Bitwa pod Moszczanicą – walki oddziałów 18 Dywizji Piechoty z jednostkami 1 Armii Konnej Siemiona Budionnego w okresie wojny polsko-bolszewickiej.

Marsz dywizji

W nocy 8 lipca 1920 Grupa gen. Franciszka Krajowskiego opuściła Ostróg. Marsz odbywał się dwoma kolumnami wzdłuż Zbyteńki przez Obhów na Dubno. Na skutek przeciągających się walk pod Buderażem maszerowano w dzień. Droga na Obhów była piaszczysta i trudna do pokonania, zarówno dla piechoty, jak i dla artylerzystów. W Moszczanicy lewa kolumna zmyliła kierunek i weszła na marszrutę kolumny prawej, a na mostku w okolicach wsi Stupno nastąpiło stłoczenie taborów, artylerii i piechoty.

Walki dywizji

Unieruchomienie dywizji wykorzystał przeciwnik i o 9.00 uderzył w jej straż tylną pod Moszczenicą. Inne oddziały sowieckie zastąpiły drogę straży przedniej pod Obhowem. W zasadzie 18 DP znalazła się w okrążeniu w dolinie Zbyteńki. Zadanie walki z kozakami uderzającymi od tyłu otrzymał dowódca XXXVI Brygady Piechoty gen. Mieczysław Linde. W tym celu do działań rozwinął się 145 pułk piechoty i III/144 pp oraz trzy baterie 18 pułku artylerii polowej i bateria 18 pułku artylerii ciężkiej. I i III bataliony 145 pp przeszły do kontrataku na bagnety. Po dwugodzinnej walce straż tylna rozpoczęła odwrót, cały czas pozostając w kontakcie ogniowym z nieprzyjacielem.

W tym czasie gen. Krajowski objął dowództwo straży przedniej, a z kolumn stłoczonych przed mostem wyciągnięto siedem baterii, które skoncentrowanym ogniem złamały opór przeciwnika w Obhowie. Miejscowość tę zajął następnie 144 pułk piechoty. Kiedy piechota i artyleria walczyły o wyjście dywizji z okrążenia, tabory przejeżdżały przez mostek i grupowały się w osłoniętych przed obserwacją kotlinach między wsiami Bondary i Stupno. O 12.00 cała Grupa gen. Krajowskiego zajęła rejon Obhów – Nagórzany – Bondary – Stupno, organizując obronę okrężną.

Przeciwnik zaprzestał prób natarcia. Uporczywa walka straży tylnej gen. Lindego pod Moszczanicą Wielką umożliwiła grupie gen. Krajowskiego wyjście z rysującego się okrążenia i kontynuowanie marszu na Dubno.

Przypisy

Bibliografia

• Franciszek Adam Arciszewski: Ostróg - Dubno - Brody. Walki 18 Dywizji Piechoty z konną armią Budionnego (1 lipca - 6 sierpnia 1920) (reprint). Oświecim: Wydawnictwo „Napoleon”, 2016. ISBN 978-83-65652-00-3.
• Zbigniew Badowski: Zarys historii wojennej 18-go pułku artylerii polowej. Warszawa: Zakłady Graficzne „Polska Zjednoczona”, 1930, seria: Zarys historii wojennej pułków polskich 1918–1920.
• Jan Fuglewicz: Zarys historii wojennej 49-go pułku Strzelców Kresowych. Warszawa: Zakłady Graficzne „Polska Zjednoczona”, 1929, seria: Zarys historii wojennej pułków polskich 1918–1920.
• Grzegorz Leszczyński: 18 pułk artylerii lekkiej. Pruszków: Oficyna Wydawnicza „Ajaks”, 2006. ISBN 83-88773-20-8.
• Janusz Odziemkowski: Leksykon wojny polsko – rosyjskiej 1919 – 1920. Warszawa: Oficyna Wydawnicza „Rytm”, 2004. ISBN 83-7399-096-8.
• Bartosz Zakrzewski: 18 Dywizja Piechoty WP w wojnie polsko-sowieckiej. Warszawa: Wydawnictwo Neriton, 2016. ISBN 978-83-7543-415-6.