| Wojna polsko-bolszewicka | |||
| Czas |
20–22 maja 1920 | ||
|---|---|---|---|
| Miejsce |
pod Jakszycami | ||
| Terytorium | |||
| Przyczyna |
I ofensywa Frontu Zachodniego | ||
| Wynik |
zwycięstwo taktyczne Polaków | ||
| Strony konfliktu | |||
| |||
| Siły | |||
| |||
Bitwa pod Jakszycami – część wielkiej bitwy nad Berezyną. Walki pododdziałów 17 pułku piechoty i 4 pułku ułanów z oddziałami sowieckiej 5 Dywizji Strzelców w czasie majowej ofensywy wojsk Frontu Zachodniego Michaiła Tuchaczewskiego w okresie wojny polsko-bolszewickiej.
Położenie wojsk przed bitwą
W maju 1920, po zajęciu Kijowa i zdobyciu przyczółków mostowych po wschodniej stronie Dniepru, wojska polskie przeszły do obrony. Wódz Naczelny Józef Piłsudski zdawał sobie sprawę z tego, że nie udało mu się rozbić większych sił nieprzyjaciela, a jedynie zmusił je do wycofania się dalej na wschód. Stąd też planował nowe uderzenie, tym razem na północnym odcinku frontu wschodniego. W tym czasie dowódca Frontu Zachodniego Michaił Tuchaczewski grupował wojska na wschodnim brzegu Berezyny i także przygotowywał je do ofensywy.
Skład wojsk
- Wojsko Polskie
- 1 Armia gen. Stefana Majewskiego obsadzała odcinek Dryssa–Połock–Uszacz–Lepel. W pierwszym rzucie posiadała 8 Dywizję Piechoty i 1 Dywizję Litewsko-Białoruską, a w odwodzie 3 Dywizję Piechoty Legionów i 1 Brygadę Jazdy.
- 4 Armia gen. Szeptyckiego w składzie 2 Dywizja Piechoty Legionów, 6., 14. i 9. dywizje piechoty broniła linii Berezyny od Lepla po ujście do Dniepru.
17 maja dowodzenie nad obu armiami przejął gen. Stanisław Szeptycki.
- Armia Czerwona
Na wschodnim brzegu Berezyny utworzono zgrupowanie uderzeniowe:
- 15 Armia Augusta Korka w składzie 4., 6., 5., 53., 56. dywizje strzeleckie i 15 Dywizja Kawalerii
- Grupę Północną Jewgienija Siergiejewa w składzie 48 Dywizja Strzelców i 164 Brygada Strzelców
- 16 Armia Nikołaja Sołłohuba w składzie 2., 8., 10., 17. i 21. dywizje strzeleckie.
Całością sił uderzeniowych dowodził dowódca Frontu Zachodniego Michaił Tuchaczewski.
Przebieg działań
14 maja 1920 wojska Frontu Zachodniego Michaiła Tuchaczewskiego przeszły do ofensywy.
19 maja do obsadzenia odcinka frontu nad Berezyną od Huty do miejscowości Berezyna został skierowany oddział wydzielony w składzie I/17 pułku piechoty i 6 bateria 6 pułku artylerii polowej. W trakcie marszu na stanowiska batalion otrzymał rozkaz wyrzucenia za rzekę oddziałów 5 Dywizji Strzelców. Po krótkiej walce batalion wyparł przeciwnika ze Stefanowa i Huty. Nocą z 19 na 20 maja Berezynę sforsowały kolejne oddziały 5 DS, które odrzuciły polski batalion pod Jakszyce, a kolejnej nocy powtórnie zaatakowały i wyparły Polaków z miejscowości.
Rano kontratakował I/17 pp i szwadrony 4 pułku ułanów. Po kilkugodzinnej walce odzyskano Jakszyce. Podczas odwrotu wielu czerwonoarmistów utonęło w nurtach Berezyny. Do wieczora I/17 pułku piechoty opanował cały przydzielony mu odcinek frontu nad rzeką.
Bilans walk
Batalion 17 pułku piechoty sukces w boju opłacił stratą 65 poległych i rannych. 4 pułk ułanów stracił jednego poległego i kilku rannych. Ułani wzięli do niewoli około 100 czerwonoarmistów i zabrali cztery porzucone karabiny maszynowe.
Uwagi
- ↑ Michaił Tuchaczewski podaje nieco inny skład Armii w początkowym okresie operacji: 4., 6.,11.,29., 53.,56. Dywizje Strzelców i 15 Dywizja Kawalerii. Oprócz wymienionych na front maszerowała 18 Dywizja Strzelców.
- ↑ Michaił Tuchaczewski podaje nieco inny skład 16 Armii w początkowym okresie operacji: 2.,8.,10.,17.,57. Dywizje Strzelców i oprócz wymienionych na front maszerowała 21 Dywizja Strzelców.
Przypisy
- 1 2 Kowalski 2001 ↓, s. 58.
- ↑ Piłsudski i Tuchaczewski 1989 ↓, s. 163-165.
- ↑ Odziemkowski 1998 ↓, s. 21.
- ↑ Odziemkowski 2004 ↓, s. 32.
- 1 2 Piłsudski i Tuchaczewski 1989 ↓, s. 205.
- ↑ Wysocki (red.) 2005 ↓, s. 33.
- ↑ Cisek, Paduszek i Rawski 2010 ↓, s. 41.
- ↑ Odziemkowski 2004 ↓, s. 161.
- ↑ Ciepielowski 1929 ↓, s. 16.
- 1 2 Odziemkowski 2004 ↓, s. 162.
- ↑ Ciepielowski 1929 ↓, s. 17.
- ↑ Bayer 1929 ↓, s. 17.
Bibliografia
- Stefan Bayer: Zarys historii wojennej 4-go pułku Ułanów Zaniemeńskich. Warszawa: Zakłady Graficzne „Polska Zjednoczona”, 1929, seria: Zarys historii wojennej pułków polskich 1918–1920.
- Władysław Ciepielowski: Zarys historii wojennej 17-go pułku piechoty. Warszawa: Zakłady Graficzne „Polska Zjednoczona”, 1929, seria: Zarys historii wojennej pułków polskich 1918–1920.
- Janusz Cisek, Konrad Paduszek, Tadeusz Rawski: Wojna polsko-sowiecka 1919–1921. Warszawa: Wojskowe Centrum Edukacji Obywatelskiej, 2010.
- Janusz Odziemkowski: Leksykon bitew polskich 1914 – 1920. Pruszków: Oficyna Wydawnicza „Ajaks”, 1998. ISBN 83-85621-46-6.
- Józef Piłsudski, Michaił Tuchaczewski: „Rok 1920”. „Pochód za Wisłę”. Łódź: Wydawnictwo Łódzkie, 1989. ISBN 83-218-0777-1.
- Janusz Odziemkowski: Leksykon wojny polsko – rosyjskiej 1919 – 1920. Warszawa: Oficyna Wydawnicza „Rytm”, 2004. ISBN 83-7399-096-8.
- Wiesław Wysocki (red.): Szlakiem oręża polskiego; vademecum miejsc walk i budowli obronnych. T. 2: Poza granicami współczesnej Polski. Warszawa: Wydawnictwo „Gamb”, 2005. ISBN 83-7399-050-X.