Gonapofizy (łac. gonapophyses, l.poj. łac. gonapophysis) – wieloznaczny termin odnoszący się do niektórych wyrostków (apofiz) genitalnych segmentów odwłoka niektórych stawonogów. Służyć mogą kopulacji, składaniu jaj lub wprowadzaniu jadu.

U samic przerzutek i rybików są smukłymi, parzystymi wyrostkami ósmego i dziewiątego segmentu odwłoka, wyrastającymi z gonokoksopoditów i zaopatrzonymi w krótkie mięśnie. Pierwsza para gonapofiz jest zawsze wolna, natomiast druga para bywa zrośnięta u nasady. U samic owadów uskrzydlonych gonapofizy przekształocone są w walwule pierwszej i drugiej pary, budujące pokładełko, a u niektórych błonkoskrzydłych żądło. U ważek i błonkoskrzydłych gonapofizy ósmego i dziewiątego segmentu odwłoka określane bywają jako terebrae.

W przypadku samców owadów gonapofizami określa się różne parzyste przydatki segmentów genitalnych, niekiedy używając tej nazwy jako synonimu paramerów.

U samców skorupiaków z nadrzędu zbornoraków gonapofizy stanowią pośrodkowe wyrostki nasadowych części pleopodiów (zmodyfikowanych odnóży odwłokowych) pierwszej lub drugiej pary.

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 Mary Ann Basinger Maggenti, Armand R. Maggenti, Scott Lyell Gardner, Online Dictionary of Invertebrate Zoology Version 3.1, 2005, s. 418, 671, 911 (ang.).
  2. ↑ Zoologia: Stawonogi. T. 2, cz. 2 Tchawkodyszne. Czesław Błaszak (red. nauk.). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2012, s. 468.
  3. 1 2 XI: The Abdomen. W: R. E. Snodgrass: Principles of Insect Morphology. Cornell University Press, 1935.
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.