| Przyznający | |
|---|---|
| Państwo | |
| Lokalizacja | |
| Pierwsze rozdanie |
1955 |
| Strona internetowa | |
Złota Palma (fr. Palme d’Or) – nagroda filmowa przyznawana przez jury konkursu głównego na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Cannes dla najlepszego filmu sekcji konkursowej. Przyznawana od 1939, jest jedną z najstarszych i najbardziej prestiżowych nagród filmowych na świecie. Przez krytyków uznawana jest za filmowy odpowiednik literackiej Nagrody Nobla.
Historia nagrody
W latach 1939–1954 oraz 1964–1974 funkcjonowała pod pierwotną nazwą Wielka Nagroda Festiwalu (fr. Grand prix du festival). W niektórych edycjach festiwalu nagradzano więcej niż jeden film.
Statystyki
Najwięcej filmów wyróżnionych Złotą Palmą pochodziło ze Stanów Zjednoczonych (aż 22). Jedynymi nagrodzonymi filmami wyreżyserowanymi przez kobiety były: Czerwone łąki (1945) Bodil Ipsen, Fortepian (1993) Jane Campion, Titane (2021) Julii Ducournau i Anatomia upadku (2023) Justine Triet. Dwukrotnie Złotą Palmę przyznano filmom dokumentalnym - były to Świat milczenia (1956) Jacques-Yves’a Cousteau i Louisa Malle’a oraz Fahrenheit 9/11 (2004) Michaela Moore’a.
Jak dotychczas dziewięciokrotnie przyznano Złotą Palmę dwa razy dla tego samego reżysera. Do elitarnego grona podwójnych zwycięzców należą w kolejności alfabetycznej:
- Duńczyk Bille August – nagrody za filmy Pelle zwycięzca (1988) i Dobre chęci (1992)
- Amerykanin Francis Ford Coppola – za filmy Rozmowa (1974) i Czas apokalipsy (1979)
- Belgowie Jean-Pierre i Luc Dardenne – za filmy Rosetta (1999) i Dziecko (2005)
- Austriak Michael Haneke – za filmy Biała wstążka (2009) i Miłość (2012)
- Japończyk Shōhei Imamura – za filmy Ballada o Narayamie (1983) i Węgorz (1997)
- Serb Emir Kusturica – za filmy Ojciec w podróży służbowej (1985) i Underground (1995)
- Anglik Ken Loach – za filmy Wiatr buszujący w jęczmieniu (2006) i Ja, Daniel Blake (2016)
- Szwed Ruben Östlund – za filmy The Square (2017) i W trójkącie (2022)
- Szwed Alf Sjöberg – za filmy Skandal (1946) i Panna Julia (1951)
Dwukrotnie otrzymali tę nagrodę polscy twórcy filmowi: Andrzej Wajda za Człowieka z żelaza (1981) i Roman Polański za Pianistę (2002).
Zestawienie państw, których filmy zdobyły Złotą Palmę lub analogiczną Wielką Nagrodę Festiwalu (Grand prix du festival), przyznawaną w latach 1939–1954 oraz 1964–1974 (stan na wrzesień 2022), przedstawia się następująco:
| Państwo | Złota Palma | Wielka Nagroda | Łącznie |
|---|---|---|---|
| Stany Zjednoczone | 13 | 9 | 22 |
| Francja | 9 | 6 | 15 |
| Wielka Brytania | 4 | 7 | 11 |
| Włochy | 5 | 6 | 11 |
| Japonia | 4 | 1 | 5 |
| Szwecja | 3 | 2 | 5 |
| Dania | 2 | 1 | 3 |
| Austria | 2 | 2 | |
| Belgia | 2 | 2 | |
| Jugosławia | 2 | 2 | |
| Polska | 2 | 2 | |
| RFN | 2 | 2 | |
| Turcja | 2 | 2 | |
| ZSRR | 1 | 1 | 2 |
| Algieria | 1 | 1 | |
| Brazylia | 1 | 1 | |
| Chiny | 1 | 1 | |
| Czechosłowacja | 1 | 1 | |
| Grecja | 1 | 1 | |
| Hiszpania | 1 | 1 | |
| Indie | 1 | 1 | |
| Iran | 1 | 1 | |
| Korea Południowa | 1 | 1 | |
| Meksyk | 1 | 1 | |
| Nowa Zelandia | 1 | 1 | |
| Rumunia | 1 | 1 | |
| Szwajcaria | 1 | 1 | |
| Tajlandia | 1 | 1 |
Laureaci Złotej Palmy
*Pierwsza wygrana dla danej kinematografii.