umierać (język polski)

wymowa:

​, IPA: [ũˈmʲjɛraʨ̑], AS: [ũmʹi ̯erać], zjawiska fonetyczne: zmięk.• nazal.• i → j 

znaczenia:

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. umrzeć)

(1.1) kończyć swoje życie, przestawać żyć

odmiana:

(1.1) koniugacja I

 

forma		liczba pojedyncza			liczba mnoga
		1. os.	2. os.	3. os.	1. os.	2. os.	3. os.
bezokolicznik		umierać
czas teraźniejszy		umieram	umierasz	umiera	umieramy	umieracie	umierają
czas przeszły	m	umierałem	umierałeś	umierał	umieraliśmy	umieraliście	umierali
	ż	umierałam	umierałaś	umierała	umierałyśmy	umierałyście	umierały
	n	umierałom	umierałoś	umierało
tryb rozkazujący		niech umieram	umieraj	niech umiera	umierajmy	umierajcie	niech umierają
pozostałe formy czas przyszły m będę umierał, będę umierać będziesz umierał, będziesz umierać będzie umierał, będzie umierać będziemy umierali, będziemy umierać będziecie umierali, będziecie umierać będą umierali, będą umierać ż będę umierała, będę umierać będziesz umierała, będziesz umierać będzie umierała, będzie umierać będziemy umierały, będziemy umierać będziecie umierały, będziecie umierać będą umierały, będą umierać n będę umierało, będę umierać będziesz umierało, będziesz umierać będzie umierało, będzie umierać czas zaprzeszły m umierałem był umierałeś był umierał był umieraliśmy byli umieraliście byli umierali byli ż umierałam była umierałaś była umierała była umierałyśmy były umierałyście były umierały były n umierałom było umierałoś było umierało było forma bezosobowa czasu przeszłego umierano tryb przypuszczający m umierałbym, byłbym umierał umierałbyś, byłbyś umierał umierałby, byłby umierał umieralibyśmy, bylibyśmy umierali umieralibyście, bylibyście umierali umieraliby, byliby umierali ż umierałabym, byłabym umierała umierałabyś, byłabyś umierała umierałaby, byłaby umierała umierałybyśmy, byłybyśmy umierały umierałybyście, byłybyście umierały umierałyby, byłyby umierały n umierałobym, byłobym umierało umierałobyś, byłobyś umierało umierałoby, byłoby umierało imiesłów przymiotnikowy czynny m umierający, nieumierający ż umierająca, nieumierająca umierające, nieumierające n umierające, nieumierające imiesłów przysłówkowy współczesny umierając, nie umierając rzeczownik odczasownikowy umieranie, nieumieranie

przykłady:

(1.1) Ludzie boją się starości — a umierać młodo nie pragną^[1].

składnia:

(1.1) umierać na + B.; umierać z + D.

kolokacje:

(1.1) umierać na odrę / raka / grypę / …

synonimy:

(1.1) konać, mrzeć; eufem. odchodzić; wulg. zdychać

antonimy:

(1.1) rodzić się; żyć

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

wyrazy pokrewne:

rzecz. mór m, umarlak m, umrzyk m, umieranie n, umieralnia ż, umór mrz

czas. umrzeć dk.

przym. obumarły

związki frazeologiczne:

umierać z ciekawości • umierać z głodu • umierać z miłości • umierać ze strachu • umierać ze śmiechu • kto ze strachu umiera, temu bździnami dzwonią • pamięć tego nie umiera, kto biednemu łzę ociera

etymologia:

uwagi:

tłumaczenia:

• albański: (1.1) vdes
• angielski: (1.1) die, decease, pass away
• arabski: (1.1) مات (māta)
• asturyjski: (1.1) morrer
• baskijski: (1.1) hil, zendu
• białoruski: (1.1) паміраць, уміраць
• bretoński: (1.1) mervel
• dolnołużycki: (1.1) wuměraś, mrěś
• duński: (1.1) dø
• dzongkha: (1.1) འཆི
• esperanto: (1.1) morti
• francuski: (1.1) mourir
• galicyjski: (1.1) morrer
• górnołużycki: (1.1) mrěć, książk. wuměrać
• hebrajski: (1.1) מת (met)
• hiszpański: (1.1) morir
• islandzki: (1.1) deyja
• japoński: (1.1) 死ぬ (しぬ, shinu), 死亡する(しぼうする) (shibō suru), przest. 死する(しする) (shi suru)
• jidysz: (1.1) שטאַרבן (sztarbn)
• kataloński: (1.1) morir
• kornijski: (1.1) merwel
• łaciński: (1.1) mori
• łotewski: (1.1) mirt
• niderlandzki: (1.1) sterven
• niemiecki: (1.1) sterben
• norweski (bokmål): (1.1) dø
• norweski (nynorsk): (1.1) døy
• nowogrecki: (1.1) πεθαίνω
• ormiański: (1.1) մեռնել
• portugalski: (1.1) morrer
• rosyjski: (1.1) умирать
• staroangielski: (1.1) oþcwelan
• szwedzki: (1.1) dö, avlida, gå bort, gå hädan, gå ur tiden, stupa, omkomma, förgås, ta ner skylten, kila runt hörnet, trilla av pinn, bita i gräset
• turecki: (1.1) ölmek
• turkmeński: (1.1) ölmek
• tybetański: (1.1) འཆི
• ukraiński: (1.1) помирати, вмирати, умирати
• węgierski: (1.1) meghal
• wilamowski: (1.1) śtarwa, śtaorwa
• włoski: (1.1) decedere, morire, spirare
• wolof: (1.1) dee
• xhosa: (1.1) ukufa

źródła: