Herody – ludowe przedstawienia bożonarodzeniowe odgrywane w różnych regionach Polski przez grupy kolędnicze, podobne do jasełek.

Opis

Treść przedstawienia opiera się na fragmencie Ewangelii (Mt 2, 16-19) opisującym rzeź niewiniątek i śmierć króla Heroda Wielkiego. Główny wątek dramatyczny ma cechy moralitetu – ukazuje walkę dobra (anioł) ze złem (diabeł). Despotyczny Herod skazany jest na wieczne potępienie i poddany dwóm egzekucjom: śmierć zabiera jego ciało, a diabeł duszę. W niektórych regionach Polski do wątku głównego dodawane były wątki fakultatywne, np. humorystyczne sceny z Żydem i Turkiem lub wizytę Trzech Króli.

Grupa Herodów w okresie od drugiego dnia Bożego Narodzenia do Święta Trzech Króli przechodzi przez miejscowość, z publicznością w postaci mieszkańców odwiedzanych podwórek i mijanych ulic. Praktykowane są również formy sceniczne lub łączone (pochód oraz finał na scenie). Grupy biorą udział w konkursach i przeglądach.

Schemat głównego wątku:

  1. przedstawienie Heroda (dokonane przez marszałka lub kogoś z jego świty),
  2. autoprezentacja Heroda,
  3. wiadomość o narodzinach Chrystusa (podana przez Trzech Królów, albo kogoś ze świty Heroda),
  4. przesłuchanie Żyda o miejscu narodzenia Mesjasza,
  5. wydanie rozkazu zabicia wszystkich niemowląt płci męskiej,
  6. nakłanianie Heroda do zmiany decyzji (anioł lub syn Heroda),
  7. zapowiedź śmierci Heroda (anioł, w niektórych regionach Turek),
  8. pojawienie się śmierci i diabła oraz próba wykupienia się Heroda od śmierci,
  9. śmierć Heroda i spór między diabłem i śmiercią o jego duszę.

Przypisy

  1. ↑ Andrzej Rojewski, Na uroczystość Trzech Króli... [online], plock.wyborcza.pl, 6 stycznia 2023 [dostęp 2024-05-05].
  2. 1 2 1 (red.), Herody, gwiazdy i wypiek opłatków, czyli "Gwiazdka w Skansenie" [online], Podlaskie24, 14 grudnia 2019 [dostęp 2024-05-05] (pol.).
  3. ↑ Herody - Zieloneckie Archiwum Cyfrowe [online], 12 września 2023 [dostęp 2024-05-05] (pol.).
  4. ↑ Instytut Gość Media, Czy Herod się nawrócił? [online], Instytut Gość Media, 6 stycznia 2018 [dostęp 2024-05-05].
  5. ↑ n, Herody z Zielonek – CKPIR [online] [dostęp 2024-05-05] (pol.).
  6. 1 2 Zespół Obrzędowy Herody z Budek - Gminny Ośrodek Kultury w Trzydniku Dużym [online], goktrzydnik.pl [dostęp 2024-05-05].
  7. ↑ XIV Małopolski i XLII Miechowski Przegląd Grup Kolędniczych [online], www.ckis.miechow.eu [dostęp 2024-05-05].
  8. ↑ XXVII Jurajski Przegląd Grup Kolędniczych Herody 2024 | Regionalny ośrodek w Częstochowie [online], rok.czestochowa.pl [dostęp 2024-05-05].

Bibliografia

  • Wojciech Kaczmarek, Herody [w:] Encyklopedia katolicka, tom 6, Lublin 1993 ISBN 83-86668-06-7
  • Zofia Cieśla-Reinfussowa, Herody, "Rocznik Muzeum Etnograficznego w Krakowie", t. 12, Kraków 1995.
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.