rzecz (język polski)
- wymowa:
- , IPA: [ʒɛʧ̑], AS: [žeč]
-
- znaczenia:
rzeczownik, rodzaj żeński
- (1.1) wytwór materialny, przedmiot
- (1.2) sprawa, problem, zagadnienie
- (1.3) temat, treść, wątek
- (1.4) zadanie, obowiązek, czynność
- (1.5) zakres, dziedzina, dział
- (1.6) wydarzenie, fakt, okoliczność
- (1.7) przedsięwzięcie, zamiar, plan, czyn
- (1.8) filoz. desygnat
- (1.9) daw. rozmowa, gadanie, mówienie[1]
czasownik, forma fleksyjna
- (2.1) 2. os. lp rozk. od: rzec
- odmiana:
- (1.1-9)
przypadek liczba pojedyncza liczba mnoga mianownik rzecz rzeczy dopełniacz rzeczy rzeczy celownik rzeczy rzeczom biernik rzecz rzeczy narzędnik rzeczą rzeczami miejscownik rzeczy rzeczach wołacz rzeczy rzeczy - (2.1) zob. rzec
- przykłady:
- (1.1) Strych pełen jest starych rzeczy.
- (1.2) Na zebraniu z pewnością omawiano rzeczy dużej wagi.
- (1.3) Polityka to raczej nudna rzecz.
- (1.4) Męska to rzecz – polowanie.
- (1.5) Klasyfikowanie języków jest rzeczą językoznawstwa.
- (1.6) Wczoraj stała się nieprawdopodobna rzecz!
- (1.7) Dopuściłeś się w swym życiu haniebnych rzeczy.
- (1.9) Młodzieniec spodobał się iey, a iemu takoś Medea, wstąpili z sobą w rzecz, a z rzeczy w przyiaźń. (sic!)[1]
- składnia:
- kolokacje:
- synonimy:
- (1.1) przedmiot, obiekt
- antonimy:
- hiperonimy:
- hiponimy:
- holonimy:
- meronimy:
- wyrazy pokrewne:
- rzecz. rzeczownik m, rzeczowność ż, rzeczowość ż, rzeczywistość ż
- czas. rzec dk.
- przym. rzeczowy, rzeczowny, rzeczownikowy
- przysł. rzeczowo
- związki frazeologiczne:
- być do rzeczy • coś jest na rzeczy • do rzeczy • gadać od rzeczy • mówić do rzeczy • mówić od rzeczy • nazywać rzeczy po imieniu • przystąpić do rzeczy • rzecz gustu • znać się na rzeczy
- etymologia:
- (1.1) < (1.9)[2]
- (1.9) prasł. *rĕčь < prasł. *rekti[2]
- uwagi:
- tłumaczenia:
- abchaski: (1.2) ау'с
- angielski: (1.1) thing; (1.2) problem; (1.3) subject
- arabski: (1.1) شيء
- baskijski: (1.1) gauza; (1.2) arazo; (1.3) gai
- białoruski: (1.1) рэч ż; (1.2) рэч ż
- bułgarski: (1.1) вещ ż, предмет m; (1.3) тема ż, предмет m
- chiński standardowy: (1.1) 东西 (dōngxī); (1.2) 事 (shì)
- chorwacki: (1.1) stvar ż
- czeski: (1.1) věc ż
- dolnołużycki: (1.1) wěc ż; (1.2) wěc ż; (1.3) wěc ż
- duński: (1.1) ting n; (1.2) sag w
- esperanto: (1.1) aĵo, objekto
- fiński: (1.1) esine
- francuski: (1.1) chose ż
- gudźarati: (1.1) વસ્તુ ż (vastu), ચીજ ż (cīja)
- hawajski: (1.1) mea
- hindi: (1.1) वस्तु
- hiszpański: (1.1) cosa ż, objeto m
- ido: (1.1) kozo
- interlingua: (1.1) cosa
- inuktitut: (1.1) ᐱ (pi)
- islandzki: (1.1) hlutur m, þing n
- japoński: (1.1) 物 (もの, mono)
- kataloński: (1.1) cosa ż
- łaciński: (1.1) rēs ż
- łotewski: (1.1) lieta ż
- niderlandzki: (1.1) ding n
- niemiecki: (1.1) Sache ż, Ding n, Gegenstand m; (1.2) Gegenstand m; (1.3) Gegenstand m
- polski język migowy: (w zapisie SignWriting)(1.1-3)
- rosyjski: (1.1) вещь ż; (1.3) тема
- sanskryt: (1.1) वस्तु
- słowacki: (1.1) vec ż
- słoweński: (1.1) stvar ż, reč ż
- staroegipski: (1.1)
(ꜥ) - suahili: (1.1) jambo, kitu
- szwedzki: (1.1) sak w, föremål n
- tahitański: (1.1) mea
- turecki: (1.1) şey
- ukraiński: (1.1) річ ż
- węgierski: (1.1) dolog, tárgy
- wilamowski: (1.1) zah ż, zaoch ż
- włoski: (1.1) cosa ż
- wolof: (1.1) yëf
- źródła:
- 1 2
Samuel Bogumił Linde, Słownik języka polskiego, t. 3, Drukarnia XX. Piiarów, Warszawa 1807-1814, s. 164. - 1 2 Aleksander Zajda, Analiza a synteza w rozwoju słownictwa polskiego, w: Historia języka, dialektologia, onomastyka w nowych kontekstach interpretacyjnych pod red. Renaty Przybylskiej, Macieja Raka, Agaty Kwaśnickiej-Janowicz, Wydawnictwo UJ, Kraków 2018, s. 128.
This article is issued from Wiktionary. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.