim etapie.

W trakcie kariery nagrał płyty z muzyką m.in. Piotra Czajkowskiego, Siergieja Rachmaninow i Siergieja Prokofjewa m.in. dla wytwórni Teldec.

Choroba i następstwa

W połowie lat 90. doznał pierwszego udaru mózgu. W 2001 doznał kolejnego rozległego udaru, po którym poddany został operacji chirurgicznej i rozpoczął długotrwałą rehabilitację. Lewa strona jego ciała została sparaliżowana, co uniemożliwiło mu kontynuowanie pracy zawodowej. Wracając do zdrowia i przechodząc rehabilitację występował sporadycznie wraz z żoną, grając prawą ręką. Zmarł 30 czerwca 2005.

Życie prywatne

Pochodził z mieszkającej w Uzbeckiej Republice Socjalistycznej rodziny o muzycznych tradycjach. Rodzice (Faizulhak Sułtanow / Файзулхак Абдулхакович Султанов i Natalia Pogorełowa / Наталиа Михайловна Погорелова) grają na instrumentach smyczkowych – ojciec na wiolonczeli, a matka na skrzypcach. Rodzina przeprowadziła się do Moskwy w 1986.

Rodzice Aleksieja Sułtanowa wychowywali również młodszego syna – Siergieja (ur. 1976): został pianistą, pedagogiem instrumentu, występował m.in. w Polsce, Szwecji, Japonii, Kirgistanie.

Aleksiej Sułtanow w listopadzie 2004 otrzymał amerykańskie obywatelstwo w Fort Worth Convention Center. Zmarł podczas snu w swoim domu w USA w Fort Worth.

W kulturze

W listopadzie i grudniu 2020 Polskie Radio w programie pierwszym w audycjach z cyklu „Koncert Chopinowski”, prowadzonych przez Adama Rozlacha, wyemitowało nagrania pianisty dokonane w Warszawie podczas konkursu chopinowskiego ćwierć wieku wcześniej.

Podczas The Nashville International Chopin Piano Competition, organizowanej w USA w stanie Tennessee dla młodych wyróżniających się wirtuozów fortepianu, w październiku 2023, przewidziano przyznanie nagrody Grand Prix nazwanej „Alexei Sultanov Memorial Discovery Prize”. Jako pierwszy nagrodę tę otrzymał Kiron Atom Tellian, 21-letni pianista pochodzący z Austrii.

Przypisy

  1. 1 2 Dybowski 2005 ↓, s. 406.
  2. 1 2 3 4 5 6 Stanisław Dybowski, Alexei Sultanov : Narodowy Instytut Fryderyka Chopina [online], chopin.nifc.pl [dostęp 2023-07-08] (ang.).
  3. 1 2 3 Alexei Sultanov - Official Website [online], www.alexeisultanov.org [dostęp 2023-07-08].
  4. 1 2 3 4 Wayne Lee Gay, Pianist Alexei Sultanov Dead at 35 [online], classical-music.livejournal.com, 1 lipca 2005 [dostęp 2023-07-08] (ang.).
  5. 1 2 3 4 Tim Page, A Pianist Who Played His Own Rules, „The Washington Post”, 11 lipca 2005, ISSN 0190-8286 [dostęp 2023-07-08] (ang.).
  6. 1 2 3 Биография | Сайт памяти Алексея Султанова [online], www.alexeisultanov.ru [dostęp 2023-07-08] (ros.).
  7. 1 2 Robert Cummings: Alexei Sultanov – biography. allmusic.com. [dostęp 2017-11-05]. (ang.).
  8. ↑ Dybowski 2005 ↓, s. 409.
  9. ↑ Romuald Połczyński, Da Capo. 75 lat Międzynarodowych Konkursów im. Henryka Wieniawskiego, Poznań: Towarzystwo Muzyczne im. Henryka Wieniawskiego, Wojewódzka Biblioteka Publiczna i Centrum Animacji Kultury w Poznaniu, 2011, s. 149, ISBN 978-83-60746-92-9 (pol.).
  10. ↑ Da Capo 75 lat międzynarodowych konkursów [online], www.wieniawski.pl [dostęp 2023-07-15].
  11. 1 2 Dybowski 2005 ↓, s. 410.
  12. ↑ XI International Tchaikovsky Competition - Moscow 1998 [online], mmv.ru [dostęp 2024-04-22] [zarchiwizowane z adresu 2016-03-31].
  13. ↑ Barnes & Noble, Live in Japan [online], Barnes & Noble [dostęp 2023-07-08] (ang.).
  14. ↑ Alexei Sultanov – discography. allmusic.com. [dostęp 2017-11-05]. (ang.).
  15. ↑ Alexei Sultanov - Official Website - Dyskografia [online], www.alexeisultanov.org [dostęp 2023-07-08].
  16. ↑ 88 notes pour piano solo, Jean-Pierre Thiollet, Neva Editions, 2015, 153-155. ISBN 978-2-3505-5192-0
  17. ↑ Dybowski 2005 ↓, s. 411.
  18. 1 2 3 Sergey Sultanov [online], Chopin Nashville [dostęp 2023-07-19] (ang.).
  19. ↑ Alexei Sultanov - Biography [online], IMDb [dostęp 2023-07-08] (ang.).
  20. ↑ 8th International Sfogato Music & Arts Festival [online], karnet.krakowculture.pl [dostęp 2023-07-19] (ang.).
  21. ↑ VII Międzynarodowy Festiwal Muzyczno-Artystyczny Sfogato [online], www.polmic.pl [dostęp 2023-07-19] (pol.).
  22. ↑ Music competition [online], semibrevis.se [dostęp 2023-07-19] (ang.).
  23. ↑ Adam Rozlach, Jedynka - polskieradio.pl [online], Jedynka - Polskie Radio, 7 grudnia 2020 [dostęp 2023-07-10] (pol.).
  24. ↑ Nashville International Chopin Piano Competition [online], Chopin Nashville [dostęp 2023-07-10] (ang.).
  25. ↑ Nashville International Chopin Piano Competition Announces [online], 8 stycznia 2023 [dostęp 2023-07-10] (ang.).
  26. ↑ Dates | Nashville International Chopin Piano Competition [online], Chopin Nashville [dostęp 2023-07-10] (ang.).
  27. ↑ The Nashville International Chopin Piano Competition Announces the Alexei Sultanov Memorial Discovery Prize [online], PRLog [dostęp 2023-07-10] (ang.).
  28. ↑ Nashville hosts its first major International Piano Competition [online], www.tennessean.com, październik 2023 [dostęp 2023-10-20] (ang.).

Bibliografia

  • Stanisław Dybowski: Laureaci Konkursów Chopinowskich w Warszawie. Warszawa: Selene, 2005, s. 406–411. ISBN 83-910515-1-X.

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.