Skleryt – stwardniała, zesklerotyzowana lub zwapniała część ciała niektórych zwierząt. Terminu tego w różnych grupach zwierząt używa się do określania różnych struktur, na przykład u stawonogów – ektodermalnych, a u szkarłupni – mezodermalnych.
Skleryty owadów
U owadów każdy typowy pierścień ciała składa się z czterech sklerytów:
- brzusznego (sternit),
- bocznego (pleura; są dwa skleryty boczne),
- grzbietowego (tergit).
Skleryty szkarłupni
Znaczna część strzykw nie ma szkieletu zewnętrznego, występują jedynie znajdujące się wewnątrz ciała zwapniałe skleryty. Stąd zapis kopalny tych zwierząt ogranicza się najczęściej tylko do izolowanych sklerytów; ich badaczką była Marthe Deflandre-Rigaud. Z dewonu Polski podano kilkadziesiąt gatunków sklerytów różnych grup szkarłupni.
Skleryty w paleontologii
Skleryty są często jedyną formą zapisu różnych nieznanych skądinąd grup kopalnych, szczególnie wśród faun kambryjskich (tzw. small shelly fossils). Całość zespołu sklerytów nazywa się sklerytomem (odpowiednik szkieletu). Całe sklerytomy znajduje się jedynie w bardzo rzadkich przypadkach; zwykle znajduje się izolowane skleryty.
Inne użycia terminu „skleryt”
U ryb sklerytami czasem określa się pierścienie na łuskach. Sklerytami nazywane są też spikule gąbek.
Przypisy
- ↑ Raymond C. Gutschick, Sclerites, HolothurianSclerites, holothurian, Encyclopedia of Earth Science, Berlin, Heidelberg: Springer, 1979, s. 744–746, DOI: 10.1007/3-540-31078-9_125, ISBN 978-3-540-31078-5 [dostęp 2023-10-27] (ang.).
- ↑ A. Boczarowski, Isolated sclerites of Devonian non−pelmatozoan echinoderms., „Palaeontologia Polonica”, 59, 2001, s. 3–220.
- ↑ Stefan Bengtson, Taxonomy of Disarticulated Fossils, „Journal of Paleontology”, 59 (6), 1985, s. 1350–1358, ISSN 0022-3360, JSTOR: 1304949 [dostęp 2023-10-27].
Bibliografia
- Mały słownik zoologiczny: ryby. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1976.
- Józef Razowski: Słownik entomologiczny. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1987. ISBN 83-01-07907-X.