Żychlin
miasto w gminie miejsko-wiejskiej

Centrum miasta
Herb Flaga
Państwo

 Polska

Województwo

 łódzkie

Powiat

kutnowski

Gmina

Żychlin

Prawa miejskie

przed 1397

Burmistrz

Grzegorz Ambroziak

Powierzchnia

8,69 km²

Populacja (31.12.2019)
• liczba ludności
• gęstość


8109
933,1 os./km²

Strefa numeracyjna

+48 24

Kod pocztowy

99-320

Tablice rejestracyjne

EKU

Położenie na mapie gminy Żychlin
Położenie na mapie Polski
Położenie na mapie województwa łódzkiego
Położenie na mapie powiatu kutnowskiego
52°14′43″N 19°37′25″E/52,245278 19,623611
TERC (TERYT)

1002114

SIMC

0969391

Urząd miejski
ul. Barlickiego 15
99-320 Żychlin
Strona internetowa

Żychlin – miasto w Polsce w województwie łódzkim, w powiecie kutnowskim, położone na Nizinie Środkowomazowieckiej nad rzeką Słudwią, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Żychlin. Miasto stanowi centrum usług dla wielu okolicznych miejscowości. Żychlin jest siedzibą firm z branży elektromaszynowej, które w latach 20. i 50. XX wieku, miały największy wpływ na rozwój miasta. Obecnie w Żychlinie, poza firmami elektromaszynowymi, głównymi pracodawcami są firmy z branży spożywczej. Żychlin leży w historycznej ziemi łęczyckiej.

Według danych GUS z 31 grudnia 2019 r. miasto liczyło 8109 mieszkańców.

Historia

Wieś szlachecka Żychlin istniała co najmniej od 1309. W 1331 została ona zdobyta przez Krzyżaków. Prawa miejskie miasto otrzymało przed 1397. Od 1744 roku własność Józefa Antoniego Sołłohuba. Do XIX wieku miasto było własnością prywatną. Pod koniec średniowiecza, Żychlin był miejscem, w którym miały miejsce sesje wyjazdowe łęczyckiego sądu grodzkiego.

W drugiej połowie XVI stulecia miasto spotkała klęska pożaru. Powolna odbudowa, a nawet wyjednany u króla przywilej jarmarków nie wpłynął na znaczny rozwój miasta. W 1790 Żychlin liczył 350 mieszkańców i 68 domów.

W XIX wieku liczba ludności miasta znacznie wzrosła, przy czym, tak jak w pobliskim Kutnie, większość mieszkańców stanowili Żydzi. W 1870 na mocy ukazu carskiego Żychlin stracił prawa miejskie. Powodem odebrania praw miejskich był udział mieszczan w powstaniu styczniowym, kiedy to przed kilka, a może nawet kilkanaście dni miasto było wolne od zaborcy.

Pod koniec XIX wieku miasto liczyło ponad 4500 mieszkańców.

Na początku XX wieku miejscowość zamieszkiwała niewielka społeczność mariawicka, przynależąca do parafii Przenajświętszego Sakramentu w Łowiczu, filii w Skrzeszewach. Swój cmentarz wyznaniowy posiadali w Zdunach. W miasteczku znajdowała się kaplica obsługiwana przez kapłana Marię Tytusa Siedleckiego, późniejszego biskupa Kościoła Katolickiego Mariawitów.

W 1924 Żychlin odzyskał prawa miejskie.

Najważniejszym momentem w najnowszej historii miasta było utworzenie w 1921 roku zakładów elektrycznych przez inż. Zygmunta Okoniewskiego. Z biegiem czasu, z uwagi na rozrastający się zakład elektromaszynowy, miasto rosło i nabierało znaczenia wśród okolicznych miejscowości. W latach 70. XX wieku miasto podwoiło swoją liczebność. Na bazie zakładów stworzonych przez inż. Z. Okoniewskiego powstało kilka firm z branży. Trafili tu również inwestorzy z Włoch, Danii i Francji.

W okresie II wojny światowej miasto poniosło wielkie straty, głównie wśród ludności cywilnej – prawie 40% ludności miasta. Żydzi wywiezieni z Żychlina w czasie likwidacji getta, byli eksterminowani w Chełmnie n/Nerem. W czasie działań wojennych kampanii wrześniowej w mieście i w sołectwie Dobrzelin, znajdowały się szpitale polowe, często bombardowane przez lotnictwo niemieckie. W kwaterach wojskowych na miejscowym cmentarzu parafialnym oraz na cmentarzu parafialnym we wsi Śleszyn i wojskowym w Dobrzelinie pochowani są liczni polscy żołnierze.

Demografia

Dane z 31.12.2017 roku

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
jednostka osób % osób % osób %
populacja 8 246 100 4 313 52,3 3 933 47,7
gęstość zaludnienia

(mieszk./km²)

 950 497 453
  • Piramida wieku mieszkańców Żychlina w 2014 roku.

Zabytki

  • grób skrzynkowy kultury pomorskiej z ok. 500 roku p.n.e. na placu 29 Listopada (artefakty znajdują się w Muzeum Archeologicznym w Poznaniu)
  • zespół kościoła parafialnego św. św. Piotra i Pawła – ul. Jana Pawła II:
    • kościół murowany z 1782, rozbudowany w 1838; po 1911 dobudowana kaplica i zakrystia
    • dzwonnica murowana, 1 poł. XIX w.
    • plebania murowana z XIX w.
  • kilka kamieniczek mieszczańskich przy dawnym rynku, oznaczonych nr 24-27 z I połowy XIX w. z oryginalnymi oknami i drzwiami – pl. 29 Listopada
  • dom z oficynami z XIX/XX w. – pl. Jana Pawła II 17
  • dom z początku XIX wieku – ul. Narutowicza
  • zespół Cukrowni "Walentynów", od 1921 zajmowany przez zakład EMIT przy ul. Narutowicza 72: cukrownia murowana z 1853, przebudowana w 1921, obecnie hala fabryczna
  • dom Pruszaków, murowany, pocz. XX w., przebudowany, obecnie przedszkole; portiernia z 2 poł. XIX w.
  • synagoga przy ul. Zdrojowej/Kilińskiego

Edukacja

  • Przedszkola
    • Przedszkole Samorządowe Nr 1 w Żychlinie, ul. 1 Maja 36
    • Przedszkole Samorządowe Nr 2 im. Jana Pawła II w Zespole Szkolno-Przedszkolnym w Żychlinie, ul. Żeromskiego 8
    • Oddział Przedszkolny w Szkole Podstawowej im. M. Kownackiej w Grabowie, ul. Szkolna 4
  • Szkoły podstawowe
    • Szkoła Podstawowa Nr 1 w Żychlinie, ul. 1 Maja 23/25 (w ramach reformy oświaty SP Nr 1 przeniesiona będzie od 1 września 2019 r. do siedziby wygaszanego Gimnazjum)
    • Szkoła Podstawowa Nr 2 im. Jana Pawła II w Zespole Szkolno-Przedszkolnym w Żychlinie, ul. Żeromskiego 8
  • Gimnazjum Publiczne im. Adama Mickiewicza w Zespole Szkół Nr 1 w Żychlinie, ul. Łukasińskiego 21 (kończące działalność z dniem 31 sierpnia 2019 r. w związku z reformą oświaty)
  • Szkoły ponadgimnazjalne
    • Liceum Ogólnokształcące im. Adama Mickiewicza w Zespole Szkół Nr 1 w Żychlinie, ul. Łukasińskiego 21
    • Zespół Szkół im. Bohaterów Września 1939 r. w Żychlinie, ul. Narutowicza 84A

Gospodarka

W 2009 w mieście powstała podstrefa Łódzkiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej.

Do najważniejszych zakładów w Żychlinie należą:

Miasta partnerskie

  • Brody, Ukraina (od 2017 r.)

Formy ochrony przyrody

Pomniki przyrody

  • dąb szypułkowy „Wojtek” o obwodzie na wys. 1,3 m – 290 cm i wysokości 18 m (na terenie EMIT-u)
  • lipa drobnolistna o obwodzie na wys. 1,3 m – 275 cm i wysokości 25 m (za budynkiem d. Przedszkola Nr 2 przy ogrodzeniu EMIT-u)
  • lipa drobnolistna o obwodzie na wys. 1,3 m – 205 cm i wysokości 20 m położona na pl. Jana Pawła II przy ogrodzeniu kościoła

Wspólnoty wyznaniowe

Zobacz też

Uwagi

  1. ↑ np. w 1332 wieś należała do Chwała, sędziego łęczyckiego.

Przypisy

  1. ↑ Burmistrz na stronach Gminy Żychlin, dostęp 2013-05-22
  2. 1 2 Wyniki badań bieżących - Baza Demografia - Główny Urząd Statystyczny [online], demografia.stat.gov.pl [dostęp 2020-05-20].
  3. ↑ Dane Urzędu na stronach Gminy Żychlin, dostęp 2013-05-22
  4. ↑ Stanisław Zajączkowski: O przejściach przez Błota Łęczyckie w średniowieczu w: Ziemia i ludzie dawnej Polski. Studia z geografii historycznej, red. Adam Galos, Julian Janczak. Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1976, s. 103.
  5. 1 2 3 4 5 6 7 8 Informator – Żychlin, wyd. Miejsko-Gminny Ośrodek Kultury w Żychlinie, 1991.
  6. 1 2 3 4 Historia na stronach Gminy Żychlin, dostęp 2013-05-22
  7. ↑ Przemysław P. Romaniuk, Józef Antoni Sołłohub w: Polski Słownik Biograficzny, t. XL, str. 322
  8. ↑ M. Pawlikowski, Sądownictwo grodzkie w przedrozbiorowej Rzeczypospolitej, Strzałków 2012
  9. ↑ Polona [online], polona.pl [dostęp 2024-04-26] (pol.).
  10. ↑ Żychlin w liczbach [online], Polska w liczbach [dostęp 2019-12-20], liczba ludności w oparciu o dane GUS.
  11. ↑ Żychlin w liczbach [online], Polska w liczbach [dostęp 2016-01-09], liczba ludności w oparciu o dane GUS.
  12. 1 2 3 4 5 6 7 Zabytki na stronach Gminy Żychlin, dostęp 2013-05-22
  13. 1 2 3 4 5 6 7 Edukacja na stronach Gminy Żychlin, dostęp 2013-05-22
  14. ↑ Przedszkole Samorządowe nr 1
  15. 1 2 Zespół Szkolno-Przedszkolny w Żychlinie
  16. ↑ Gimnazjum Publiczne w Zespole Szkół Nr 1 w Żychlinie
  17. ↑ Zespół Szkół Nr 1 – Liceum Ogólnokształcące im. Adama Mickiewicza w Żychlinie
  18. ↑ Zespół Szkół w Żychlinie
  19. ↑ SSE na stronach Gminy Żychlin, dostęp 2013-05-22
  20. 1 2 3 4 5 Oferta inwestycyjna Gminy Żychlin, 2011
  21. ↑ EMIT - Cantoni Group, dostęp 2013-05-22
  22. ↑ FTŻ, dostęp 2013-05-22
  23. ↑ NARMOD, dostęp 2013-05-22
  24. ↑ Micel, dostęp 2013-05-22
  25. ↑ Union Chocolate, dostęp 2013-05-22
  26. ↑ Dane według wyszukiwarki zborów, na oficjalnej stronie Świadków Jehowy jw.org [dostęp 2018-10-08].

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.