| nr rej. pałac A/5491/530 z 27.01.1959, kaplica A/5466/1120 z 27.07.1964, park A/5377/503/J z 7.12.1977 | |
Pałac w Czernicy | |
| Państwo | |
|---|---|
| Województwo | |
| Miejscowość | |
| Typ budynku | |
| Kondygnacje |
2 |
| Ukończenie budowy |
1543 r. |
| Ważniejsze przebudowy |
1858 i 1911 r. |
Położenie na mapie gminy Jeżów Sudecki | |
Położenie na mapie Polski | |
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego | |
Położenie na mapie powiatu karkonoskiego | |
| 50°58′42,62″N 15°43′11,77″E/50,978506 15,719936 | |
Pałac w Czernicy – zabytkowy pałac wybudowany w 1543 w Czernicy przez rodzinę Schaffgotschów (Baltazar I Schaffgotsch).
Położenie
Pałac położony jest w Czernicy – wsi w Polsce, w województwie dolnośląskim, w powiecie karkonoskim, w gminie Jeżów Sudecki, w Górach Kaczawskich w Sudetach Zachodnich.
Historia
Pałac w Czernicy powstał w 1543, w wyniku przebudowy istniejącego w tym miejscu wcześniej zamku, należącego do rycerzy von Langenof. Nowa budowla była trzyskrzydłowym, renesansowym dworem otoczonym fosą. W 1858 budowla uległa znacznemu zniszczeniu. Podczas odbudowy zlikwidowano fortyfikacje, a sam dwór ponownie przebudowano, nadając mu styl neorenesansowy, przypominający francuskie zamki nad Loarą. W 1911 w północno-zachodnim narożniku zbudowano masywną, półokrągłą wieżę nakrytą stożkowym dachem. Do 1945 pałac znajdował się w rękach rodziny von Klitzing, która na przełomie XIX-XX w. dokonała ostatniej przebudowy i modernizacji siedziby. Dobudowano wejście główne, oraz położono instalacje elektryczne i centralnego ogrzewania. Po wojnie obiekt przejęło Okręgowe Przedsiębiorstwo Handlu Opałem we Wrocławiu, następnie był użytkowany przez Komendę Wojewódzką Policji w Jeleniej Górze, a od 1992 jest własnością prywatną.
Architektura
Pałac w Czernicy jest dwukondygnacyjnym budynkiem wzniesionym na planie podkowy. Całe założenie pałacowo-parkowe zostało poddane gruntownej renowacji, po której blasku nabrały interesujące wnętrza, w szczególności pochodzące z 1563 malowidła ścienne w pałacowej kaplicy (archiwum) z herbami szlacheckimi na ścianach (od lewej) von:
- Liebdaler, Stosch, Haugwitz, Schönburg;
- Loeben, Schaffgotsch, Bischofswerdt, Schwenckfeld;
- Talkenberg, der Berka von Duba und Leipa, Zedlitz, Schaffgotsch;
- Lamminger, Knobelsdorff, Promnitz, Kittlitz.
Ogrodzony kamiennym murem 5-hektarowy, teraz pielęgnowany park posiada wiele dendrologicznych okazów i stanowi znakomity przykład tego typu zabytków w Kotlinie Jeleniogórskiej. Obiekt jest częścią zespołu pałacowego, w skład którego wchodzi jeszcze kaplica. Na elewacji zewnętrznej pomiędzy szczytami a oknami znajdują się cztery fryzy z herbami i datami:
- Langenau - 1340, Kittlitz - 1409, Seidlitz - 1518 (ściana frontowa)
- Schaffgotsch - 1555, Lest - 1598
- Dobschütz - 1690, Förster - 1709, Schweinitz (właściciel 1749),
- X, X, Packisch-Festenberg (zm. 1782) (elewacja ogrodowa, w szczycie data 1900.
- Liebdaler
- Stosch
- Haugwitz
- Schönburg
- Loeben
- Schaffgotsch
- Bischofswerdt
- Schwenckfeld
- Talkenberg
- Berka v. Duba u. Leipa
- Zedlitz
- Lamminger
- Knobelsdorff
- Promniz
- Langenau- 1340
- Kittlitz - 1409
- Seidlitz - 1518
- Lest -1598
- Dobschütz - 1690
- Förster - 1709
- Schweinitz
- (X)
- (X)
- Packisch-Festenberg
Przypisy
- ↑ Rejestr zabytków nieruchomych woj. dolnośląskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 48. [dostęp 2015-03-19]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-03-27)].
- ↑ NID: Wykaz zabytków nieruchomych wpisanych do rejestru zabytków, woj. dolnośląskie. nid.pl, 2023-06-30. [dostęp 2023-07-19]. (pol.).
- 1 2 Czernica Langenau.. www.polskiezabytki.pl. [dostęp 2022-08-31].
- ↑ ROCZNIKJELENIOGÓRSKI PISMO REGIONU KARKONOSZY; tom XLV, 2013.. docplayer.pl. s. 59. [dostęp 2022-08-31].
- 1 2 3 4 5 6 7 8 Romuald Łuczyński: Zamki, dwory i pałace w Sudetach. Legnica: Stowarzyszenie „Wspólnota Akademicka”, 2008, s. 84-88. ISBN 978-83-89102-63-8.
- ↑ Czernica (Langenau). dokumentyslaska.pl. [dostęp 2023-06-30]. (pol.).
- ↑ Pałac Schaffgotschów. fotopolska.eu. [dostęp 2023-07-03]. (pol.).
- ↑ Pełen mrocznych tajemnic pałac w Czernicy. karkonoszego.pl. [dostęp 2023-06-29]. (pol.).
- 1 2 Romuald Łuczyński: Zamki, dwory i pałace w Sudetach. Legnica: Stowarzyszenie „Wspólnota Akademicka, 2008, s. 85. ISBN 978-83-89102-63-8.
- ↑ Pałac Schaffgotschów. fotopolska.eu. [dostęp 2023-07-03]. (pol.).
- ↑ Czernica Langenau. polskiezabytki.pl. [dostęp 2023-07-03]. (pol.).
Bibliografia
- Romuald Łuczyński: Zamki, dwory i pałace w Sudetach. Legnica: Stowarzyszenie „Wspólnota Akademicka”, 2008, ISBN 978-83-89102-63-8.