Kazimierz Gustaw Zemła (ur. 1 listopada 1931 w Jasienicy Rosielnej) – polski artysta rzeźbiarz, pedagog.

Życiorys

W latach 1952–1958 studiował w Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. Od 1958 roku uczy rzeźby na ASP; w latach 1973–1976 był jej prorektorem, a w latach 1983-86 dziekanem. Od 1964 doktor, od 1987 roku profesor zwyczajny, członek czynny Polskiej Akademii Umiejętności (od 2003). Od 2006 roku Członek Rady Programowej Fundacji Centrum Twórczości Narodowej. Specjalizuje się w zakresach rzeźby pomnikowej, sakralnej, studyjno-kameralnej.

Gustaw Zemła jest jednym z najbardziej znanych współczesnych polskich rzeźbiarzy.

Dzieła

Autor pomników

• Powstańców Śląskich w Katowicach
• Władysława Broniewskiego w Płocku
• Polegli Niepokonani w Warszawie
• Ludwika Waryńskiego w Warszawie
• Pomnik Karola Świerczewskiego w Warszawie
• Bitwy o Monte Cassino w Warszawie
• Henryka Sienkiewicza w Warszawie
• Pomnika Czynu Polaków w Szczecinie
• Pomnik Dekalogu w Łodzi
• Ernesta Malinowskiego w Peru
• Jerzego Ziętka w Katowicach
• Henryka Sienkiewicza w Kielcach
• bł. ks. Jerzego Popiełuszki w Toruniu
• Pomnik bł. Stefana Wincentego Frelichowskiego w Toruniu
• Pomnik Henryka Sienkiewicza w Toruniu
• Pomnik poświęcony zamordowanym w obozie hitlerowskim w III Forcie w Pomiechówku
• Pomnik na grobie podróżnika Tonego Halika na Cmentarzu Bródnowskim w Warszawie (2002)
• prymasa Augusta Hlonda w Mysłowicach (projekt)
• krucyfiks w ołtarzu głównym kościoła pw. Podwyższenia Krzyża Świętego i Matki Bożej Uzdrowienia Chorych w Katowicach (1990)

Autor pomników papieża Jana Pawła II

• Jana Pawła II w Mistrzejowicach (1991)
• Jana Pawła II w Katowicach (2006)
• Jana Pawła II w Suwałkach (2007)
• Pomnik papieża Jana Pawła II w Płocku (1993)
• Pomnik Jana Pawła II w Oleszycach (1993),
• Pomnik Jana Pawła II w Łomży (1994)
• Pomnik Jana Pawła II w Montevideo (1998),
• Pomnik Jana Pawła II na Górze Świętej Anny (2000)
• Pomnik Jana Pawła II w Katowicach (2006)
• Pomnik Jana Pawła II w Krakowie na Wawelu (2008)

Autor rzeźb

• Rzeźby w Galerii Rzeźby w Parku w Radziejowicach: m.in. „Śpiąca”, „Matka Teresa”, „Henryk Sienkiewicz”, „Dawid”;
• statuetka przyznawana za najlepszą książkę roku laureatom Nagrody Literackiej „Nike”.

Ordery, odznaczenia i nagrody

• Krzyż Wielki Orderu Odrodzenia Polski (postanowieniem prezydenta Bronisława Komorowskiego z 4 lipca 2011 „w uznaniu wybitnych zasług dla kultury polskiej, za osiągnięcia w twórczości artystycznej oraz pracy dydaktycznej”)
• Krzyż Komandorski z Gwiazdą Odrodzenia Polski (1996)
• Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski
• Krzyż Oficerski Orderu Zasługi (Zakon Maltański)
• Oficer Order Zasługi za Wybitną Służbę (1999, Peru)
• Odznaka Honorowa Gryfa Pomorskiego
• Złota Odznaka honorowa „Za Zasługi dla Warszawy” (1970)
• Nagroda Państwowa I. stopnia (1980)
• Nagroda Ministra Kultury i Sztuki I stopnia (22 lipca 1973);
• Medal za Zasługi dla Miasta Szczecina (2012)

Przypisy

Bibliografia

• Prof. zw. Kazimierz Gustaw Zemła, [w:] baza „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI PIB) [dostęp 2016-04-08] .
• Edyta Banasik-Kosowska, Pamięć o wielkim Ślązaku, „Dziennik Zachodni” 2002, nr 139
• Bóg mnie ustrzegł przed Leninem. Rozmowa z rzeźbiarzem Gustawem Zemłą, „Nowe Państwo” 2001, nr 43/44.
• Tadeusz Chrzanowski, Sculpture metaphysics of Gustaw Zemła, „Antologia di Belle Arti. Nuova Serie”, 52-55 (1996), s. 212-215
• Fąbrowski J., Prof. Kazimierz Gustaw Zemła: Nie wstydzę się niczego co zrobiłem, „Trybuna” 1994, nr 118.
• Tomasz Gołąb, Dotykając ducha. Jubileuszowa wystawa prof. Gustawa Zemły, „Gość Niedzielny” 2002, nr 1.
• Agata Hebel, Jeden bohater – papież, „Życie” 1999, nr 133.
• Magdalena Hniedziewicz, Gustaw Zemła, [w:] Współczesna sztuka polska, red. Andrzej Ryszkiewicz, Warszawa 1981.
• Stefan Szczęsny Janusiewicz, Trzy Orły – Ikona, Szczecin 2004, ISBN 83-89260-37-7
• Katarzyna Kostrzewska, Z siłą monumentu, „Dzień Dobry” 2001, nr 50
• Kazimierz S. Ożóg, Opowieści rzeźby, „Nawias” 2006, s. 98-107.
• Kazimierz S. Ożóg, Pomniki Jana Pawła II – kilka problemów zjawiska, [w:] Prolegomena. Materiały Spotkania Doktorantów Historyków Sztuki, Kraków 13-15 X 2003, Kraków 2005, s. 183-192, fot.
• Kazimierz S. Ożóg, Rzeźba jest trudna. O najciekawszych pomnikach Jana Pawła II, „Ethos” 2004, nr 3, s. 299-314, fot.
• Pomnik Czynu Polaków, red. Kazimierz Kozłowski, Szczecin 1998.
• Wojciech Skrodzki, Gustawa Zemły droga do sacrum, „Niedziela” 1999, nr 43.
• Tomasz Urzykowski, Skrzydła i łza. Warszawskie rzeźby jubilata, „Gazeta Stołeczna” 2001, nr 285
• Antoni Ziółkiewicz: Toruńskie pomniki. Pomniki, tablice, kamienie. Toruń: Wydawnictwo Urbański, 2009. ISBN 978-83-88219-32-0.

Linki zewnętrzne

• Internetowy album twórczości (w realizacji). Fundacja Promocji Sztuk. [dostęp 2015-03-10].
• Aleksandra Łapkiewicz: W pracowni Gustawa Zemły. polskieradio.pl, 2012-01-06. [dostęp 2023-09-30].