kogut (język polski)

kogut (1.1)
kura i kogut (1.2) bażanta
kogut (2.2)
wymowa:
, IPA: [ˈkɔɡut], AS: [kogut]
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. roln. samiec kury domowej; zob. też kogut w Wikipedii
(1.2) ornit. łow. samiec innych kurowatych, np. bażanta, głuszca; zob. też kogut w Wikipedii

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) pot. fryzj. kosmyk włosów na głowie odstający w innym kierunku niż reszta fryzury
(2.2) pot. techn. migająca lampa sygnalizacyjna, która jest umieszczana m.in. na pojazdach uprzywilejowanych

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(3.1) pot. przen. człowiek czupurny, zadziorny[1]
(3.2) pot. przen. mężczyzna mający dużą sprawność seksualną[1]
odmiana:
(1.1-2)
(2.1-2)
(3.1-2)
przykłady:
(1.1) Rano obudziło mnie pianie koguta.
(2.1) Chodź, mamusia ci ugładzi tego koguta.
(2.2) Policjanci wystawili koguta i pomknęli za uciekającym.
składnia:
kolokacje:
(1.1) kogut pieje
(2.2) jechać na kogucie • użyć / używać / włączyć koguta
synonimy:
(1.1) kur; reg. pozn. kokot, reg. śl. kohót kokot
(3.2) donżuan, casanova, lowelas, romeo, playboy, wszetecznik, lubieżnik, żigolak, celadon
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
(1.1) kapłon
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
rzecz. kogutnica ż
zdrobn. kogucik m, kogutek m
zgrub. kogucisko n
przym. koguci
przysł. kogucio
związki frazeologiczne:
dobry kogut nie tyje • rany koguta • miała baba koguta • każdy kogut na swych śmieciach śmielszy • kogut myślał o niedzieli, a w sobotę łeb ucięli • kogut pieje, pogoda się chwieje • bez koguta także świta • gdzie kogut nie pieje, tam się źle dzieje • kogut pieje na grzędzie, jak było, tak będzie • znalazł kogut perłędla dwóch kogutów za mało miejsca na jednym gnoju • gdzie kura gdacze, tam kogut milczy • czubić się jak dwa koguty / patrzeć na siebie jak dwa koguty[2]
etymologia:
prasł. *kokotъ
uwagi:
(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Ptaki
(1.1) zob. też kogut w Wikicytatach
(1.1) zob. też kogut (ujednoznacznienie) w Wikipedii
tłumaczenia:
źródła:
  1. 1 2 publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Hasło „kogut” w: Słownik języka polskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN.
  2. Włodzimierz Wysoczański, Opozycja homo – animal z perspektywy reguł postępowania (na materiale frazemów wybranych języków), „Acta Universitatis Wratislaviensis” no 2282, Język a Kultura, t. 16, Wrocław 2001, s. 87.
This article is issued from Wiktionary. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.