| Dane szlaku | |
| Państwo | |
|---|---|
| Województwo | |
| Początek | |
| Przez | |
| Koniec | |
| Numer |
SL-1, KA-1 |
| Kolor znakowania |
czerwony |
| Długość |
163,9 km |
| Typ |
szlak Pieszy |
Szlak Orlich Gniazd – szlak turystyczny w Polsce, przebiegający przez województwa małopolskie i śląskie. Szlak łączy Kraków z Częstochową poprzez większość Orlich Gniazd, jurajskich zamków i warowni wybudowanych na skałach dochodzących do 30 metrów wysokości. Szlak oznaczony jest kolorem czerwonym. Ma długość 163,9 km. Podobną trasą biegnie Jurajski Rowerowy Szlak Orlich Gniazd.
Historia
Szlak pierwotnie był organizacją wojskowych obiektów obronnych, zbudowanych głównie z wapienia w XIV wieku.
Wytyczenie szlaku wiodącego przez najwyższe wzniesienia Jury, zaproponował w 1927 r. w czasopiśmie „Ziemia” Stanisław Leszczycki. W 1930 r. wyznaczono szlak koloru czerwonego biegnący z Krakowa łukiem w jego północno-zachodnich okolicach, poprzez Płaskowyż Ojcowski i Garb Tenczyński, a następnie powracający do Krakowa. Szlak ten obfitował w wiele walorów krajobrazowych i krajoznawczych. Ponieważ nie był konserwowany i odnawiany, po pewnym czasie znaki przestały być widoczne.
Projekt nowego szlaku ogłosił w 1948 r. znany turysta i krajoznawca Kazimierz Sosnowski. Wyznaczenie szlaku nastąpiło dwa lata później, tj. w 1950 r., dzięki funduszom pozyskanym z Ministerstwa Komunikacji. Następnie trasa szlaku była wielokrotnie zmieniana i korygowana, aby poprowadzić turystów przez najatrakcyjniejsze krajobrazowo tereny Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej.
Obiekty na szlaku
Tradycyjnie Szlak Orlich Gniazd biegnie w kierunku od Krakowa do Częstochowy i obejmuje zamki i ruiny zamków:
- Korzkiew – zamek
- Ojców – ruiny zamku królewskiego na Złotej Górze
- Sułoszowa – zamek królewski w Pieskowej Skale
- Rabsztyn – ruiny zamku
- Bydlin – ruiny zamku
- Smoleń – ruiny zamku
- Pilica – ruiny zamku
- Podzamcze – ruiny zamku Ogrodzieniec
- Morsko – ruiny zamku Bąkowiec
- Bobolice – zamek królewski
- Mirów – ruiny zamku
- Olsztyn – ruiny zamku królewskiego
Niektóre źródła na trasie szlaku umieszczają również:
Przebieg szlaku
| Odległość | Atrakcje | Punkt | Skrzyżowania szlaków** | |
|---|---|---|---|---|
| 0,0 km | Kraków – Krowodrza Górka | |||
| 0,4 km | Park Krowoderski | |||
| 1,3 km | Kraków – ul. Łokietka (tory kolejowe) | |||
| 1,4 km | Kraków – ul. Pękowicka | |||
| 3,5 km | Czerwony Mostek | Czerwony Szlak Rowerowy Okrężny wokół Zielonek | ||
| 4,8 km | obrzeża Pękowic – Fort pancerny pomocniczy 44a „Pękowice” | |||
| 5,0 km | Pękowice (Fort Tonie) – pętla MPK Kraków | odbija w kierunku Trojanowic | ||
| 8,5 km | Giebułtów (kościół i dwór) | Czarny szlak rowerowy Doliny Prądnika | ||
| 10,5 km | Kwietniowe Doły | |||
| 11,0 km | Hamernia (kuźnia, browar) | |||
| 11,2 km | Rezerwat brzozy ojcowskiej | |||
| 12,2 km | przysiółek Kalinów – parking | Przybysławice – Mników | ||
| 12,5 km | Ostaniec Latarnia Twardowskiego | Dolina Prądnika – Prądnik Korzkiewski | ||
| 12,6 km | Skały Cygańskie | i odbijają w kierunku Korzkwi | ||
| 13,0 km | Prądnik Korzkiewski – wejście do OPN | |||
| 14,5 km | ujście wąwozu Stodoliska | |||
| 15,0 km | Prądnik Czajowski | Szlak Dolinek Jurajskich | ||
| 16,0 km | OPN – Góra Okopy z Grodziskiem | |||
| 16,5 km | ujście wąwozu Korytania – Źródło Miłości | |||
| 17,0 km | OPN – Brama Krakowska Węzeł szlaków |
Szlak Warowni Jurajskich | ||
| 17,5 km | skała Jonaszówka | Szlak do Jaskini Łokietka | ||
| 18,0 km | Ojców – zabytkowa zabudowa | odbija w kierunku Sąspowa i Pieskowej Skały | ||
| 18,2 km | Ojców (muzeum OPN) – węzeł turystyczny | Szlak do Jaskini Ciemnej i na górę Okopy odbija w kierunku Złotej Góry | ||
| 18,5 km | Zamek w Ojcowie | |||
| 19,0 km | OPN (Kaplica na wodzie) | |||
| 20,0 km | OPN (młyn Mosura) | Niebieski Szlak Rowerowy Okrężny „Pieskowa Skała” | ||
| 20,6 km | Skrzyżowanie dróg na Skałę, Ojców i Pieskową Sk. | odbija na chwilę | ||
| 21,0 km | OPN – Grodzisko (Pustelnia błogosławionej Salomei) | odbija w kierunku Tarnawy | ||
| 22,0 km | ujście wąwozu Pilny Dół | Niebieski Szlak Rowerowy Okrężny „Pieskowa Skała” | ||
| 22,5 km | OPN (Źródło Radości) | odbija w kierunku Herianówki | ||
| 26,0 km | Zamek Pieskowa Skała | Szlak Pieskowa Skała – Wielmoża Szlak Dolinek Jurajskich | ||
| 26,5 km | Granica OPN | odbija do wąwozu Babie Doły | ||
| 30,0 km | Sułoszowa (kościół) | Niebieski Szlak Rowerowy Okrężny „Pieskowa Skała” | ||
| 32,0 km | Kamieniec (481 m n.p.m.) | |||
| 34,0 km | Graniczna (476 m n.p.m.) | |||
| 36,0 km | Zadole Kosmolowskie (skraj) | Transjurajski szlak konny | ||
| 38,0 km | skrzyżowanie z drogą Sieniczno-Pieskowa Skała | |||
| 40,8 km | droga Kosmolów-Troks | |||
| 44,0 km | Olewin (leśniczówka) | |||
| 44,7 km | skrzyżowanie z torami kolejowymi Olkusz-Wolbrom | |||
| 46,0 km | przysiółek Skalskie | Jurajski Rowerowy Szlak Orlich Gniazd | ||
| 48,0 km | Rabsztyn | Transjurajski szlak konny i odbiją w kierunku zamku Rabsztyn | ||
| 49,2 km | tory kolejowe linii Olkusz – Wolbrom | |||
| 51,0 km | Januszkowa Góra (445 m n.p.m.) | |||
| 53,0 km | wzgórze Dąbrowa | |||
| 53,8 km | Cisowa Skała | |||
| 54,5 km | skrzyżowanie z torami kolejowymi | Szlak pustynny | ||
| 55,5 km | Jaroszowiec PKP | odbija do centrum Jaroszowca | ||
| 57,0 km | Stołowa Góra | Jurajski Rowerowy Szlak Orlich Gniazd | ||
| 57,5 km | Ostra Góra | |||
| 58,5 km | skrzyżowanie z torami kolejowymi | Niebieski Szlak Rowerowy Północna Pętla Kluczewska | ||
| 59,5 km | Golczowice (pomnik) | Szlak pustynny | ||
| ok. 62 km | rozszerzenie doliny Białej Przemszy | odbija w kierunku Cieślina | ||
| 64,5 km | Cieślin (cmentarz) | |||
| 67,0 km | Bydlin | Jurajski Rowerowy Szlak Orlich Gniazd Niebieski Szlak Rowerowy Północna Pętla Kluczewska | ||
| 67,5 km | |
cmentarz legionistów 1914 i kaplica na zach. wzgórze z ruinami zamku-kościoła z wywierzyskiem |
odbija w kierunku Krzywopłotów | |
| 70,5 km | Góry Bydlińskie – bukowy las – wzgórze (473 m n.p.m.) | Szlak Partyzantów Ziemi Olkuskiej | ||
| 72,0 km | d. gajówka Psiarskie | Jurajski Rowerowy Szlak Orlich Gniazd odbija do Strzegowej | ||
| 73,0 km | Dolina Wodącej | Szlak Warowni Jurajskich | ||
| 73,7 km | Biśnik – Jaskinia na Biśniku | |||
| 74,5 km | Zegarowe Skały | odbija w kierunku Złożeńca | ||
| 76,0 km | Smoleń (parking pod zamkiem w Smoleniu) | Szlak Łącznikowy w Smoleniu Szlak Smoleński | ||
| 78,3 km | Pilica – Zarzecze | |||
| 80,5 km | Pilica (rynek) | |||
| 84,0 km | Kocikowa | |||
| 86,5 km | Kocikowy Las | Jurajski Rowerowy Szlak Orlich Gniazd Szlak Warowni Jurajskich | ||
| 87,5 km | Góra Janowskiego (Zamkowa) (504 m n.p.m.) | |||
| 88,0 km | ruiny zamku Ogrodzieniec | Jurajski Rowerowy Szlak Orlich Gniazd Szlak Warowni Jurajskich | ||
| 89,0 km | Podzamcze (rynek) – ważny węzeł turystyczny | Szlak Tysiąclecia Szlak Zamonitu | ||
| 90,0 km | droga Ogrodzieniec – Pilica | Transjurajski szlak konny | ||
| 93,0 km | Karlin (kapliczka) | Jurajski Rowerowy Szlak Orlich Gniazd Szlak Karlin – Siamoszyce | ||
| 94,0 km | Dworski Las | odbija w kierunku Żerkowic odbija w kierunku Siamoszyc | ||
| 95,5 km | Żerkowice | Jurajski Rowerowy Szlak Orlich Gniazd | ||
| 97,0 km | droga Żerkowice-Skarżyce | Szlak Tysiąclecia odbija w kierunku Skarżyc | ||
| 98,5 km | Skała Okiennik Wielki /Duży, Skarżycki/ | Szlak Skarżycki | ||
| 99,5 km | droga Skarżyce – Lgota Murowana | |||
| 100–103 km | Cydzownik, Nietoperze, Skała z Krzyżem | obszar Skał Morskich | Jurajski Rowerowy Szlak Orlich Gniazd Szlak Warowni Jurajskich Transjurajski szlak konny odbija do OW Morsko | |
| 104,0 km | Morsko (OW Morsko i Zamek Bąkowiec) | Szlak Kroczycki i odbijają w kierunku Podlesic | ||
| 104,7 km | Morsko (okolice parkingu u podnóża stoku narciarskiego) | Transjurajski szlak konny Szlak Rowerowy „Hotelu Ostaniec” odbija do Rzędkowic | ||
| 105–107 km | obszar Skał Podlesickich | |||
| 107,3 km | skrzyżowanie z drogą Kroczyce-Żarki | Szlak Rzędkowicki Szlak Rowerowy „Hotelu Ostaniec” | ||
| 107,8 km | rezerwat przyrody Góra Zborów | |||
| 108,1 km | Pasmo Kołoczyka – punkt widokowy | Szlak Łącznikowy Parking – Rezerwat Góra Zborów odbija na G. Słupsko z grodziskiem | ||
| 108,4 km | dno dolinki między Kołoczykiem a G. Pośrednią węzeł szlaków |
Jurajski Rowerowy Szlak Orlich Gniazd Szlak Rowerowy „Hotelu Ostaniec” Szlak Zamonitu | ||
| 110,0 km | skrzyżowanie z drogą do Dzibic | Szlak Warowni Jurajskich | ||
| 110,8 km | przejście pod nasypem Centralnej Magistrali Kolejowej | Jurajski Rowerowy Szlak Orlich Gniazd Szlak Rowerowy „Hotelu Ostaniec” | ||
| ok. 112 km | rzeka Białka – chatka studencka Fata Sokoła | |||
| 113,2 km | Zdów | Szlak Zamonitu Jurajski Rowerowy Szlak Orlich Gniazd | ||
| 115,9 km | Bobolice | i odchodzą w kierunku Mirowa | ||
| 116,3 km | Bobolice (Zamek w Bobolicach) | odchodzi do Niegowej | ||
| 116,6 km | ścieżka z widokiem na Zamek w Bobolicach | |||
| 116,9 km | szczyt grzędy skalnej Skał Mirowskich widok na Zamek w Mirowie |
|||
| 117,4 km | Mirów (ruiny zamku – parking) | Jurajski Rowerowy Szlak Orlich Gniazd Szlak Rowerowy Myszków – Siewierz Transjurajski szlak konny odbija do Lutowca | ||
| 119,2 km | na zach. szczyt (423 m n.p.m.) Wielkiej Góry | Szlak Warowni Jurajskich | ||
| 120,9 km | skrzyżowanie z drogą Lelów – Żarki | Jurajski Rowerowy Szlak Orlich Gniazd | ||
| 121,3 km | Niegowa (okolice kościoła) | Szlak Zamonitu | ||
| 122,8 km | Pierwsze zabudowania wsi Moczydło | odbija na Niegówkę
| ||
| 125,0 km | Trzebniów (kaplica) | Jurajski Rowerowy Szlak Orlich Gniazd Szlak Warowni Jurajskich Szlak Gór Gorzkowskich Transjurajski szlak konny | ||
| 127,0 km | Ostrężnik (rez. Ostrężnik i ruiny zamku) | Szlak Gór Gorzkowskich | ||
| 127,5 km | skrzyżowanie z drogą Żarki – Janów | Szlak Rowerowy „Zygmunta Krasińskiego” i odbijają do Suliszowic Transjurajski szlak konny odbija do Rez. przyrody Parkowe | ||
| 128,0 km | droga do Siedlca | Szlak Walk 7 Dywizji Piechoty Wrzesień 1939 Szlak Rowerowy „Hotelu Kmicic” odbija do Złotego Potoku | ||
| 128,5 km | Źródło Zygmunta i Elżbiety (parking) | |||
| 129,0 km | wejście do Rezerwatu przyrody Parkowe | odbija do Ludwinowa odbija do Złotego Potoku | ||
| 129,7 km | Grodzisko Osiedle Wały | |||
| 130,5 km | Staw Zielony (Sen Nocy Letniej) – młyn Kołaczew | Szlak Zamonitu | ||
| 131,2 km | Staw Amerykan – granica rez. Parkowe | Szlak Rowerowy „Hotelu Kmicic” Transjurajski szlak konny | ||
| 132,0 km | droga Żarki – Janów | Szlak Walk 7 Dywizji Piechoty Wrzesień 1939 Transjurajski szlak konny | ||
| 132,7 km | Złoty Potok (parking przy pałacu) | Szlak Rowerowy „Kacpra Karlińskiego”
odbija do Janowa | ||
| 133,5 km | Aleja Klonów – Droga Klonowa | Szlak Rowerowy Olsztyński odbija do Siedlca Transjurajski szlak konny odbija do Zrębic | ||
| 137,5 km | skrzyżowanie z drogą Siedlec – Pabianice | Szlak Warowni Jurajskich Transjurajski szlak konny odbija do Zrębic | ||
| 141,0 km | Zrębice (kościół modrzewiowy) | Jurajski Rowerowy Szlak Orlich Gniazd Szlak Rowerowy Olsztyński | ||
| 141,5 km | Za kościołem w Zrębicach | Szlak Rowerowy Wokół Gór Sokolich i Olsztyna i odbijają do Przymiłowic-Kotysowa | ||
| ok. 142 km | Za kościołem w Zrębicach | Szlak im. Barbary Rychlik | ||
| 143,7 km | granica rez. Sokole Góry | |||
| 145,2 km | granica rez. Sokole Góry | Szlak im. Barbary Rychlik | ||
| 146,0 km | na zacH. Biakło z punktem widokowym | Jurajski Rowerowy Szlak Orlich Gniazd Transjurajski szlak konny | ||
| 147,7 km | Olsztyn (rynek – węzeł szlaków) | Szlak im. Barbary Rychlik Szlak Rowerowy Wokół Gór Sokolich i Olsztyna | ||
| 148,5 km | Olsztyn (kościół i zespół zabytkowych stodół) | odbija do Kusiąt | ||
| 149,4 km | na wsch. w lesie cmentarz ofiar II wojny światowej | |||
| 150,4 km | na zachód Góry Towarne | odbija do Kusiąt odbija do Brzyszowa | ||
| 151,4 km | Sowia Góra | Jurajski Rowerowy Szlak Orlich Gniazd | ||
| 151,9 km | Kusięta PKP | Szlak Rowerowy Wokół Gór Sokolich i Olsztyna | ||
| 153,9 km | Kusięta (wiadukt nad torami kolejowymi) | i Transjurajski szlak konny odbijają do Leśniczówki Kusięta | ||
| 154,4 km | rez. Zielona Góra | Transjurajski szlak konny | ||
| 155,4 km | droga Częstochowa-Brzyszów | Transjurajski szlak konny odbija do Częstochowy-Mirowa | ||
| 156,4 km | granica Częstochowy | |||
| 159,4 km | Częstochowa – ul. Legionów | |||
| 163,9 km | Częstochowa (Stary Rynek) |
Przebieg szlaku został zweryfikowany według stanu z 2006.
Zobacz też
Przypisy
- 1 2 Szlak „Orlich Gniazd”. PTTK. [dostęp 2010-05-29]. (pol.).
- 1 2 Szlak Orlich Gniazd. it-jura.pl. [dostęp 2010-05-29]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-11)]. (pol.).
- ↑ Jacek Szprychowski (13 12 2020) https://www.redbull.com/pl-pl/szlak-orlich-gniazd (archiwum) (Redbull)
- ↑ Katarzyna Zwiercan: Vademecum Górskie COTG PTTK – Sosnowski Kazimierz. Centralny Ośrodek Turystyki Górskiej PTTK. [dostęp 2010-05-30]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-04)]. (pol.).
Linki zewnętrzne
- Szlak Orlich Gniazd: trasa, opis, mapa, zdjęcia
- Opis wraz ze zdjęciami na serwisie internetowym poland.gov
- Film o Szlaku Orlich Gniazd z podkładem lektorskim Krystyny Czubówny.
- Mapa szlaku online
- Opis Szlaku Orlich Gniazd: wariant z Krakowa do Częstochowy, mapa, wykaz noclegów i sklepów na trasie
- Interaktywna mapa online oraz plik GPX do pobrania
- Szlak Orlich Gniazd w 6-8 dni bez namiotu: opis przejścia pieszego, proponowany podział trasy, noclegi.