Mozela (fr. Moselle, niem. Mosel, luks. Musel) – rzeka płynąca przez Francję, Niemcy i Luksemburg, lewy dopływ Renu.

Długość Mozeli wynosi 544 km, a powierzchnia dorzecza 25 tys. km². Źródła znajdują się w południowych Wogezach w okolicy francuskiego miasta Col de Bussang. Następnie Mozela płynie przez Lotaryngię i Niemcy. Uchodzi do Renu w Koblencji.

Mozela stanowi od 1964 po pracach regulacyjnych na odcinku 270 km na mocy Traktatu mozelskiego z dnia 27 października 1956, zawartego między Francją, Luksemburgiem i Niemcami, ważny szlak żeglugowy, dając połączenie do Zagłębia Ruhry i portów Morza Północnego. W trakcie prac zbudowano 28 śluz. Na 17 z nich zamontowano turbiny o łącznej mocy 209 megawat. Połączenia przez kanały – Marna-Ren oraz poprzez Kanał Wschodni z Saoną. Na odcinku od ujścia Saary (pod Trewirem) do Renu Mozelą mogą żeglować barki o długości do 190 m, a powyżej ujścia Saary - do 175 m. Żeglowność rzeki dla dużych jednostek utrzymana jest na odcinku do Nancy. W latach 1992-1999 pogłębiono rzekę na odcinku od Richemontu do Koblencji. Mozela jest na pewnym odcinku rzeką graniczną między Niemcami a Luksemburgiem i stanowi jedyny śródlądowy szlak żeglowny tego drugiego państwa. W 2019 Mozelą przetransportowano 9,5 mln ton towarów (odnotowane na śluzie w Koblencji), 5,3 mln ton na śluzie w Apach i 5,6 mln ton na śluzie w Grevenmacher.

U zbiegu granic Niemiec, Luksemburga i Francji nad Mozelą leży luksemburska miejscowość Schengen, którą ze względu na jej symboliczne położenie wybrano jako miejsce podpisania traktatu znoszącego kontrolę na granicach w Unii Europejskiej.

Dolina Mozeli, otoczona wzgórzami, na których znajdują się liczne winnice, jest znanym ośrodkiem produkcji win mozelskich, takich jak Riesling, Elbling, Müller-Thurgau i Kerner. W okolicach Cochem znajduje się najbardziej strome winne wzgórze w Europie Calmont, a okolice Bernkastel-Kues są sercem tego, określanego jako środkowa Mozela, regionu winiarskiego.

Turystyka

Rzeka jest odwiedzana przez wielu kajakarzy, kanadyjkarzy, zwłaszcza podczas tygodniowych zamknięć śluz, które odbywają się co roku na początku lata - wówczas bez żeglugi handlowej.

Wzgórza nad doliną Mozeli zdobią liczne zamki i ruiny. Możliwe jest również zwiedzanie statkiem.

Nad Mozelą biegnie trasa wędrowna Moselsteig otworzona w 2014 o długości 365 km między Perl i Koblencją. Wzdłuż Mozeli biegnie też ścieżka rowerowa Moselradweg od Perl do Koblencji o długości 248 km

Główne dopływy Mozeli

• Meurthe
• Saara
• Ruwer

Główne miejscowości położone nad Mozelą

• Toul
• Metz
• Thionville
• Trewir
• Bernkastel-Kues
• Traben-Trarbach
• Koblencja
• Schengen

Zobacz też

• Rzeki Europy

Przypisy