gramatyka (język polski)

wymowa:

IPA: [ɡrãˈmatɨka], AS: [grãmatyka], zjawiska fonetyczne: nazal.• akc. na 3 syl. ​

znaczenia:

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. zbiór reguł opisujących system języka^[1]; zob. też gramatyka w Wikipedii

(1.2) jęz. dział językoznawstwa obejmujący morfologię i składnię^[1]; zob. też gramatyka w Wikipedii

(1.3) eduk. lekcja w szkole mająca za przedmiot właściwości gramatyczne jakiegoś języka^[1]

(1.4) podręcznik zawierający sformułowane reguły gramatyczne^[2]

(1.5) kulin. staropolska gęsta polewka (zupa) z piwa albo wina i chleba

rzeczownik, forma fleksyjna

(2.1) D. i B. lp od: gramatyk

odmiana:

(1.1-5)

 

przypadek	liczba pojedyncza	liczba mnoga
mianownik	gramatyka	gramatyki
dopełniacz	gramatyki	gramatyk
celownik	gramatyce	gramatykom
biernik	gramatykę	gramatyki
narzędnik	gramatyką	gramatykami
miejscownik	gramatyce	gramatykach
wołacz	gramatyko	gramatyki

przykłady:

(1.1) Gramatyka jest przydatna podczas nauki języka.

składnia:

kolokacje:

(1.2) gramatyka opisowa • gramatyka deskryptywna • gramatyka synchroniczna • gramatyka diachroniczna • gramatyka historyczna

(1.4) gramatyka normatywna • gramatyka preskryptywna • gramatyka opisowa • gramatyka deskryptywna • gramatyka szkolna

synonimy:

(1.5) grumatka, gromatka, gamratka, garmatka

antonimy:

hiperonimy:

(1.5) polewka, zupa

hiponimy:

holonimy:

(1.2) językoznawstwo, lingwistyka

meronimy:

(1.1) fonologia, morfologia, składnia

wyrazy pokrewne:

rzecz. agramatyzm m, gramatyk m, gramatyczność ż, niegramatyczność ż

przym. agramatyczny, gramatyczny, niegramatyczny

przysł. gramatycznie, niegramatycznie

związki frazeologiczne:

etymologia:

(1.1) gr. γραμματική

źródłosłów nazwiska Gramatyka

uwagi:

tłumaczenia:

• afrykanerski: (1.2) grammatika
• albański: (1.2) gramatikë ż
• amharski: (1.2) ሰዋሰው / ሰዋስው (säwasäw)
• angielski: (1.2) grammar
• arabski: (1.2) نحو m (naḥwun), علم النحو m (ilm an-naḥwun)
• aragoński: (1.2) gramatica ż
• asamski: (1.2) ব্যাকৰণ (byakoron)
• asturyjski: (1.2) gramática ż
• azerski: (1.2) qrammatika
• baskijski: (1.2) gramatika
• baszkirski: (1.2) грамматика (grammatika)
• bengalski: (1.2) ব্যাকরণ (byakôrôṇ)
• białoruski: (1.2) граматыка ż (gramatyka)
• birmański: (1.2) သဒ္ဒါ (saddar)
• bośniacki: (1.1) gramatika ż; (1.2) gramatika ż
• bułgarski: (1.2) граматика ż (gramatika)
• cebuano: (1.2) gramatika
• chiński standardowy: (1.2) trad. 語法 / uproszcz. 语法 (yǔfǎ), 文法 (wénfǎ)
• chorwacki: (1.1) gramatika ż; (1.2) gramatika ż; (1.4) gramatika ż
• czeski: (1.2) gramatika ż
• cziczewa: (1.2) galamala
• czuwaski: (1.2) грамматика (grammatika)
• dungański: (1.2) йүфа (yüfa)
• duński: (1.2) grammatik w
• esperanto: (1.2) gramatiko
• estoński: (1.2) grammatika
• farerski: (1.2) mállæra ż
• filipino: (1.2) gramatika
• fiński: (1.2) kielioppi
• francuski: (1.2) grammaire ż
• fryzyjski: (1.2) grammatika
• galicyjski: (1.2) gramática ż
• gallo: (1.2) graumaèrr ż
• grenlandzki: (1.2) oqaasilerineq
• gruziński: (1.2) გრამატიკა (gramaṭiḳa)
• gudźarati: (1.2) વ્યાકરણ m (vyākraṇ)
• haitański: (1.2) gramè
• hakka: (1.2) trad. 語法 / uproszcz. 语法 (ngî-fap)
• hausa: (1.2) nahawu m
• hebrajski: (1.2) דקדוק m (dikduk)
• hindi: (1.2) व्याकरण m (vyākraṇ)
• hindi fidżyjski: (1.2) vyakaran
• hiszpański: (1.2) gramática ż
• ido: (1.2) gramatiko
• ilokano: (1.2) gramatika
• indonezyjski: (1.1) tata bahasa, gramatika; (1.2) tata bahasa, gramatika; (1.4) tata bahasa, gramatika
• interlingua: (1.2) grammatica
• irlandzki: (1.2) gramadach ż
• islandzki: (1.2) málfræði ż
• jamajski: (1.2) grama
• japoński: (1.1) 文法 (ぶんぽう, bunpō); (1.2) 文法 (ぶんぽう, bunpō); (1.3) 文法 (ぶんぽう, bunpō); (1.4) 文法 (ぶんぽう, bunpō), 文典 (ぶんてん, bunten)
• jèrriais: (1.2) granmaithe ż
• jidysz: (1.1) גראַמאַטיק ż (gramatik); (1.2) גראַמאַטיק ż (gramatik); (1.3) גראַמאַטיק ż (gramatik); (1.4) גראַמאַטיק ż (gramatik)
• kannada: (1.2) ವ್ಯಾಕರಣ (vyākaraṇa)
• kantoński: (1.2) 文法 (man4 faat3), trad. 語法 / uproszcz. 语法 (jyu5 faat3)
• karpatorusiński: (1.2) ґраматіка ż (gramátika)
• kaszubski: (1.1) gramatika ż; (1.2) gramatika ż
• kataloński: (1.2) gramàtica ż
• kazachski: (1.2) грамматика (grammatïka)
• keczua: (1.2) simi kamachiy
• khmerski: (1.2) វេយ្យាករណ៍ (veiyyiəkɑɑ)
• kirgiski: (1.2) грамматика (grammatika)
• koreański: (1.2) 문법 (mun.beop)
• kornijski: (1.4) yethador m
• korsykański: (1.2) grammatica ż
• krymskotatarski: (1.2) sarf
• kurmandżi: (1.2) rêziman m/ż
• Lingua Franca Nova: (1.2) gramatica
• litewski: (1.2) gramatika ż
• lojban: (1.2) gerna
• luksemburski: (1.2) Grammaire ż
• łaciński: (1.2) grammatica ż
• łotewski: (1.2) gramatika ż
• macedoński: (1.2) граматика ż (gramatika)
• malajalam: (1.2) വ്യാകരണം (vyākaraṇaṁ)
• malajski: (1.2) tatabahasa
• malgaski: (1.1) fitsipi-pitenenana
• maltański: (1.2) grammatika ż
• manx: (1.2) grammeydys m
• maoryski: (1.2) wetereo
• marathi: (1.2) व्याकरण n (vyākraṇ)
• mindong: (1.2) trad. 語法 / uproszcz. 语法 (ngṳ̄-huák)
• minnan: (1.2) 文法 (bûn-hoat), trad. 語法 / uproszcz. 语法 (gír-hoat, gú-hoat, gí-hoat)
• mirandyjski: (1.2) gramática ż
• mongolski: (1.2) хэл зүй (hel züj), дүрэм (dürem)
• nepalski: (1.2) व्याकरण (vyākaraṇ)
• newarski: (1.2) व्याकरण (vyākaraṇa)
• niderlandzki: (1.2) grammatica ż
• niemiecki: (1.2) Grammatik ż
• normandzki: (1.2) grammaithe ż
• norweski (bokmål): (1.2) grammatikk m
• norweski (nynorsk): (1.2) grammatikk m
• norweski (riksmål): (1.2) grammatikk w
• novial: (1.2) gramatike
• nowogrecki: (1.2) γραμματική ż (grammatikí)
• occidental: (1.2) grammatica
• ormiański: (1.2) քերականություն (kʿerakanutʿyun)
• osetyjski: (1.2) грамматикӕ (grammatikæ)
• papiamento: (1.2) gramátika
• paszto: (1.2) ګرامر m (gerāmár)
• pendżabski: (1.2) ਵਿਆਕਰਣ (vi'ākaraṇ)
• perski: (1.2) دستور زبان (dastur-e zabân), گرامر (gerâmer)
• polski język migowy:
  (w zapisie SignWriting)

  (1.2)
• portugalski: (1.2) gramática ż
• północnolapoński: (1.2) giellaoahppa
• prowansalski: (1.2) gramatica ż
• rosyjski: (1.2) грамматика ż
• ruanda: (1.2) ikibonezamvugo
• rumuński: (1.2) gramatică ż
• sanskryt: (1.2) व्याकरण n (vyākaraṇa)
• serbski: (1.1) граматика (gramatika) ż; (1.2) граматика (gramatika) ż; (1.4) граматика (gramatika) ż
• słowacki: (1.2) gramatika ż
• słoweński: (1.2) slovnica ż, gramatika ż
• somalijski: (1.2) naxwe
• staroangielski: (1.2) stæfcræft m
• starogrecki: (1.2) γραμματική ż (grammatikḗ)
• suahili: (1.2) sarufi klasa 9/10
• sundajski: (1.2) tatabasa
• sycylijski: (1.2) grammàtica ż
• syngaleski: (1.2) ව්‍යාකරණ (v‍yākaraṇa)
• szkocki: (1.2) grammar
• szkocki gaelicki: (1.2) gràmar m
• szwedzki: (1.2) grammatik w, språklära w
• tadżycki: (1.2) грамматика (grammatika), дастури забон (dasturi zabon)
• tagalski: (1.2) balarila
• tajski: (1.2) ไวยากรณ์ (wai-yaa-gɔɔn)
• tamilski: (1.2) இலக்கணம் (ilakkaṇam)
• tatarski: (1.2) грамматика / grammatika
• telugu: (1.2) వ్యాకరణం (yākaraṇaṁ)
• tok pisin: (1.2) grama
• turecki: (1.1) dilbilgisi; (1.2) gramer, dilbilgisi
• turkmeński: (1.2) grammatik
• tybetański: (1.2) བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་གཞུང (brda sprod kyi gzhung), སུམ་རྟགས (sum rtags)
• ukraiński: (1.2) граматика ż (gramatika)
• urdu: (1.2) ویاکرن m (vyākaraṇ)
• uzbecki: (1.2) grammatika
• volapük: (1.2) gramat
• walijski: (1.2) gramadeg m
• warajski: (1.2) gramatika
• wepski: (1.2) grammatik
• węgierski: (1.2) nyelvtan
• wietnamski: (1.2) ngữ pháp
• wilamowski: (1.2) gramatyk ż
• włoski: (1.2) grammatica ż
• wu: (1.2) trad. 語法 / uproszcz. 语法 (nyy faq)
• xhosa: (1.2) igramma
• zulu: (1.1) uhlelo klasa 11/10; (1.2) igrama klasa 5/6
• żmudzki: (1.2) gramatėka ż

źródła: