| Obszar | |||
|---|---|---|---|
| Liczba mówiących |
5 tys. | ||
| Pismo/alfabet | |||
| Klasyfikacja genetyczna | |||
| |||
| Status oficjalny | |||
| Ethnologue | 6a żywy↗ | ||
| Kody języka | |||
| ISO 639-3 | ror | ||
| IETF | ror | ||
| Glottolog | rong1269 | ||
| Ethnologue | ror | ||
| BPS | 0183 4 | ||
| W Wikipedii | |||
| |||
| Ta strona zawiera symbole fonetyczne MAF. Bez właściwego wsparcia renderowania wyświetlane mogą być puste prostokąty lub inne symbole zamiast znaków Unikodu. | |||
Język rongga – język austronezyjski używany w indonezyjskiej prowincji Małe Wyspy Sundajskie Wschodnie, na wyspie Flores. Posługuje się nim 5 tys. osób, mieszkańców kilku wsi w południowej części kabupatenu Manggarai Timur. Jego użytkownicy (grupa etniczna Rongga) zamieszkują miejscowości: Komba, Bamo, Tanarata, Watunggene.
Jest stosunkowo bliski językom ngadha i li’o, a jego dalszym krewnym jest język manggarai. Został zaliczony do zaproponowanej grupy języków centralnego Flores. Ze względu na dominację kulturową Mangarajów bywa włączany w ramy języka manggarai. Był także klasyfikowany jako dialekt języka ngadha (używanego przez lud Ngada).
Większość członków ludu Rongga posługuje się również innymi językami, takimi jak indonezyjski, manggarai czy wae rana. Inne lokalne grupy etniczne natomiast zwykle nie władają językiem rongga. Wynika to z sytuacji socjolingwistycznej, w której użytkownicy języka rongga tworzą małą grupę ludności.
Typologicznie jest językiem izolującym. Formy liczebników mają charakter mieszany. Występują w nim elementy kwinarnego (piątkowego) systemu liczbowego, które mogą być pozostałością po hipotetycznym papuaskim substracie językowym.
Jest pozbawiony ugruntowanej tradycji piśmienniczej. Do sporadycznego zapisywania tego języka stosuje się konwencje pisowni oparte na ortografii indonezyjskiej, pozbawione jednak standaryzacji. Dodatkowe dwuznaki – m.in. zh, dh i bh – służą do zapisu dźwięków niewystępujących w języku indonezyjskim.
Jest potencjalnie zagrożony wymarciem. Częściowo wypiera go język wae rana, zwłaszcza na pograniczu terytoriów Rongga i Waerana. W szkołach nauczany jest język manggarai. Dokumentacją języka rongga zajmował się balijski lingwista I Wayan Arka, który sporządził opis jego gramatyki (2016) i słownik (2012).
Przypisy
- 1 2 3 Arka 2010a ↓, s. 90.
- ↑ Arka 2016 ↓, s. 4.
- ↑ Arka 2005 ↓, s. 3.
- ↑ Harald Hammarström, Robert Forkel, Martin Haspelmath, Sebastian Bank: Central Flores. Glottolog 4.5. [dostęp 2022-08-04]. (ang.).
- ↑ Arka 2010a ↓, s. 106–107.
- ↑ Arka 2005 ↓, s. 5.
- 1 2 Arka 2010a ↓, s. 91.
- ↑ Arka 2016 ↓, s. 8.
- ↑ Schapper i Klamer 2017 ↓, s. 307.
- ↑ David M. Eberhard, Gary F. Simons, Charles D. Fennig (red.), Rongga, [w:] Ethnologue: Languages of the World, wyd. 22, Dallas: SIL International, 2019 [dostęp 2021-08-21] [zarchiwizowane z adresu 2019-06-06] (ang.).
- ↑ I Wayan Arka, Jeladu Kosmas, I Nyoman Suparsa: Bahasa Rongga: Tatabahasa Acuan Ringkas. Jakarta: Penerbit Universitas Atma Jaya, 2007, s. 53. (indonez.).
- ↑ Arka 2010b ↓, s. 320.
- ↑ Rongga. Endangered Languages Project. [dostęp 2022-08-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (2022-08-04)]. (ang.).
- ↑ Rongga. [w:] Data Pokok Kebahasaan dan Kesastraan [on-line]. Badan Pengembangan dan Pembinaan Bahasa. [dostęp 2022-08-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (2022-08-04)]. (indonez.).
- ↑ Arka 2007 ↓, s. 73.
- ↑ Arka 2016 ↓.
- ↑ Arka 2012 ↓.
Bibliografia
- I Wayan Arka: Bahasa Rongga: Deskripsi, Tipologi, dan Teori. Jakarta: Penerbit Universitas Katolik Indonesia Atma Jaya, 2016. ISBN 978-602-8904-84-1. OCLC 1064980913. [dostęp 2022-12-26]. (indonez.).
- I Wayan Arka: Kamus bahasa Rongga-Indonesia: dengan pelacak kata bahasa Indonesia-Rongga. Jakarta: Penerbit Universitas Atma Jaya, 2012. ISBN 978-602-8904-31-5. OCLC 864142657. (indonez.).
- I Wayan Arka: Maintaining Vera in Rongga: Struggles over Culture, Tradition, and Language in Modern Manggarai, Flores, Indonesia. W: Margaret Florey (red.): Endangered languages of Austronesia. Oxford–New York: Oxford University Press, 2010, s. 90–109. DOI: 10.1093/acprof:oso/9780199544547.003.0005. ISBN 978-0-19-954454-7. OCLC 796288873. (ang.).
- I Wayan Arka: Numerals in Rongga. W: John Bowden, Nikolaus P. Himmelmann, Malcolm Ross (red.): A journey through Austronesian and Papuan linguistic and cultural space: Papers in honour of Andrew Pawley. Canberra: Pacific Linguistics, School of Culture, History and Language, College of Asia and the Pacific, Australian National University, 2010, s. 319–332, seria: Pacific Linguistics 615. ISBN 978-0-85883-620-4. OCLC 645888379. [dostęp 2021-12-02]. (ang.).
- I Wayan Arka: Local Autonomy, Local Capacity Building and Support for Minority Languages: Field Experiences from Indonesia. W: D. Victoria Rau, Margaret J. Florey (red.): Documenting and Revitalizing Austronesian Languages. Honolulu: University of Hawaiʻi Press, 2007, s. 66–92. DOI: 10.13140/RG.2.1.3407.3208. ISBN 978-0-8248-3309-1. OCLC 226398383. [dostęp 2023-02-15]. (ang.).
- I Wayan Arka, Challenges and prospect of maintaining Rongga: an ethnographic report [online], Proceedings of the 2004 Conference of the Australian Linguistic Society, 2005 [dostęp 2021-10-09] (ang.).
- Antoinette Schapper, Marian Klamer: Numeral systems in the Alor-Pantar languages. W: Marian Klamer (red.): The Alor-Pantar languages: History and typology. Wyd. 2. Berlin: Language Science Press, 2017, s. 277–329, seria: Studies in Diversity Linguistics 3. DOI: 10.5281/zenodo.569393. ISBN 978-3-944675-94-7. OCLC 1030820272. (ang.).