|
| |||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||
| Ogólne informacje | |||||||||||||||||||
| Wzór sumaryczny |
C14H19NO2 | ||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Masa molowa |
233,31 g/mol | ||||||||||||||||||
| Identyfikacja | |||||||||||||||||||
| Numer CAS | |||||||||||||||||||
| PubChem | |||||||||||||||||||
| DrugBank | |||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||
| Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa) | |||||||||||||||||||
| Klasyfikacja medyczna | |||||||||||||||||||
| ATC | |||||||||||||||||||
| Legalność w Polsce | |||||||||||||||||||
| Stosowanie w ciąży |
kategoria C | ||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||
Metylofenidat (MPH) – organiczny związek chemiczny z grupy fenyloetyloamin, stosowany jako lek o działaniu stymulującym. Jest inhibitorem zwrotnego wychwytu dopaminy i norepinefryny. Używany jest w leczeniu ADHD, narkolepsji, hipersomnii idiopatycznej oraz przy wyprowadzaniu z narkozy. Znajduje się w grupie II-P wykazu substancji psychotropowych.
Działanie
Metylofenidat działa stymulująco na ośrodkowy układ nerwowy.
Mechanizm działania metylofenidatu nie jest do końca znany. Najprawdopodobniej przekraczając barierę krew-mózg, MPH hamuje wychwyt zwrotny dopaminy i norepinefryny, co powoduje zwiększenie stężenia tych substancji, poprzez wychwycenie i zatrzymanie białka transportującego dopaminę (DAT). Powoduje to zwiększenie pozakomórkowego stężenia dopaminy i podwyższenie dopaminergicznej neurotransmisji.
Metylofenidat z powodu swoich psychoaktywnych właściwości bywa nadużywany. Przyjmowany doustnie w dawkach terapeutycznych nie wykazuje pobudzających, euforycznych właściwości.
Farmakologia
Lek w postaci tabletek o natychmiastowym działaniu daje możliwość dostosowania dawki w zależności od samopoczucia (przez krótki okres półtrwania metylofenidatu większość pacjentów musi zażywać kilka tabletek w ciągu dnia), objawy choroby ustępują znacznie szybciej, kontrolując ilość oraz porę zażywania preparatu można uniknąć większości uciążliwych efektów ubocznych występujących przy lekach o zmodyfikowanej prędkości, powodowanych najczęściej przez zażycie leku później niż zwykle, np. problem bezsenności występującej u chorego stosującego zmodyfikowaną formę leku, nie dotyczy pacjenta zażywającego standardowe tabletki – może on pominąć wieczorną dawkę (kapsułka o zmodyfikowanym uwalnianiu niezależnie od pory przyjęcia uwalnia stałą dawkę leku przez około 12 godzin). Preparaty o przedłużonym uwalnianiu (Concerta, Medikinet CR, Ritalin LA) przeważnie z tego powodu są przepisywane dzieciom.
Preparaty
Metylofenidat dostępny jest w Polsce jako:
- Concerta (tabletki o powolnym uwalnianiu leku, technologia OROS)
- Medikinet (tabletki o natychmiastowym lub zmodyfikowanym uwalnianiu)
- Symkinet (tabletki o natychmiastowym lub zmodyfikowanym uwalnianiu)
W innych krajach Europy lek zawierający chlorowodorek metylofenidatu jest również znany pod takimi nazwami handlowymi jak:
- Ritaline (Novartis)
- Methylphenidate (Mylan)
- Equasym (Takeda)
- Methylfenidaat (Sandoz)
- Concerta (Janssen-Cilag)
Wyłącznie w USA dostępne są również:
- metylofenidat pod nazwą Ritalin
- deksmetylofenidat (d-MPH) pod nazwą Focalin
Zobacz też
Przypisy
- 1 2 3 4 Methylphenidate, [w:] DrugBank, University of Alberta, DB00422 (ang.).
- ↑ Metylofenidat (chlorowodorek metylofenidatu) (opis profesjonalny). [dostęp 2021-10-01].
- ↑ RITALIN- methylphenidate hydrochloride tablet. [dostęp 2021-10-01].
- ↑ FOCALIN- dexmethylphenidate hydrochloride tablet. [dostęp 2021-10-01].
Przeczytaj ostrzeżenie dotyczące informacji medycznych i pokrewnych zamieszczonych w Wikipedii.