trzeci (język polski)

wymowa:
IPA: [ˈṭʃɛʨ̑i], AS: [ṭšeći], zjawiska fonetyczne: zmięk.• utr. dźw.• udziąs. ​
​
znaczenia:

przymiotnik odliczebnikowy[1]

(1.1) od 3

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) trzeci (1.1) dzień miesiąca

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(3.1) osoba występująca po dwóch poprzednich; jeden z trzech
odmiana:
(1.1)
przykłady:
(1.1) Za zajęcie trzeciego miejsca przyznawany jest brązowy medal.
(2.1) Wypłatę otrzymujemy trzeciego.
składnia:
kolokacje:
(1.1) trzecia wojna światowa
synonimy:
(1.1) 3.
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
rzecz. trzeciak mzw/mrz, trojak mrz, potrajanie n, trojenie n, trojaczki nmos, trzecia ż
licz. trzy
przym. potrójny
tem. słow. trzecio-, trój-
związki frazeologiczne:
(1) Trzeci Świat • osoba trzecia • Trzeci Rzym • Trzecia Rzesza • trzecia ręka • trzecia ręka bije / trzecia ręka bije i płacze • ryby, choć dobre bywają, w trzeci dzień się przejadają
(3) przysłowie: gdzie dwóch się bije, tam trzeci korzysta
etymologia:
uwagi:
W klasycznej terminologii wyraz ten jest uznawany za liczebnik porządkowy[2], za traktowaniem go jako przymiotnik przemawia m.in. fakt, że odmienia się przez przypadki, liczby i rodzaje.
tłumaczenia:
  • afrykanerski: (1.1) derde
  • albański: (1.1) i tretë
  • angielski: (1.1) third
  • arabski: (1.1) ثَالِث (ṯāliṯ)
  • asamski: (1.1) তৃতীয় (tritio)
  • azerski: (1.1) üçüncü
  • baskijski: (1.1) hirugarren
  • bengalski: (1.1) তৃতীয় (tritiẏô)
  • białoruski: (1.1) трэ́ці
  • birmański: (1.1) တတိယ
  • bretoński: (1.1) trede
  • bułgarski: (1.1) трѐти
  • cebuano: (1.1) ikatulo
  • chiński standardowy: (1.1) 第三 (dìsān)
  • chorwacki: (1.1) trȅćī
  • czeczeński: (1.1) кхоалгӀа
  • czeski: (1.1) třetí
  • dolnołużycki: (1.1) tśeśi
  • dolnoniemiecki: (1.1) darde
  • duński: (1.1) tredje
  • esperanto: (1.1) tria
  • estoński: (1.1) kolmas
  • farerski: (1.1) triði
  • fiński: (1.1) kolmas
  • francuski: (1.1) troisième
  • fryzyjski: (1.1) tredde
  • gocki: (1.1) 𐌸𐍂𐌹𐌳𐌾𐌰 (þridja)
  • górnołużycki: (1.1) třeći
  • gruziński: (1.1) მესამე (mesame)
  • gudźarati: (1.1) ત્રીજું (trījũ)
  • hawajski: (1.1) hapakolu, kolu
  • hebrajski: (1.1) שְׁלִישִׁי (sz'liszi)
  • hindi: (1.1) तीसरा (tīsarā)
  • hiszpański: (1.1) tercero / tercer
  • ido: (1.1) triesma
  • indonezyjski: (1.1) ketiga
  • interlingua: (1.1) tertie
  • irlandzki: (1.1) tríú
  • islandzki: (1.1) þriðji
  • japoński: (1.1) 三番目 (さんばんめ)
  • jidysz: (1.1) דריטער m / דריטע ż
  • jugorusiński: (1.1) треци
  • karpatorusiński: (1.1) тре́тїй
  • kaszubski: (1.1) trzecy
  • kataloński: (1.1) tercer
  • kazachski: (1.1) үшінші (üşinşi)
  • khmerski: (1.1) ទីបី (tii bəy)
  • kirgiski: (1.1) үчүнчү
  • koreański: (1.1) 셋째
  • krymskotatarski: (1.1) üçünci
  • kurmandżi: (1.1) sêyem
  • laotański: (1.1) ທີ່ສາມ (thī sām)
  • litewski: (1.1) trẽčias
  • łaciński: (1.1) tertius
  • łatgalski: (1.1) trešs
  • łotewski: (1.1) trešais
  • macedoński: (1.1) трет
  • manx: (1.1) treeoo
  • nawaho: (1.1) tááʼ góneʼ
  • niderlandzki: (1.1) derde
  • niemiecki: (1.1) dritter
  • norweski (bokmål): (1.1) tredje
  • norweski (nynorsk): (1.1) tredje
  • nowogrecki: (1.1) τρίτος
  • ormiański: (1.1) երրորդ (errord)
  • perski: (1.1) سوم (sevvom)
  • plautdietsch: (1.1) dredda
  • polski język migowy:
  • połabski: (1.1) tritĕ
  • portugalski: (1.1) terceiro
  • rosyjski: (1.1) тре́тий
  • rumuński: (1.1) al treilea m, a treia ż
  • ruski: (1.1) третїй
  • sanskryt: (1.1) तृतीय (tṛtīya)
  • serbski: (1.1) тре̏ћӣ
  • slovio: (1.1) triju / трийу
  • słowacki: (1.1) tretí
  • słoweński: (1.1) trétji
  • sorani: (1.1) سێیه‌م
  • staroangielski: (1.1) þridda
  • staro-cerkiewno-słowiański: (1.1) третии
  • staroczeski: (1.1) třetí
  • starogrecki: (1.1) τρίτος (trítos)
  • staroormiański: (1.1) երրորդ (errord)
  • staropruski: (1.1) tīrts
  • staroruski: (1.1) третии
  • starosłowacki: (1.1) tretí, trecí
  • syngaleski: (1.1) තුන්‍වැනි (tunwæni)
  • szkocki gaelicki: (1.1) trìtheamh
  • szwedzki: (1.1) tredje
  • tadżycki: (1.1) сеюм (seyum)
  • tagalski: (1.1) ikatlo
  • tajski: (1.1) ที่สาม (tîi-sǎam)
  • tatarski: (1.1) өченче (öçençe)
  • telugu: (1.1) మూడవ (mūḍava)
  • turecki: (1.1) üçüncü
  • turkmeński: (1.1) üçünji
  • tybetański: (1.1) གསུམ་པ (gsum pa)
  • ujgurski: (1.1) ئۈچىنچى (üchinchi)
  • ukraiński: (1.1) тре́тій
  • uzbecki: (1.1) uchinchi
  • volapük: (1.1) kilid
  • walijski: (1.1) trydydd
  • wepski: (1.1) koumanz’
  • węgierski: (1.1) harmadik
  • wietnamski: (1.1) thứ ba
  • włoski: (1.1) terzo
  • wolof: (1.1) ñetteelu
  • żmudzki: (1.1) trets
źródła:
  1. ↑ publikacja w zamkniętym dostępie – wymagana płatna rejestracja Uniwersalny słownik języka polskiego, red. Stanisław Dubisz i Elżbieta Sobol, Wydawnictwo Naukowe PWN.
  2. ↑ publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Hasło „liczebnik porządkowy” w: Słownik języka polskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN.
This article is issued from Wiktionary. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.