Fort III
Fort 3
nr rej. A-245 z 25 maja 1983

Koszary szyjowe Fortu III
Państwo

 Polska

Miejscowość

Poznań

Adres

ul. Krańcowa
ob. 3 ark. 16 dz. 29/2

Architekt

Hans Alexis von Biehler

Rozpoczęcie budowy

1877

Ukończenie budowy

1881

Ważniejsze przebudowy

1889

Właściciel

Miasto Poznań

Plan budynku
Położenie na mapie Poznania
Położenie na mapie Polski
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
52°24′00″N 16°59′49″E/52,400000 16,996944

Fort III (Graf-Kirchbach, Gröber, Józefa Niemojewskiego) – jeden z 18 fortów wchodzących w skład Twierdzy Poznań. Znajduje się na Malcie przy ul. Krańcowej.

Historia

Został zbudowany w latach 1877-1881. Otrzymał nazwę Graf-Kirchbach. W 1931 zmieniono patronów na polskich, Fort III otrzymał imię generała Józefa Niemojewskiego.

6 lutego 1945, podczas bitwy o Poznań, oddziały 117 dywizji piechoty wywalczyły wyłom pomiędzy Fortem IIa i Fortem III (współcześnie tereny os. Zodiak).

W 2011 roku fort został udostępniony zwiedzającym przez Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Fortyfikacji.

Teren fortu wchodzi w skład obszaru Natura 2000 (obszar specjalnej ochrony SOO „Fortyfikacje w Poznaniu”, symbol PLH300005).

Lokalizacja i konstrukcja

Obiekt znajduje się na terenie Nowego Zoo (wybudowane w latach 1970-1974), w kierunku południowym znajduje się Cybina, na zachodzie – jezioro Maltańskie (od 1952 w wyniku spiętrzenia Cybiny). Dojazd drogą forteczną (ul. Krańcowa) i drogą rokadową (ul. Wileńska).

Fort otoczony jest suchą fosą (długość 850 m, szerokość 9 m, wysokość 5,5 m), o murowanych skarpach i 5 kaponierach (czołowa, dwie barkowe, dwie izby bojowe w koszarach). Kąt między odcinkami czoła – 140°. Pod barkami fortu znajdowały się 2 prochownie, zaprojektowane na zgromadzenie 35 ton prochu.

Przebudowy

W 1889 dobudowano na barkach dodatkowe baterie. W następnych latach zainstalowano pancerne stanowiska obserwacyjne piechoty W.T.90 oraz artylerii W.T.Neu.

Podczas II wojny światowej fosy zostały zadaszone, a na przeciwskarpie wybudowany został metalowy zbiornik o nieokreślonym przeznaczeniu.

W części koszarowej zostały rozebrane sklepione międzystropy. Rozbiórka była przygotowaniem do budowy w forcie zooramy (dużego kompleksu wiwaryjnego – egzotarium), której jednak nie zrealizowano.

Przypisy

  1. 1 2 3 4 Miasto Poznań, System Informacji Przestrzennej, Miejski Konserwator Zabytków: Zespół Fortów Zewnętrznego Pierścienia Fortyfikacji Pruskich. [dostęp 2013-06-24]. (pol.).
  2. 1 2 Geopoz: Przeglądarka danych SIP. Miasto Poznań. [dostęp 2013-06-24]. (pol.)., warstwa: Grunty Miasta Poznania
  3. ↑ Szumowski 1985 ↓, s. 356.
  4. ↑ Maria Strzałko, Raport o stanie zabytków miasta Poznania, Miasto Poznań, 2007.
  5. 1 2 3 4 5 6 Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Fortyfikacji: Fort 3: O forcie. [dostęp 2013-06-26]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-08-21)]. (pol.).
  6. ↑ Szumowski 1985 ↓, s. 355-356.
  7. ↑ Instytut na rzecz ekorozwoju: Natura 2000: „Fortyfikacje w Poznaniu”. [dostęp 2013-06-25]. (pol.).
  8. 1 2 3 Taborski ↓, s. 186.
  9. 1 2 Biesiadka i in. 2006 ↓, s. 187.
  10. ↑ Biesiadka i in. 2006 ↓, s. 132.
  11. ↑ Biesiadka i in. 2006 ↓, s. 156, 187.
  12. 1 2 Biesiadka i in. 2006 ↓, s. 188.
  13. ↑ Polak 1988 ↓, s. 283.

Bibliografia

  • Zbigniew Szumowski: Boje o Poznań 1945. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 1985, s. 354-356., ryc.
  • Adam Taborski. Stulecie ogrodu zoologicznego w Poznaniu. „Kronika Miasta Poznania”. 3/1975, s. 178-190. Wydawnictwo Miejskie. (pol.). , fot., rys.
  • Bogusław Polak: Poznańskie Fortyfikacje. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 1988.
  • Jacek Biesiadka, Andrzej Gawlak, Szymon Kucharski, Mariusz Wojciechowski: Twierdza Poznań. O fortyfikacjach miasta Poznania w XIX i XX wieku.. Poznań: 2006.
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.