Batorz – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie janowskim, w gminie Batorz. Leży nad Porem.

Wieś szlachecka położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie urzędowskim województwa lubelskiego.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Batorz. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnobrzeskiego. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) wieś liczyła 918 mieszkańców.

Miejscowość jest siedzibą gminy Batorz. Administracyjnie na terenie wsi utworzono trzy sołectwa: Batorz Pierwszy, Batorz Drugi i Batorz-Kolonia.

Miejscowa ludność wyznania katolickiego przynależy do parafii św. Stanisława Biskupa i Męczennika w Batorzu Pierwszym.

Historia

Nazwa miejscowości pochodzi prawdopodobnie od mongolskiego słowa bator oznaczającego „bohatera”.

Na przełomie VIII i IX wieku w Batorzu, na miejscu dzisiejszego cmentarza, istniał gród otoczony fosą i drewnianą palisadą. U jego podnóża skupione były zabudowania zamieszkane przez ludność, prawdopodobnie Lędzian. Archeolog Zbigniew Wichrowski, szef Muzeum Regionalnego w Kraśniku, kierujący pracami badawczymi uważa, że gród w Batorzu był również miejscem związanym z religią Słowian. Religijne obrzędy koncentrowały się prawdopodobnie wokół jeziora o obwodzie 30 metrów, zasilanego przez naturalne źródła bijące spod wzgórza (stąd przypuszczalnie cześć oddawano tam bogom słowiańskim związanym z żywiołem wody). Podobną funkcję mogły pełnić grody zlokalizowane w pobliskim Guciowie i Chodliku. Archeolodzy zlokalizowali w Batorzu także pozostałości trzech kurhanów z grobami całopalnymi. W sumie archeolodzy odsłonili w Batorzu 23 obiekty, choć prace (związane z planowaną rozbudową wyciągu narciarskiego) objęły tylko fragment dawnego grodziska, ponieważ na dalszej części jego obszaru usytuowany został cmentarz.

6 września 1863 w okolicach wsi, na Sowiej Górze, rozegrała się bitwa między oddziałem powstańców styczniowych dowodzonych przez Marcina Lelewela Borelowskiego, a wojskami rosyjskimi. Na miejscowym cmentarzu zostali pochowani polegli powstańcy wraz ze swoim dowódcą.

Obiekty użyteczności publicznej

Ważniejsze obiekty w miejscowości:

• Muzeum wsi w Batorzu działające od 9 stycznia 2006 roku.
• Budynek Zespołu Szkół w Batorzu
• Ośrodek Narciarski Wotex w Batorzu
• Gminny Ośrodek Kultury w Batorzu
• Publiczna Biblioteka Gminna w Batorzu
• Publiczny Ośrodek Zdrowia w Batorzu
• Urząd Pocztowy w Batorzu
• Bank Spółdzielczy w Batorzu
• Kościół św. Stanisława Biskupa i Męczennika w Batorzu
• Ochotnicza Straż Pożarna w Batorzu
• Budynek Urzędu Gminy w Batorzu

Zabytki

• Mogiła żołnierza czeskiego z 1915 r.

Przypisy

Linki zewnętrzne

• Batorz, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. I: Aa – Dereneczna, Warszawa 1880, s. 117 .
• Batorz, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XV, cz. 1: Abablewo – Januszowo, Warszawa 1900, s. 92 .