Mi-8

Śmigłowiec Mi-8 (Baltic Airlines) nad Twierdzą Pietropawłowską (Petersburg)
Dane podstawowe
Państwo

 ZSRR
 Rosja

Producent

Kazańska Fabryka Śmigłowców, Zakład Lotniczy w Ułan Ude

Konstruktor

Biuro konstrukcyjne Michaiła Mila

Typ

śmigłowiec

Konstrukcja

półskorupowa

Załoga

2 lub 3 (zależne od wersji)

Historia
Data oblotu

9 lipca 1961

Liczba egz.

17000

Dane techniczne
Napęd

2 × silnik turbowałowy Klimov TW2-117

Moc

2 × 1105 kW

Wymiary
Średnica wirnika

21,91 m

Długość

25,28 m

Długość kadłuba

18,2 m

Wysokość

5,56 m

Masa
Własna

6990 kg

Użyteczna

11100 kg

Startowa

12000 kg

Osiągi
Prędkość maks.

250 km/h

Prędkość ekonomiczna

225 km/h

Pułap

4500 m

Zasięg

450 km

Dane operacyjne
Liczba miejsc
24
Użytkownicy

ZSRR, Afganistan, Algieria, Angola, Bangladesz, Bułgaria, Burkina Faso, ChRL, Czechy, Słowacja, Egipt, Ekwador, Etiopia, Finlandia, Gwinea Bissau, Indie, Indonezja, Irak, Jemen, była Jugosławia, Kambodża, Kolumbia, Kostaryka, Kuba, KRLD, Laos, Libia, Litwa, Macedonia Północna, Madagaskar, Mali, Mongolia, Mozambik, Nikaragua, NRD, Pakistan, Peru, Polska, Rumunia, Somalia, Sri Lanka, Sudan, Syria, Turcja, Uganda, Wietnam, Węgry, Zambia
Rzuty

Mi-8 (ros. Ми-8) (oznaczenie NATO Hip) – radziecki śmigłowiec wielozadaniowy zaprojektowany w biurze konstrukcyjnym Michaiła Mila. Późniejsze wersje otrzymywały również oznaczenia Mi-9, Mi-17, Mi-18, Mi-19, Mi-171 i Mi-172. Obecnie oznaczenia wszystkich maszyn z tej rodziny w Rosji ujednolicono do Mi-8. Na podstawie doświadczeń zebranych podczas projektowania i eksploatacji śmigłowców z rodziny Mi-8/Mi-17 powstały takie maszyny jak Mi-14 i Mi-24. Śmigłowców tej rodziny używały lub używa około 40 krajów. Zbudowano ponad 12 tysięcy sztuk, nadal w produkcji.

Historia

Korzystając z doświadczeń zdobytych przy śmigłowcu Mi-4 postanowiono stworzyć nowy, średni śmigłowiec transportowy, który posiadałby również pewne możliwości bojowe. W ten sposób narodził się prototyp W-8. Pierwsza maszyna, wyposażona w jeden silnik AI-24W i czterołopatowy wirnik, wzniosła się po raz pierwszy w powietrze 9 lipca 1961, zaś drugi prototyp, już dwusilnikowy, oblatano 17 września 1962. 25 września został zaprezentowany oficjalnie przedstawicielom władz. W czerwcu 1965 został zaprezentowany na XXVI Międzynarodowym Salonie Lotniczym w Paryżu. Maszyny seryjne wyposażono w mocniejsze silniki TW2 i pięciołopatowy wirnik. Na początku lat siedemdziesiątych powstało amfibijne rozwinięcie Mi-8 nazwane Mi-14 oraz oparty na rozwiązaniach technicznych z Mi-8 śmigłowiec szturmowy Mi-24. Począwszy od 1981 w nowych maszynach zaczęto montować silniki o większej mocy TW-3, zmieniając jednocześnie oznaczenie na Mi-17. Cechą pozwalającą odróżnić na pierwszy rzut oka Mi-8 od Mi-17 jest położenie śmigła ogonowego po prawej (Mi-8) lub lewej (Mi-17) stronie belki. Obecnie w Rosji zmieniono oznaczenia i nazwę Mi-17 noszą jedynie wersje eksportowe Mi-8 z silnikami TW-3. Te same śmigłowce w służbie rosyjskiej oznaczone są jako Mi-8M. Część Mi-8 zostało zmodernizowanych do standardu Mi-17.

Wersje

Mi-8

  • Mi-8P – cywilna wersja pasażerska dla 28-32 osób, charakteryzująca się dużymi, kwadratowymi oknami
  • Mi-8S (Salon) – kilka komfortowo urządzonych cywilnych wersji Mi-8 z kanapą, stołem dla 9-11 pasażerów
  • Mi-8PS – wojskowy odpowiednik Mi-8S
  • Mi-8APS – bardziej komfortowa wersja Mi-8PS, z dodatkowymi systemami łączności, używana jako śmigłowiec prezydencki w Rosji
  • Mi-8T – oznaczenie zarówno cywilnej wersji transportowo-pasażerskiej jak i wojskowej transportowej, mogącej również przewieźć 24 żołnierzy z pełnym ekwipunkiem
  • Mi-8TP – wojskowa wersja Mi-8T wyposażona w dodatkowe systemy łączności
  • Mi-8TW – uzbrojona wersja Mi-8T mogąca na czterech węzłach na belkach przenosić bomby, działka lub do 64 niekierowanych pocisków rakietowych S-5
  • Mi-8TB – rozwinięcie Mi-8TW uzbrojone w ruchomy wkm 12,7 mm w nosie i uzbrojeniu przenoszonym na 6 węzłach na belkach (do 192 rakiet niekierowanych) oraz dodatkowo 4 pocisków przeciwpancernych montowanych na górnej powierzchni belek
  • Mi-8TBK – wersja Mi-8TB powstała w NRD mogąca przenosić na węzłach sześć pocisków Malutka
  • Mi-8TZ – wersja dostosowana do transportu paliwa
  • Mi-8T(K) – Mi-8T służący jako maszyna rozpoznawcza i kierowania ogniem, mogąca przenosić skośne kamery
  • Mi-8SKA – wersja zbliżona do Mi-8T(K)
  • Mi-8K – wersja rozpoznania fotograficznego i kierowania ogniem, charakteryzuje się dużym oknem w tylnych wrotach dla pionowo ustawionej kamery.
  • Mi-8R – wersja rozpoznawcza
  • Mi-8AW – wersja do stawiania pól minowych
  • Mi-8BT – wersja do niszczenia pól minowych
  • Mi-8AT – rozwinięcie cywilnego Mi-8T z silnikami TV2-117AG i lepszą awioniką (nadal produkowany w Ułan Ude)
  • Mi-8ATS – wersja rolnicza służąca do przeprowadzania oprysków
  • Mi-8MT – latający dźwig, w miejscu tylnych wrót kabina operatora dźwigu; uwaga: identyczne oznaczenie nosi jedna z wersji Mi-17
  • Mi-8 VIP – luksusowa wersja pasażerska dla 7–9 pasażerów produkowana obecnie w Kazaniu
  • Mi-8TM – rozwinięcie cywilnego Mi-8T, różniące się między innymi lepszą awioniką
  • Mi-8TG – cywilna wersja Mi-8T z silnikami TV2-117TG, które mogą być napędzane LPG; uwagę zwracają dodatkowe zbiorniki zmniejszające udźwig o 100–150 kg
  • Mi-8WZPU – nieuzbrojona wersja dowodzenia, o charakterystycznych zbiornikach paliwa w kształcie prostopadłościanów
  • Mi-9 – rozwinięcie Mi-8VZPU
  • Mi-8SMW – wersja służąca do walki elektronicznej i patrolowania granic
  • Mi-8PPA – wersja służąca do aktywnej walki elektronicznej i prowadzenia podsłuchu
  • Mi-8AMTSz-WA – wersja przystosowana do działania w rejonach arktycznych. Maszyna została opracowana na bazie wersji Mi-8AMTSz-W. Napęd stanowią dwa silniki Klimow WK-2500-03 plus pomocniczy zespół napędowy T-14. Kabina załogi oraz kabina ładunkowa pokryta jest dodatkową izolacją termiczną. Zainstalowano instalacje grzewczą o większej mocy. Przewody instalacji hydraulicznej wykonano z teflonu. Do działań w niskich temperaturach przystosowano również instalację paliwową i olejową. Rozbudowano systemy pokładowe śmigłowca. Maszyna wyposażona jest w układ antykolizyjny, system łączności satelitarnej, szerokopasmową radiostację, cyfrowe mapy i układ nawigacji bezwładnościowej. Dzięki wyposażeniu ratowniczemu, pokładowej wciągarce, reflektorowi poszukiwawczemu i radionamiernikowi, śmigłowiec może brać udział w akcjach poszukiwawczo-ratowniczych. Załoga może wykonywać loty z wykorzystaniem okularowych wzmacniaczy obrazu.

Mi-17

  • Mi-17P – cywilna wersja dla 28 pasażerów
  • Mi-17M lub Mi-8MT (oznaczenie Mi-8MT używane jest również w odniesieniu do dźwigu) – podstawowa wersja wojskowa, mogąca przewozić na dwóch belkach 40 niekierowanych pocisków S-8, sprzęt zakłócający, karabin maszynowy 7,62 mm i wkm 12,7 mm lub granatnik; występuje ponad 30 podwersji (np. Mi-8MTSh – stawiacz pól minowych, Mi-8MTPB – walki elektronicznej)
  • Mi-8AMT – nieuzbrojona wojskowa wersja transportowa
  • Mi-8MTW-1 – cywilna wersja z silnikami TW3-117WM o zwiększonym pułapie
  • Mi-8MTW-2 – uzbrojona wersja Mi-8MTW-1
  • Mi-17-1W – wersja eksportowa Mi-8MTW-2
  • Mi-8N lub Mi-8MTO – wersja Mi-8MT przeznaczona do działań nocnych
  • Mi-17N – wersja eksportowa Mi-8N
  • Mi-17-1WA – latająca sala operacyjna
  • Mi-8MTW-3 – cywilna wersja Mi-8MTW-1 między innymi o ulepszonej awionice, dostosowana do wymogów IATA, produkowana nadal w Kazaniu
  • Mi-172 – wersja eksportowa, zamówiona między innymi przez Indie, Meksyk i Wietnam
  • Mi-8MTW-5 – wersja transportowa Mi-8MTW-1 o hydraulicznie podnoszonej rampie z tyłu i poszerzonych drzwiach bocznych
  • Mi-17-W5 – wersja eksportowa Mi-8MTW-5
  • Mi-8MTW-7 – wersja wyposażona w silnik WK-2500
  • Mi-17-W7 – wersja eksportowa Mi-8MTW-7
  • Mi-17MD – eksportowa wersja Mi-8MTW-5 używana w Rwandzie
  • Mi-17PI – wyglądająca jak cywilny Mi-17P wersja walki elektronicznej
  • Mi-17PG – wyglądająca jak cywilny Mi-17P wersja walki elektronicznej
  • Mi-17AMT – uzbrojona wersja eksportowa proponowana przez fabrykę w Ułan Ude Malezji
  • Mi-8AMT – odpowiednik serii AMV produkowany w Ułan Ude, prace zarzucono ze względu na brak funduszy
  • Mi-8AMTSz Terminator – uzbrojona wersja Mi-8AMT, Obecnie wchodzi na uzbrojenie armii Federacji Rosyjskiej
  • Mi-171 – eksportowa wersja Mi-8AMT z zachodnią awioniką
  • Mi-171Sz – eksportowa wersja Mi-8AMTSh z zachodnią awioniką
  • Mi-17LL – latające laboratoria, między innymi do badania zanieczyszczeń atmosfery
  • Mi-18 – dwie prototypowe maszyny przedłużone o 1 m, z dodatkowymi drzwiami z boku, mogące przewozić 30 pasażerów. To samo oznaczenie nosiły pierwotnie prototypy Mi-17
  • Mi-19 – latające stanowisko dowodzenia podobne do Mi-9
  • Mi-17Z-2 – czechosłowacka wersja walki elektronicznej

Opis konstrukcji

Dwusilnikowy śmigłowiec o konstrukcji półskorupowej, wykonany z duraluminium w układzie Sikorskiego. Pięciołopatowy wirnik nośny, również wykonany z duraluminium. Z tyłu, pod belką ogonową, wrota ładunkowe, podwozie stałe, trzykołowe z kółkiem przednim. Załogę stanowią, zależnie od wersji, 2 lub 3 osoby. Śmigłowiec napędzają 2 silniki turbinowe TW2-117AG o mocy startowej 1119 kW każdy. Mi-8 jest pierwszym śmigłowcem Mila z autopilotem.

Standardowe uzbrojenie wersji Mi-8TW to cztery wyrzutnie UB-16-57UD po 16 rakiet niekierowanych S-5. Wersja Mi-8TB uzbrojona jest w karabin maszynowy A-12,7 kalibru 12,7 mm, sześć bloków UB-32 z rakietami niekierowanymi S-5 oraz 4 rakiety przeciwpancerne 9M17P Skorpion lub sześć 9M14 Malutka.

W muzeach

Uwagi

  1. ↑ produkcja licencyjna
  2. ↑ wcześniej Czechosłowacja
  3. ↑ wcześniej zarówno Jemen Północny jak i Jemen Południowy
  4. ↑ Mi-8, Mi-17
  5. ↑ wnętrze śmigłowca jest udostępniane zwiedzającym w piątki i soboty w godzinach 10–15

Przypisy

  1. ↑ Skrzydlata Polska i 16'1971 ↓, s. 10.
  2. ↑ Mi-8 do działań w Arktyce, „Raport”, nr 12 (2015), s. 79, ISSN 1429-270x
  3. ↑ Piotr Butowski, Lotnictwo Wojskowe Rosji Tom II, Warszawa, Wydawnictwo Lampart & Piotr Butowski s.133, 1995, ISBN 83-86776-14-5
  4. ↑ Nowe eksponaty MLP
  5. ↑ Kolejny eksponat udostępniony dla zwiedzających – Mi-8T

Linki zewnętrzne

Bibliografia

  • Ryszard Kaczkowski. Radziecki śmigłowiec turbinowy Mi-8. „Skrzydlata Polska”. 16/1971, 19 kwietnia 1971. Warszawa: Wydawnictwa Komunikacji i Łączności. ISSN 0137-866X. OCLC 839207783. 
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.