Pelodytes atlanticus – gatunek płaza bezogonowego z rodziny nurzańcowatych występujący endemicznie w zachodniej części Portugalii. Do 2017 roku zaliczany był do gatunku nurzaniec błotny, a o jego biologii wiadomo niewiele. Gatunek najmniejszej troski (LC) w związku z rozległym zasięgiem występowania oraz dużymi rozmiarami populacji.

Pozycja taksonomiczna

Do 2017 roku populacje P. atlanticus zaliczane były do gatunku nurzaniec błotny (Pelodytes punctatus). W 2017 roku analiza filogenetyczna Diaz-Rodriguez i in. dowiodła, że takson ten należy zaliczyć do osobnego gatunku. W 2020 roku wykazano natomiast, że strefa kontaktu (ang. contact zone) pomiędzy P. atlanticus i nurzańcem iberyjskim (P. ibericus) jest bardzo wąska, co ugruntowało pozycję P. atlanticus jako osobnego gatunku.

Wygląd

Samce dorastają średnio do około 3,1 cm długości, a samice do 3,5 cm. Z wyglądu przypomina pozostałych przedstawicieli rodzaju Pelodytes z zachodniej Europy, od których różni się:

• mniejszymi rozmiarami (w porównaniu do nurzańca błotnego oraz Pelodytes hespericus),
• dłuższymi kończynami oraz dźwiękiem nawoływania wydawanym podczas okresu godowego (w porównaniu do nurzańca iberyjskiego).

Zasięg występowania i siedlisko

Endemit. Występuje wyłącznie w Portugalii, gdzie spotykany jest w jej środkowo-zachodniej części (wspólnota międzygminna Górne Alentejo, Alto Alentejo, patrz: podział administracyjny Portugalii), a także na obszarach nadmorskich – od Faro, Sagres i Przylądka Świętego Wincentego w regionie Algarve do miejscowości Esposende na północy.

P. atlanticus występuje na wysokościach 0-900 m n.p.m. Spotykany w tymczasowych zbiornikach wodnych na obszarach wiejskich, nadmorskich wydmach, otwartych buczynach, polach ryżowych oraz niekiedy w jaskiniach.

Rozmnażanie

Słabo poznany gatunek. Okres godowy trwa najprawdopodobniej od października do marca. Do rozrodu dochodzi w okresowych zbiornikach wodnych i strumieniach.

Status i ochrona

IUCN klasyfikuje P. atlanticus jako gatunek najmniejszej troski (LC) w związku z rozległym zasięgiem występowania oraz przypuszczalnie dużymi rozmiarami populacji. Gatunkowi temu może zagrażać fragmentacja i utrata siedlisk spowodowana rolnictwem intensywnym, a także introdukcja gatunków obcych takich jak rak luizjański (Procambarus clarkii).

Gatunek ten występuje w rezerwacie Reserva Ornitológica de Mindelo w północnej Portugalii. W jego potencjalnej ochronie pomóc mogą dalsze badania dotyczące m.in. jego demografii i rozmieszczenia.

Przypisy