Kanonierki typu Ardent
Kraj budowy

 Francja

Użytkownicy

 Marine nationale

Stocznia

7 stoczni, patrz w tekście

Wejście do służby

1916-1917

Wycofanie

1920–1944

Zbudowane okręty

23

Dane taktyczno-techniczne
Wyporność

normalna: 266–310 ton
pełna: 400–410 ton

Długość

60,2 metra

Szerokość

7,2 metra

Zanurzenie

2,9 metra

Napęd

1 lub 2 maszyny parowe potrójnego rozprężania o mocy 1200–2200 KM
2 kotły, 1 lub 2 śruby

Prędkość

14–17 węzłów

Zasięg

2000 Mm przy prędkości 10 węzłów

Załoga

55

Uzbrojenie

2 działa kal. 100 lub 145 mm L/45 (2 x I)
2 zrzutnie bg

Kanonierki typu Ardent – typ francuskich okrętów klasyfikowanych jako kanonierki lub awizo z okresu I wojny światowej i dwudziestolecia międzywojennego. W latach 1915–1917 w siedmiu stoczniach zbudowano 23 okręty tego typu. Jednostki weszły w skład Marine nationale w latach 1916–1917 i wzięły udział w działaniach wojennych, operując na Atlantyku i Morzu Śródziemnym. Większość jednostek została wycofanych ze służby w okresie międzywojennym, a cztery dotrwały do II wojny światowej.

Projekt i budowa

Okręty typu Ardent zostały zamówione na podstawie wojennego programu rozbudowy floty francuskiej z 1916 i 1917 roku. Klasyfikowane były początkowo jako kanonierki do zwalczania okrętów podwodnych (fr. Canonnières contre sous-marins). Później we Francji klasyfikowano je jako awiza 2. klasy. Okręty były w zasadzie identyczne z awizami typu Friponne, różniąc się głównie rodzajem siłowni: jednostki typu Ardent wyposażono w maszyny parowe (w wielu przypadkach zdemontowanych z wycofanych ze służby przybrzeżnych torpedowców), zaś na kanonierkach typu Friponne zastosowano silniki wysokoprężne. Wszystkie miały kliprowe dzioby, różniąc się kształtem nadbudówek i wyposażeniem.

Spośród 23 okrętów typu Ardent trzy zbudowane zostały w stoczni Arsenal de Brest w Breście, trzy w stoczni Arsenal de Rochefort w Rochefort, pięć w stoczni Chantiers et Ateliers de Provence w Port-de-Bouc, trzy w stoczni Forges et Chantiers de la Gironde w Bordeaux, dwa w stoczni Société Nouvelle des Forges et Chantiers de la Méditerranée w La Seyne-sur-Mer, dwa w stoczni Ateliers et Chantiers de la Loire w Saint-Nazaire, a pięć w stoczni Arsenal de Lorient w Lorient. Stępki jednostek położono w latach 1915-1917, a zwodowane zostały w latach 1916–1917.

Okręt Stocznia Początek budowy Wodowanie Wejście do służby Los jednostki
„Agile” Brest 1916 1916 1916 wycofany w 1933
„Alerte” Rochefort 1916 1916 1916 wycofany w 1936
„Ardent” Brest 1916 5 marca 1916 1916 wycofany w 1936
„Audacieuse” Port-de-Bouc 1916 1917 1917 złomowany w 1940
„Batailleuse” Port-de-Bouc 1916 1917 1917 zatopiony jako okręt-cel w 1938
„Belliqueuse” Bordeaux 1916 1916 1916 wycofany w 1928
„Boudeuse” La Seyne-sur-Mer 1916 1916 1916 wycofany w 1920, sprzedany Rumunii
„Capricieuse” Saint-Nazaire 1916 1916 1916 wycofany w 1934
„Courageuse” Rochefort 1916 1916 1916 wycofany w 1920
„Curieuse” Lorient 1916 1916 1916 wycofany w 1926
„Dédaigneuse” Bordeaux 1916 1916 1916 samozatopiony 27 listopada 1942
w 1943 włoski FR 56
później niemiecki M-6020
„Emporté” Saint-Nazaire 1916 1916 1916 wycofany w 1927
„Espiègle” Rochefort 1916 1916 1916 wycofany w 1920
„Étourdi” Lorient 1916 21 marca 1916 1916 samozatopiony 19 czerwca 1940
„Éveillé” La Seyne-sur-Mer 1917 1917 1917 wycofany w 1928
„Gracieuse” Lorient 1916 1916 1916 wycofany w 1938
„Impétueuse” Bordeaux 1916 1917 1917 wycofany w 1938
„Inconstant” Brest 1916 6 marca 1916 1916 wycofany w 1933
„Malicieuse” Port-de-Bouc 1916 1916 1916 wycofany w 1939
„Moqueuse” Lorient 1916 1916 1916 zniszczony w 1923
„Railleuse” Port-de-Bouc 1916 1916 1916 wycofany 1 marca 1920
„Sans Souci” Lorient 1 grudnia 1915 1916 1916 wycofany w 1936
„Tapageuse” Port-de-Bouc 1916 1917 1917 złomowany w 1944

Dane taktyczno-techniczne

Okręty były kanonierkami przeznaczonymi do zwalczania okrętów podwodnych. Długość całkowita kadłuba wynosiła 60,2 metra, szerokość 7,2 metra i zanurzenie 2,9 metra. Wyporność normalna wynosiła od 266 („Agile”, „Ardent”, „Emporté”, „Espiègle”, „Étourdi”, „Éveillé”, „Inconstant” i „Sans Souci”) do 310 ton (pozostałe), zaś pełna między 400 a 410 ton. Okręty napędzane były przez jedną („Agile”, „Ardent”, „Emporté”, „Espiègle”, „Étourdi”, „Éveillé”, „Inconstant” i „Sans Souci”) lub dwie pionowe (pozostałe) maszyny parowe potrójnego rozprężania o łącznej mocy od 1200 do 2200 KM, poruszające odpowiednio jedną bądź dwiema śrubami. Parę dostarczały dwa opalane węglem kotły systemu Du Temple lub Normand. Maksymalna prędkość okrętów wynosiła od 14 do 17 węzłów. Okręty zabierały 85 ton paliwa, co pozwalało osiągnąć zasięg wynoszący 2000 Mm przy prędkości 10 węzłów.

Uzbrojenie kanonierek składało się z dwóch pojedynczych dział kalibru 145 mm L/45 M1910 („Ardent”, „Étourdi” i „Sans Souci”) lub 100 mm M1897 L/45 (pozostałe) i dwóch zrzutni bomb głębinowych.

Załoga pojedynczego okrętu liczyła 55 oficerów, podoficerów i marynarzy.

Służba

Jednostki typu Aredent zostały wcielone do służby w Marine nationale w latach 1916–1917. Okręty służyły podczas I wojny światowej na wodach Oceanu Atlantyckiego i na Morzu Śródziemnym. Między 1918 a 1920 rokiem kanonierki przebudowano na trałowce, dodając do ich wyposażenia trały mechaniczne. Większość okrętów została wycofana ze służby w okresie międzywojennym. Do wybuchu II wojny światowej dotrwały cztery jednostki, z których najdłużej w służbie (do 1944 roku) został „Tapageuse”, który w listopadzie 1942 roku został przejęty przez Wolnych Francuzów.

Uwagi

  1. ↑ Parkes 1933 ↓, s. 213 podaje, że zasięg okrętów wynosił 3000 Mm przy prędkości 10 węzłów i 1600 Mm przy prędkości maksymalnej.
  2. ↑ Parkes 1933 ↓, s. 213 podaje, że załoga pojedynczego okrętu liczyła 65 osób.

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 Gardiner i Gray 1985 ↓, s. 215.
  2. ↑ Labayle-Couhat 1974 ↓, s. 180-184.
  3. 1 2 3 4 5 Labayle-Couhat 1974 ↓, s. 184.
  4. ↑ Jane's Fighting Ships of World War I. John Moore (wstęp). Wyd. reprint 2001. Londyn: Random House Group, 1919, s. 192. ISBN 1-85170-378-0.
  5. ↑ GRACIEUSE - Canonnière contre sous-marins. Service historique de la Défense. [dostęp 2022-10-30]. (fr.).
  6. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Gogin 2022 ↓.
  7. ↑ Gardiner i Gray 1985 ↓, s. 215-216.
  8. 1 2 Labayle-Couhat 1974 ↓, s. 180, 183.
  9. 1 2 3 4 Labayle-Couhat 1974 ↓, s. 180.

Bibliografia

  • Conway’s All the World’s Fighting Ships 1906–1921. Robert Gardiner, Randal Gray (red.). London: Conway Maritime Press, 1985. ISBN 0-85177-245-5. (ang.).
  • Ivan Gogin: ARDENT 2nd class avisos (ASW gunboats) (1916 - 1917). Navypedia. [dostęp 2022-10-22]. (ang.).
  • Jane’s Fighting Ships 1933. Oscar Parkes (red.). London: Sampson Low, Marston & Co., 1933. (ang.).
  • Jean Labayle-Couhat: French warships of World War I. London: Ian Allan Ltd., 1974. ISBN 0-7110-0445-5. (ang.).
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.