Nurzaniec iberyjski (Pelodytes ibericus) – gatunek iberyjskiego płaza.

Taksonomia i morfologia

Gatunek wcześniej uznawano za tożsamy z nurzańcem błotnym, od którego odróżnia go mniej zaostrzony pysk, krótsze kończyny.

Osiąga długość 3,95 cm w przypadków samców, 4,15 w przypadku samic. Na jego spłaszczonej grzbietowo głowie widać wydatne oczy o pionowo ustawionych źrenicach oraz bębenek (tympanum). Grzbiet pokrywa zielonkawo oliwkowa, nakrapiana ciemnozielono skóra gładka lub chropowata, obfitująca w brodawki o kształcie okrągłym lub owalnym. U niektórych osobników obserwuje się też jaśniejszy deseń w kształcie litery X. W odróżnieniu od wierzchu ciała jego spodnia strona zachowuje barwę białą lub kremową. Palce kończyn tylnych nie są prawie wcale spięte błoną pławną.

Występowanie

Zwierzę zamieszkuje południowy Półwysep Iberyjski. Spotyka się je w południowo-zachodniej Hiszpanii i południowo-wschodniej Portugalii.

Zasiedla tereny położone nie wyżej, niż 1450 metrów nad poziomem morza. Jak większość płazów, preferuje środowiska o dużej wilgotności. Zamieszkuje tereny otwarte, jak i lasy, zarówno bagna, jak i zarośla, a nawet tereny rolnicze, choć lubi tereny odizolowane. Spotyka się go w dwóch hiszpańskich parkach narodowych: Doñana i Sierra Nevada.

Tryb życia

W związku z klimatem na południu swego zasięgu występowania zachowuje aktywność cały rok, a jej szczyt przypada na miesiące chłodniejsze, od listopada do stycznia.

Rozmnażanie

Jego wymagania odnośnie do rozmnażania nie są bardzo wygórowane. Ma ono miejsce zwykle po deszczu w płytkich (zwykle sięgających mniej niż półtora metra) zbiornikach wody stojącej, nie tylko w stawach, ale też w strumieniach i na mokradłach, także słonych, a nawet na lagunach.

W okresie rozrodczym, który ma miejsce od października do kwietnia, osobnik męski wykształca specjalne brązowe lub czarne opuszki. Jego wybranka składa mierzące 1-1,5 mm jaja w gronach po 105-325, otoczone grubym 2-3-milimetrowym sznurem z żelatynopodobnej substancji.

Po 6-9 dniach wylęgają się z nich liczące 4 mm larwy, czyli kijanki, które po około dwóch i pół miesiącu osiągają 1-2 cm.

Status i zagrożenia

Popularny w Hiszpanii, w Portugalii stanowi rzadkość. IUCN określa jego populację jako stabilną. Niestety środowiska, w których się rozmnaża, są niszczone.

Obejmuje go aneks III konwencji berneńskiej, a także Regional Catalogue of Andalucía.

Zarówno kijankom, jak i dorosłym osobnikom zagrażają introdukowane mięsożerne ryby oraz skorupiak z gatunku Procambarus clarkii.

Przypisy