Gonoplac – wyrostek gonokoksytu drugiej pary (koksytu dziewiątego segmentu odwłoka), znany też jako trzecia walwula, występujący u owadów uskrzydlonych i niektórych szczeciogonków. Może mieć formę osobnego sklerytu lub tworzyć osłonkę wokół gonapofizy.
U owadów uskrzydlonych narządy te zwykle nakrywają dystalną część trzonu pokładełka. U prostoskrzydłych są jednak szczególnie silnie rozwinięte i tworzą parę grzbietowych ostrzy (walw) w obrębie osłony pokładełka. U pasikonikowatych gonapofizy drugiej pary pozostają zamknięte w osłonce, a u świerszczowatych ulegają redukcji i ich funkcję przejmuje gonolac.
U gladiatorków gonoplac jest silniej rozwinięty niż walwule drugiej pary, mocno zesklerotyzowany, krótki i być może służy za właściwe pokładełko. Silnie rozwinięty, wchodzący w skład pokładełka gonoplac mają również świerszczokaraczany.
Przypisy
- 1 2 3 4 The Female Genitalia. W: R. E. Snodgrass: Principles of Insect Morphology. Cornell University Press, 1935.
- 1 2 Armand R. Maggenti, Scott Lyell Gardner: Online Dictionary of Invertebrate Zoology. 2005, s. 406.
- 1 2 3 4 Reginald Frederick Chapman: The Insects: Structure and Function. Wyd. IV. Cambridge University Press, 1998, s. 335-337.
- 1 2 David Grimaldi, Michael S. Engel: Evolution of the Insects. Cambridge University Press, 2005, s. 222, 224.