Laguna

Laguna (z włoskiego) – część morza odcięta od niego przez barierę (lido, rafę barierową lub atol), tworząca w ten sposób śródlądowy zbiornik wodny położony przeważnie wzdłuż wybrzeża. Laguna posiada jedno lub więcej, przynajmniej okresowe, połączenie z morzem, ale o bardzo ograniczonej przepustowości. Te dwie cechy (oddzielenie przez barierę i połączenie z morzem) odróżniają lagunę od estuarium. Laguny stanowią ok. 13% linii brzegowej na świecie.

Laguny są przeważnie płytkie, dlatego na terenach o dużej różnicy pomiędzy przypływem i odpływem ich dna są odsłaniane podczas odpływu. Okresowo suche dno laguny nosi nazwę wattu. Z upływem czasu laguny ulegają stopniowemu zamulaniu, zmieniają się w bagniska i torfowiska. Parowanie wód laguny w klimacie suchym prowadzi do odkładania się złóż soli.

Na powstawanie laguny wpływ ma: energia fal uderzających w barierę, zasięg pływów na wysokości otwartego wybrzeża i na wysokości laguny, różnica poziomów wody podczas odpływu i przypływu, zasobność i rodzaj osadu. Sedymentacja w lagunach podległa głównie pływom i stratyfikacji prądów w samej lagunie.

Laguny są obiektem ścisłego zainteresowania naukowego dopiero od lat 70. XX wieku. Pierwsze udokumentowane sympozjum naukowe dotyczące lagun miało miejsce w 1967.

Laguny w Polsce

Na polskim odcinku południowego wybrzeża Morza Bałtyckiego znajduje się kilka obiektów, które ze względu na charakterystykę i sposób powstania spełniają definicję lagun. Są one tradycyjnie nazywane zalewami lub jeziorami przybrzeżnymi.

Zalewy: Zalew Szczeciński, Zalew Wiślany, Zalew Pucki

Jeziora: Resko Przymorskie, Jamno, Bukowo, Kopań, Wicko, Gardno, Łebsko, Sarbsko

Uwagi

↑ Niektóre publikacje klasyfikują Zalew Pucki jako płytką zatokę morską, a nie lagunę. Patrz np. Natura 2000: Zalewy i jeziora przymorskie (laguny)

Przypisy

1 2 3 4 laguna, [w:] Encyklopedia PWN [dostęp 2017-02-27] .
1 2 3 Federico Ignacio Isla: Coastal lagoons. Encyclopedia of Life Support Systems UNESCO. [dostęp 2017-03-08]. (ang.).
1 2 Jack Morelock: Coastal barriers. Department of Marine Sciences Puerto Rico University. [dostęp 2017-03-08]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-01-01)]. (ang.).
↑ lagoon, [w:] Encyclopædia Britannica [dostęp 2017-02-27] (ang.).
↑ GrażynaG. Miotk-Szpiganowicz GrażynaG., JoannaJ. Zachowicz JoannaJ., SzymonS. Uścinowicz SzymonS., Nowe spojrzenie na rozwój zbiorników przybrzeżnych południowego Bałtyku, „Studia Limnologica et Telmatologica”, 1 (2), 2007 .

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.

[6] Niektóre publikacje klasyfikują Zalew Pucki jako płytką zatokę morską, a nie lagunę. Patrz np. Natura 2000: Zalewy i jeziora przymorskie (laguny)

[EPWN-1] 1 2 3 4 laguna, [w:] Encyklopedia PWN [dostęp 2017-02-27] .

[Isla-2] 1 2 3 Federico Ignacio Isla: Coastal lagoons. Encyclopedia of Life Support Systems UNESCO. [dostęp 2017-03-08]. (ang.).

[Morlock-3] 1 2 Jack Morelock: Coastal barriers. Department of Marine Sciences Puerto Rico University. [dostęp 2017-03-08]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-01-01)]. (ang.).

[EB-4] lagoon, [w:] Encyclopædia Britannica [dostęp 2017-02-27] (ang.).

[5] GrażynaG. Miotk-Szpiganowicz GrażynaG., JoannaJ. Zachowicz JoannaJ., SzymonS. Uścinowicz SzymonS., Nowe spojrzenie na rozwój zbiorników przybrzeżnych południowego Bałtyku, „Studia Limnologica et Telmatologica”, 1 (2), 2007 .