Krakowski Oddział WOP nr 9 – oddział Wojsk Ochrony Pogranicza.

Formowanie i zmiany organizacyjne

Sformowany w 1946 na bazie 9 Oddziału Ochrony Pogranicza, na podstawie rozkazu NDWP nr 0153/org. z 21 września 1946. Oddział posiadał cztery komendy, 20 strażnic, stan etatowy wynosił 1497 żołnierzy i 14 pracowników cywilnych. Sztab oddziału stacjonował w Krakowie przy ul. Kosynierów 2. Przeniesienie Krakowskiego Oddziału WOP do Krakowa spowodowało przekazanie 38 komendy odcinka w Zagórzu i 39 komendy odcinka w Gorlicach Rzeszowskiemu Oddziałowi WOP w Przemyślu.

W 1947 rozformowano w oddziale grupę manewrową i sformowano szkołę podoficerską. W latach 1947-1948 uruchomiono na odcinku oddziału 6 PPK małego ruchu granicznego: Niedzica, Jurgów. Chochołów, Winiarczykówka, Glinka i Zwardoń.

9 Krakowski Oddział WOP rozformowano w 1948. Na jego bazie powstała 19 Brygada Ochrony Pogranicza.

Struktura organizacyjna

W 1946:

• dowództwo sztab i pododdziały dowodzenia
• grupa manewrowa, a od 1947 szkoła podoficerska
• 40 komenda odcinka - Nowy Sącz
• 41 komenda odcinka - Nowy Targ
• 42 komenda odcinka – Czarny Dunajec
• 43 komenda odcinka – Rajcza
• Przejściowe punkty kontrolne (PPK): Muszyna (kolejowy), Łysa Polana (drogowy), Chyżne (drogowy) i Zwardoń (drogowy).

We wrześniu 1946 stan etatowy oddziału przewidywał: 4 komendy, 20 strażnic, 1597 wojskowych i 14 pracowników cywilnych. Po reorganizacji w 1947 było to: 4 komend odcinków, 20 strażnic 1565 wojskowych i 13 pracowników cywilnych.

Dowódcy oddziału

• płk Franciszek Mróz (do 21 IX 1946)
• ppłk Ludwik Bałos (do 30 VIII 1947 → dowódca 32 pp)
• ppłk Władysław Horabik

Przekształcenia

9 Oddział Ochrony Pogranicza → 9 Krakowski Oddział WOP → 19 Brygada Ochrony Pogranicza → 3 Brygada WOP → 3 Karpacka Brygada WOP → Karpacka Brygada WOP → Karpacki Oddział SG

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

• Henryk Dominiczak: Wojska Ochrony Pogranicza w latach 1845-1948. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1971.
• Henryk Dominiczak: Zarys historii Wojsk Ochrony Pogranicza 1945-1985. Warszawa: Wojskowa drukarnia w Łodzi, 1985.
• Zenon Jackiewicz: Wojska Ochrony Pogranicza (1945-1991). Krótki informator historyczny. Kętrzyn: Centrum Szkolenia Straży Granicznej, 1998. ISBN 83-909304-3-9.
• Jan Ławski: Ochrona granic Polski Ludowej 1945-1948. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowe, 1974.
• Jerzy Prochwicz: Wojska Ochrony Pogranicza 1945-1965. Piotrków Trybunalski: Naukowe Wydawnictwo Piotrkowskie, 2011. ISBN 978-83-7726-027-2.
• ASGr.Historia Karpackiej Brygady Wojsk Ochrony Pogranicza. Kraków 1962.
• Archiwum Straży Granicznej, DWOP sygn.2825/1. Rejestr główny jednostek WOP.