Gołda Tencer
Data i miejsce urodzenia

2 sierpnia 1949
Łódź

Zawód

aktorka, reżyserka, piosenkarka

Odznaczenia

Gołda Tencer (jid. גאָלדע טענצער; ur. 2 sierpnia 1949 w Łodzi) – polska aktorka, reżyser i piosenkarka żydowskiego pochodzenia, od 1969 związana z Teatrem Żydowskim im. Ester Rachel i Idy Kamińskich w Warszawie, także działaczka kulturalna, popularyzatorka języka jidysz, założycielka i prezes Fundacji Shalom, organizatorka Festiwalu Kultury Żydowskiej Warszawa Singera.

Życiorys

Urodziła się w Łodzi w rodzinie żydowskiej, jako córka Szmula Tencera (1915–1971), kaletnika ocalonego z Holocaustu i Sonii Tencer (1926–2004), która przeżyła wojnę wraz z rodziną w Związku Radzieckim. Pierwsze etapy kształcenia pobierała w obecnie nieistniejącej żydowskiej szkole im. Icchoka Pereca przy ulicy Więckowskiego 13 w Łodzi. Tam stawiała pierwsze kroki na scenie teatru szkolnego. Jako dziecko występowała również na deskach Teatru Powszechnego w Łodzi.

W 1969 wyjechała do Warszawy na Studium Aktorskie przy Teatrze Żydowskim, które ukończyła w 1971. Artystycznie ukształtował ją dyrektor teatru Szymon Szurmiej. W 1984, jako stypendystka rządu Stanów Zjednoczonych, miała okazję zapoznać się z życiem teatralnym USA. Stypendium otrzymała za wcześniejsze dokonania aktorskie.

Jest aktorką, scenarzystką oraz reżyserem w Teatrze Żydowskim im. Ester Rachel i Idy Kamińskich w Warszawie. Jest założycielką i prezesem Fundacji Shalom. Od 2004 organizuje Festiwal Kultury Żydowskiej Warszawa Singera. Jest pomysłodawczynią nakręcenia filmu Perecowicze. Jest członkinią Komitetu Wspierania Muzeum Historii Żydów Polskich Polin w Warszawie, jak również Kolegium społecznego tej instytucji.

Laureatka Nagrody im. Tadeusza Boya-Żeleńskiego (2019) oraz „Złotej Liry”, najwyższej nagrody Izraela za zasługi w promocji kultury żydowskiej.

Znana jest równieżz nagrań piosenek w języku jidysz i po polsku, np. „Miasteczko Bełz”.

Jej mężem był Szymon Szurmiej (1923–2014), z którym ma syna Dawida (ur. 1985).

Filmografia

Aktorka filmowa

  • 2007: Liebe nach Rezept – jako Rosha
  • 2004: Alles auf Zucker! – jako Golda Zuckermann
  • 1985: War and love
  • 1983: The winds of war
  • 1983: Haracz szarego dnia – jako Żydówka Róża
  • 1982: Hotel Polan und Seine Geste – jako pani Menasze
  • 1982: Austeria – jako Blanka
  • 1979: Komedianci
  • 1979: Gwiazdy na dachu
  • 1979: Dybuk – jako Lea
  • 1979: David

Reżyser

  • 2006: Dla mnie bomba
  • 2002: Cud purymowy
  • 2000: Kamienica na Nalewkach (wraz z Szymonem Szurmiejem)
  • 1997: Ballada o brunatnym teatrze (wraz z Szymonem Szurmiejem)
  • 1993: My Żydzi polscy (wraz z Szymonem Szurmiejem)
  • 1992: Trubadur z Galicji
  • 1986: Pieśń o zamordowanym... (wraz z Szymonem Szurmiejem)

Ordery i odznaczenia

Nagrody

Przypisy

  1. ↑ Grób Szmula Tencera w bazie danych Cmentarza Żydowskiego przy ul. Okopowej w Warszawie
  2. ↑ Grób Soni Tencer w bazie danych Cmentarza Żydowskiego przy ul. Okopowej w Warszawie
  3. ↑ Perecowicze nie zawiedli – uml.lodz.pl. [dostęp 2009-09-01]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-04)].
  4. ↑ Komitet Wspierania Muzeum Historii Żydów Polskich Polin. Muzeum Historii Żydów Polskich Polin. [dostęp 2021-06-01].
  5. ↑ Kolegium społeczne. Muzeum Historii Żydów Polskich Polin. [dostęp 2021-06-01].
  6. ↑ Warszawa. Gołda Tencer otrzymała Nagrodę im. Tadeusza Żeleńskiego-Boya [online], www.e-teatr.pl [dostęp 2019-09-28].
  7. ↑ Pięćdziesięciolecie pracy zawodowej Gołdy Tencer MKiDN - 2018 [online] [dostęp 2022-09-28] (pol.).
  8. ↑ Krystyna Gucewicz: Dlaczego się kochają, czyli życie na różowo. Wydawnictwo Zetdezet, 1995, s. 191. ISBN 83-85056-40-8.
  9. ↑ Prezydent wręczył odznaczenia na Zamku Królewskim. prezydent.pl, 3 maja 2011.
  10. ↑ M.P. z 2006 r. nr 3, poz. 37
  11. ↑ M.P. z 2001 r. nr 2, poz. 43
  12. ↑ Rozdanie Medali „Gloria Artis”. mkidn.gov.pl, 7 grudnia 2009.

Bibliografia

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.