Korporał (łac. corporale) – w liturgii Kościołów zachodnich obrus rozkładany na ołtarzu podczas liturgii eucharystii (części mszy) i w niektórych innych okolicznościach; element bielizny kielichowej. W najczęściej używanej formie ma kształt kwadratu o wymiarach 50x50 cm.

Pochodzenie nazwy i interpretacja symboliczna

Nazwa wywodzi się od łac. corpus, tzn. ciało, w odniesieniu do Ciała Pańskiego. W tradycyjnej formie obrządku rzymskiego (sprzed reform liturgicznych Soboru Watykańskiego II) przez większą część mszy hostia spoczywa bezpośrednio na korporale. Zgodnie z tradycją korporał symbolizuje całun, w który owinięte było ciało Jezusa złożone w grobie.

Historia

Pierwotnie był to duży obrus, rozkładany na całym ołtarzu i przykrywający kielich również od góry. Od XII wieku w obrządku rzymskim jego wymiary zmniejszyły się; wtedy również zaczęto używać palki.

Praktyka

Obrządek rzymski

Korporał jest rodzajem liturgicznego obrusa, składanego poczwórnie. Na jego środku powinien znajdować się wyszyty krzyż, najczęściej czerwoną nicią. W czasie celebracji Mszy świętej ustawiane są na nim: kielich, patena oraz cyborium. Poza celebracją używa się go do wystawienia Najświętszego Sakramentu. Korporał powinien być wykonany z tkaniny naturalnej. W nadzwyczajnej formie obrządku rzymskiego złożony korporał chowa się do bursy.

Obrządek lyoński

W obrządku lyońskim zachowała się bardziej pierwotna forma korporału: jest to tzw. wielki korporał, na którym kielich zarówno stoi, jak i jest nim przykryty od góry (nie używa się więc palki).

Obrządki wschodnie

Odpowiednikiem korporału w obrządku bizantyjskim są iliton i antymensjon.

Bibliografia

  • Mały słownik liturgiczny, Rupert Berger, Poznań, 1990
  • Słownik wyrazów obcych, Państwowe Wydawnictwa Naukowe, Warszawa, 1980, ISBN 83-01-00521-1

Przypisy

  1. ↑ Korporał. sjp.pwn.pl. [dostęp 2023-01-28]. (pol.).
  2. ↑ Missale Romanum ex decreto Ss. Concilii Tridentini Restitutum Summorum Pontificum cura recognitum. Editio Typica, Typis Polyglottis Vaticanis, 1962 (łac.).
  3. ↑ Korporał. sjp.pwn.pl. [dostęp 2023-01-28]. (pol.).
  4. ↑ Jacek Zjawin: Słowniczek liturgiczny: Co to jest korporał?. przewodnik-katolicki.pl. [dostęp 2023-01-28]. (pol.).
  5. ↑ Pasquale Bevilacqua: Nozioni teologiche e filosofiche della religione in generale, e del sagrifizio della messa, etc.. Neapol: 1872, s. 351. [dostęp 2023-01-28]. (wł.).
  6. ↑ P. Radó, Enchiridion liturgicum, complectens theologiae sacramentalis et dogmata et leges iuxta novum Codicem rubricarum, Romae–Friburgi Brisg.–Barcinone: Herder, 1962 (łac.).
  7. ↑ Cérémonial Romain-lyonnais publié par ordre de Monseigneur l’Archevêque de Lyon., Lyon: Vitte, 1897, XXXIV+594 (fr.).
  8. ↑ E. Mercenier, F. Paris, La prière des Églises de rite byzantin. Tome I., Monastère de Chevetogne, 1937 (fr.).
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.