Kuchnia norweska – tradycyjna kuchnia Norwegów opierająca się w głównej mierze na surowcach łatwo dostępnych na terenie Norwegii, szczególną rolę odgrywają w niej ryby oraz dzika zwierzyna. Wiele tradycyjnych potraw jest konserwowanych w celu zachowania przydatności do spożycia podczas długich zim.

Model konsumpcji

Większość Norwegów spożywa trzy lub cztery posiłki dziennie, zwykle składające się z zimnego śniadania (frokost) z kawą, popołudniowego ciepłego obiadu (middag) oraz kolacji (kveldsmad). Typowe norweskie śniadanie składa się z mleka lub soku owocowego, kawy (lub rzadziej herbaty) oraz kanapek z mięsem, serem lub dżemem lub pastami. Popularne są także płatki zbożowe, takie jak płatki kukurydziane, musli i płatki owsiane z jogurtem. Pomiędzy śniadaniem a obiadem popularny jest posiłek lunsj, jedzony między godziną 11 i 12; odpowiednik drugiego śniadania w Polsce. Obiady to najczęściej różne mięsa (baranina, wieprzowina, dziczyzna) oraz warzywa (najpopularniejsze i najłatwiejsze do uprawy są ziemniaki) oraz kawa, zwykle spożywa się je pomiędzy 16 a 17. Kolacje nie są już obfite, jedzone między godziną 19 a 20.

Mięsa

Norwegowie, w celu zapewnienia sobie wystarczającej ilości pożywienia podczas okresu zimowego, konserwowali żywność. Do dziś popularne są mięsa suszone, solone oraz wędzone. Najbardziej znanymi daniami mięsnymi są: sztokfisz, fiskekaker, gravlax, a także pinnekjøtt, czy pulpety rybne i wołowe. Do najczęściej używanych w kuchni rodzajów mięs zalicza się jagnięcina i dziczyzna (łosie, renifery, jelenie czy głuszce). Jednym z najsłynniejszych norweskich dań rybnych jest lutefisk - suszona ryba marynowana w ługu, potem długo moczona, podawana z purée z groszku, młodymi ziemniakami, bekonem, musztardą i serem kozim. Jest to tradycyjne danie podawane w okresie Bożego Narodzenia.

Z zup popularne są głównie zupy rybne, np. bergensk fiskesuppe.

Sery

Najbardziej znanym w Norwegii rodzajem sera jest brunost – brązowy karmelizowany ser serwatkowy, przypominający krówkę. W ciągu ostatnich kilku lat producenci serów w Norwegii rozszerzyli asortyment: od serów typu camembert, chevre i brie po produkty tradycyjne, np. gamalost i pultost. Sery są produkowane ze wszystkich dostępnych rodzajów mleka: krowiego, owczego jak i koziego. Obecnie produkuje się około 140 rodzajów serów.

Smørbrød i koldtbord

Smørbrød to tradycyjne norweskie kanapki. Na cieniutkie kromki chleba ukrojone po przekątnej układane są plasterki sera, wędliny lub ryby, po czym dekorowane kawałkami warzyw i owoców. Mogą być spożywane na śniadanie, lunch lub jako lekka kolacja. W wersji luksusowej, zwanej snitter, podczas przygotowania których nacisk kładziony jest na szczególnie atrakcyjny wygląd, są podawane gościom podczas różnych uroczystości (np. ślub, chrzciny) i przyjęć. Przykłady popularnych kombinacji smørbrød:

• wędzony łosoś, zimna jajecznica, koperek;
• krewetki, majonez, sałata, plasterki cytryny;
• pieczona wołowina, ogórek konserwowy;
• ser, plasterki słodkiej papryki.

Koldtbord to tradycyjny norweski bufet. Z podawanym w ten sposób jedzeniem można spotkać się podczas uroczystości i przyjęć, oraz w luksusowych hotelach. Bufet składa się najczęściej z kilku sekcji: ryb i owoców morza, mięsa i wędlin, potraw na gorąco oraz deserów i ewentualnie także sekcji z serami. Korzystając z koldtbord należy wybierać potrawy z jednej sekcji na raz i a następnie za każdym razem używać czystego talerzyka przechodząc do nowego rodzaju potraw następnej sekcji.

Słodycze

Popularnymi norweskimi słodyczami są cukierki Kvikk Lunsj oraz turecki pieprz. Lubiane są także naleśniki Lompe, robione z ciasta złożonego w większej części z ziemniaków, a w mniejszej części z mąki, jadane zarówno na słodko, jak i na słono.

Alkohole

Alkohol w Norwegii nie jest zbyt popularny z powodu restrykcyjnej polityki antyalkoholowej. Rząd jako jedyny posiada koncesję na trunki powyżej 4,75%, które można kupić tylko w państwowych sklepach monopolowych. Alkohol sprzedawany jest od poniedziałku do piątku do godziny 18 i w soboty do godziny 15. Najbardziej znanym norweskim, a nawet skandynawskim, alkoholem, jest wódka Akvavit.

Przypisy